bitmoq
битмоқbitmoq I
fl. 1. Soʻngiga, oxiriga, nihoyasiga yetmoq, tamom boʻlmoq, tugamoq; toʻxtamoq.
Gap bitdi. Tilak bilan bitmagan bilim bilan bitar. — Maqol
Katta Fargʻona kanali qirq besh kunda — 15 sentyabrda bitdi. — N. Safarov, Olovli izlar
2. Tayyor boʻlmoq (qurilayotgan, yasalayotgan narsa haqida).
Qurilish bitdi. Koʻprik bitdi.
Mana, kanal ham bitay deb qoldi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
[Tilla uzuk] Buyurdim, erta-indin bitib qolar. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
3. Barham topmoq, yoʻq boʻlmoq, yoʻqolmoq; bartaraf boʻlmoq, tugamoq.
— Uh! — toqatsizlanib kuyindi Ahmad Husayn. — Qachon bu yovuzlar, xoinlar bitadi?! — Oybek, Nur qidirib
Xalq tovushi tinimsiz guvullaydi: Bitsin zolim podsho! — Oybek, Tanlangan asarlar
Barcha yomonlik oʻshaning [Musulmonqulning] boshi bilan birga ketgandek, qipchoq ogʻaynilar ila totuvlashdik, qipchoqning eski adovatlari bitdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
-(i)
Kichikroq vodiyning har yer-har yeridan quyuq tutun koʻtarilmoqda — qishloq batamom yonib bitgan. — A. Qahhor, Oltin yulduz
Qizim, dadang, enang hasratingda kuyib bitdi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Bechora qiz otaga muhtoj. Otasiz ezilib bitmasa yaxshi edi. — I. Rahim, Ixlos
- Ish bitdi 1. Ish tugadi, ish tamom boʻldi. Erinchoqning ishi bitmas. — MaqolOʻychining uyi bitguncha, tavakkalchining ishi bitadi. — Maqol[Boy oʻz-oʻziga:] Xayriyat, bu ish ham xamirdan qil sugʻurganday joʻngina bitdi. — Hamza, Boy ila xizmatchi
- Ishi bitdi, eshagi loydan oʻtdi Ish bitib, eshak loydan oʻtgandan keyin zoʻravonlar chiqib, yerlarni talab oladigan boʻlsa, buning oqibati yomon boʻladi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
- Kuni (yoki umri) bitmoq Umri tugamoq; oʻlmoq. Men nima qilsam, ilm uchun, ilm yoʻlida qilaman. Kunim bitib oʻlsam, oʻligimni ham ilm yoʻliga beraman — A. Qahhor, AsarlarYaxshiboyevning kuni bitgan, aniqrogʻi, yana bir kunlik umri qolgan. — M. M. Doʻst, LolazorUlar odamlarni xonavayron qilayotgan urush ekanini, agar urush bitsa, hamma yoq yaxshi boʻlib ketishini soʻzlardilar. — P. Tursun, Oʻqituvchi
bitmoq II
fl. 1. Oʻsib-unmoq; yetishmoq.
Mana shu yuqoriga koʻtarilgan daryodan Mirzachoʻl suv ichadi, ekin bitadi. — Oydin, Shirin keldi
Omad kelsa, daraxtda ham non bitar. — Qanotli soʻzlar
2. Et unib, birikib tuzalmoq, toʻlishmoq yoki bekilmoq.
Jarohatlarim bitib ketishi bilan, oʻz qismimga qaytib bordim. — Nazarmat, Joʻrlar baland sayraydi
Sal kunda Aʼzamga et bitib, rangiga qon yugurdi. — Shuhrat, Jannat qidirganlar
bitmoq III
fl. 1. ayn. Yozmoq. II.
Yurtim, senga sheʼr bitdim bu kun, Qiyosingni topmadim aslo. — A. Oripov, Yurtim shamoli
Xoʻja Abdulla Marvoriy xatni chiroyli bitardi. — Oybek, Navoiy
Roʻyob Mamatova Mirzachoʻlni oʻzlashtirib, oʻz jasorati sol-nomasiga ilk satrlarini bitganda, yoshgina qizcha edi. — Oʻzbekiston qoʻriqlari
2. (joʻnalish kelishigi bilan) Muyassar, ega boʻlmoq; paydo boʻlmoq.
Mana, xudo xohlasa, boshingga doʻppi, oyogʻingga etik, egningga chopon, koʻylak-ishton bitadi. — P. Tursun, Oʻqituvchi