Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «biti» — результатов: 75: Толковый

Фильтр

Словарные статьи

38
bit

BIT odam yoki hayvon tanasida uning qonini soʻ— rib yashaydigan parazit hasharot’. Qizchaning boshiaa i t paydo boʻlibdi. Qadimgi turkiy tilda ham shuqdai maʼnoni anglatgan bu ot bi:t tarzida talaffuz qilingan (ЭСТЯ, II, 152), keyinroq i: unlisining choʻziqlik belgisi yoʻqolgan (ДС, 103): bi:t > bit

1. Odam yoki hayvon tanasida ular qonini soʻrib yashovchi parazit hasharot. Maqol. Maqol. "OʻzME"

Bilmaganga bit oʻldirish ham qiyin

Bolaning erkasi — bitning sirkasi

n Bitning bir juft oddiy koʻzi bor, koʻpchiligida koʻz rivojlanmagan

2. Biti toʻkildi Rosa toʻyib, miriqib, qilar ishni qilib oldi; maza qildi

3. "Oʻzbekiston qoʻriqlari". Itu bit; It ham, bit ham; It boʻlsa ham, bit boʻlsa ham Kim boʻlishidan qatʼi nazar, kattami-kichikmi, bari bir. A. Suyun, Olis tonglar

Yigitlar allamahalgacha bir-birlariga qor otishib, uzuq-yuluq yalla aytib, toza bitlarini toʻkishdi

It boʻlsa ham, bit boʻlsa ham, aytganim boʻlsin. n Yoʻlbarsli togʻlarda aniqdir sarhad, It ham, bit ham mulkin talab ketishmas

Полная статья →
bitik

ot 1. 1 yozuv.

Ahmad Husayn qingʻir past devor qarshisida toʻxtadi, unda beoʻxshovgina yirik oʻyma bitiklarni oʻqidi. — Oybek, Nur qidirib

Koʻrgazmaga qoʻyilgan tosh bitiklar koʻrinmas edi. M. — M. Doʻst, Galatepaga qaytish

Shohizinda toshlarining bitigini Uqolmasdan qaygʻu chekkan bolaligim. — X. Davron, Bolalikning ovozi

2. Xat, maktub, asar.

—Nasoyimul-muhabbat! — Boburning koʻzlari chaqnab ketdi. — Mir Alisherning bitiklari-ku! — X. Sultonov, Bir oqshom ertagi

— Hoy chirogʻim, — dedi u [pochtalon], — senga bitik borday edi. — Yu. Shomansur, Qora marvarid

  • Koʻzi bitik 1. Koʻzi ochilmagan holda tugʻilgan (baʼzi hayvonlarning yangi tugʻilgan bolasi haqida); Koʻzi bitik yara.
Полная статья →
bitim

ot 1. Oʻzaro kelishuv, toʻxtam, qaror.

Toʻy tantanasini kechqurun kuyovnikida oʻtkazishga bitim qilingan boʻlsa-da, qiznikida ham qarindosh-urugʻlar, qoʻni-qoʻshnilar limmo-lim edi. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar

Mulla Muhsin oʻz maslakiga, yaʼni fatvosiga teskari boʻlgan bu bitimga qarshi churq etib ogʻiz ochmaydi. — A. Qodiriy, Obid ketmon

2. Taraflar tomonidan rasmiy ravishda tuziluvchi, qabul qilinuvchi ahdnoma, shartnoma, kontrakt.

Bitim tuzmoq. Bitimga kelmoq.

Junayd Xiva xoni bilan boʻlgan bitimdan keyin tinch qoʻymadi, ketimizdan odam yubordi, qoʻliga tushsak, oʻldirmoqchi boʻldi. — J. Sharipov, Xorazm

Tuzilgan bitimga koʻra, Abdulatif Samarqandga yuborildi. — Mirmuhsin, Meʼmor

3. 3 Fuqarolar va yuridik shaxslarning fuqarolik huquq va burchlarini belgilash, oʻzgartirish va bekor qilishga qaratilgan harakati.

Mehnat bitimi. Bir taraflama bitim.

Полная статья →
bitikchi

ot Oʻrta asrlarda xon va mahalliy hokimlarning barcha yozuv ishlarini olib boruvchi; kotib.

Saroy bitikchisi — belbogʻiga qalamdon qistirgan, koʻk salla oʻragan yigit Chingizxonning fors tilida yozdirgan yorligʻini oʻqib eshittirdi. — M. Osim, Karvon yoʻllarida

Bitikchi Xoja Ismoil pastroqda chordana qurib, chap tizzasidagi juzvdon ustiga qoʻyilgan qogʻozga xonning farmoyishini yozar edi. — M. Osim, Karvon yoʻllarida

Полная статья →
bitilmoq

fl. 1. Bitmoq 1 feʼlining majhul nisbati.

Qaynoq qalb soʻzlari bitilgan marmar lavha gʻaribgina qabr tepasida qoldi. — S. Ahmad, Suvlar oqib ketdi

2. Alloh tomonidan yozilgan, buyurilgan.

Rashidning qismatiga ota yurtiga borib yashash bitilgan edi. — E. Usmonov, Yolqin

azaldan taqdirimiz qora bitilgan ekanmi, tez kunda boshimizga ogʻir kunlar tushdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Biridan qochsang, boshqasiga tutilasan. Undan koʻra qochmaymiz! Tavakkal. Peshonaga bitilgani boʻlur! — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

Полная статья →
bitirmoq

fl. Bitmoq I feʼlining orttirma nisbati. Yakuniga, oxiriga yetkazmoq, tugallamoq.

Zaynab soʻzini bitira olmadi, chetga qarab, koʻz yoshini toʻkdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Ashulani bitirib, dutorni chetga suyab qoʻydi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Oʻzimizning mirzateraklar moʻrt chiqib qoldi. Moʻylovdor shahar qoʻngʻizi uni yeb bitirdi. — Gazetadan

Bilasizmi, Mansur aka, maktabni bitirib, institutga bormoqchiman. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

Toʻqqizinchini bitirganimda, onam qishloqqa kelib, oʻz otamning vasiyatini aytdi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

  • Quloqni bitirmoq 1. Quloqni kar, batang qilmoq. Yangroq arra tovushi, bolgʻa, bosqonlarning gup-gupi quloqni bitiradi. — A. Muxtor, Opa-singillar
Полная статья →

Показать все · 38 →

В определениях

6

Сказки

29
Ayoz
Устное народное творчество

Bu ertakda podshohning oʻgʻil farzand koʻrish istagi va bu istakning amalga oshishi uchun qilingan hiyla-nayranglar tasvirlanadi. Shuningdek, oddiy dehqonning o

Bahrom va Sherzod
Устное народное творчество

Bahrom hunarga qiziqqan shahzoda boʻlib, otasi bilan kelishmovchilik tufayli yurtidan ketadi. U oʻz hunari tufayli xavfli vaziyatdan qutulib, sevgisini topadi.

Bektemir botir
Устное народное творчество

Bektemir botir haqidagi ushbu ertakda qahramonning jasorati, sadoqati va sevgi yoʻlidagi kurashlari tasvirlangan. Ertakda yigitning qiyinchiliklarga qaramay, oʻ

Besh jonlini bejon qilgan Bahodir
Устное народное творчество

Qoʻrqoq va dangasa Bahodirning tasodifan qahramonga aylanishi haqidagi ertak. Uning omadi va ayyorligi uni turli xavfli vaziyatlardan qanday qutqarishi tasvirla

Bir xotinga bir er
Устное народное творчество

Bu ertakda boyning xizmatkori sevgan qiziga uylanishni orzu qiladi, ammo boyning xiyonati tufayli toʻy kuni kutilmagan voqealar sodir boʻladi. Qizning zukkoligi

Bir xumcha oltin
Устное народное творчество

Uch oʻgʻilga otasidan qolgan bir xumcha oltin va ularning taqdiri haqida hikoya qilinadi. Ertakda mardlik, adolat va doʻstlikning qadr-qimmati ochib beriladi.

Показать все · 29 →

Диалектные материалы

2
ayaqlamaq
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · bitirmoq, tugatmoq

bitirmoq, tugatmoq

bitishli
Jizzax viloyati · tumsa, bichimli

Tumsa; Bichimli.