Qidiruv

fl. 1. Soʻngiga, oxiriga, nihoyasiga yetmoq, tamom boʻlmoq, tugamoq; toʻxtamoq.

Gap bitdi. Tilak bilan bitmagan bilim bilan bitar. — Maqol

Katta Fargʻona kanali qirq besh kunda — 15 sentyabrda bitdi. — N. Safarov, Olovli izlar

2. Tayyor boʻlmoq (qurilayotgan, yasalayotgan narsa haqida).

Qurilish bitdi. Koʻprik bitdi.

Mana, kanal ham bitay deb qoldi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

[Tilla uzuk] Buyurdim, erta-indin bitib qolar. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

3. Barham topmoq, yoʻq boʻlmoq, yoʻqolmoq; bartaraf boʻlmoq, tugamoq.

— Uh! — toqatsizlanib kuyindi Ahmad Husayn. — Qachon bu yovuzlar, xoinlar bitadi?! — Oybek, Nur qidirib

Xalq tovushi tinimsiz guvullaydi: Bitsin zolim podsho! — Oybek, Tanlangan asarlar

Barcha yomonlik oʻshaning [Musulmonqulning] boshi bilan birga ketgandek, qipchoq ogʻaynilar ila totuvlashdik, qipchoqning eski adovatlari bitdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

-(i)

Kichikroq vodiyning har yer-har yeridan quyuq tutun koʻtarilmoqda — qishloq batamom yonib bitgan. — A. Qahhor, Oltin yulduz

Qizim, dadang, enang hasratingda kuyib bitdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Bechora qiz otaga muhtoj. Otasiz ezilib bitmasa yaxshi edi. — I. Rahim, Ixlos

1. Odam yoki hayvon tanasida ular qonini soʻrib yashovchi parazit hasharot. Maqol. Maqol. "OʻzME"

Bilmaganga bit oʻldirish ham qiyin

Bolaning erkasi — bitning sirkasi

n Bitning bir juft oddiy koʻzi bor, koʻpchiligida koʻz rivojlanmagan

2. Biti toʻkildi Rosa toʻyib, miriqib, qilar ishni qilib oldi; maza qildi

3. "Oʻzbekiston qoʻriqlari". Itu bit; It ham, bit ham; It boʻlsa ham, bit boʻlsa ham Kim boʻlishidan qatʼi nazar, kattami-kichikmi, bari bir. A. Suyun, Olis tonglar

Yigitlar allamahalgacha bir-birlariga qor otishib, uzuq-yuluq yalla aytib, toza bitlarini toʻkishdi

It boʻlsa ham, bit boʻlsa ham, aytganim boʻlsin. n Yoʻlbarsli togʻlarda aniqdir sarhad, It ham, bit ham mulkin talab ketishmas

ot 1. ayn. 1 yozuv.

Ahmad Husayn qingʻir past devor qarshisida toʻxtadi, unda beoʻxshovgina yirik oʻyma bitiklarni oʻqidi. — Oybek, Nur qidirib

Koʻrgazmaga qoʻyilgan tosh bitiklar koʻrinmas edi. M. — M. Doʻst, Galatepaga qaytish

Shohizinda toshlarining bitigini Uqolmasdan qaygʻu chekkan bolaligim. — X. Davron, Bolalikning ovozi

2. Xat, maktub, asar.

—Nasoyimul-muhabbat! — Boburning koʻzlari chaqnab ketdi. — Mir Alisherning bitiklari-ku! — X. Sultonov, Bir oqshom ertagi

— Hoy chirogʻim, — dedi u [pochtalon], — senga bitik borday edi. — Yu. Shomansur, Qora marvarid

ot 1. Oʻzaro kelishuv, toʻxtam, qaror.

Toʻy tantanasini kechqurun kuyovnikida oʻtkazishga bitim qilingan boʻlsa-da, qiznikida ham qarindosh-urugʻlar, qoʻni-qoʻshnilar limmo-lim edi. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar

Mulla Muhsin oʻz maslakiga, yaʼni fatvosiga teskari boʻlgan bu bitimga qarshi churq etib ogʻiz ochmaydi. — A. Qodiriy, Obid ketmon

2. huq. Taraflar tomonidan rasmiy ravishda tuziluvchi, qabul qilinuvchi ahdnoma, shartnoma, kontrakt.

Bitim tuzmoq. Bitimga kelmoq.

Junayd Xiva xoni bilan boʻlgan bitimdan keyin tinch qoʻymadi, ketimizdan odam yubordi, qoʻliga tushsak, oʻldirmoqchi boʻldi. — J. Sharipov, Xorazm

Tuzilgan bitimga koʻra, Abdulatif Samarqandga yuborildi. — Mirmuhsin, Meʼmor

3. huq. 3 Fuqarolar va yuridik shaxslarning fuqarolik huquq va burchlarini belgilash, oʻzgartirish va bekor qilishga qaratilgan harakati.

Mehnat bitimi. Bir taraflama bitim.

son 1. Bir (sanoqda). Bitta, ikkita, uchta

Erning soʻzi bitta. — Maqol

Shaharda bitta doktorxona bor. — A. Qahhor, Asarlar

Meliboyga bitta avtoruchka sovgʻa olib keldi. — S. Ahmad, Yulduz

2. Bir dona; yagona, yolgʻiz.

Unaqa ogʻayni mingtadan bitta! — A. Qahhor, Ogʻaynilar

Mana, siz bitta oʻzingiz oʻttiz ikkita mashinaga qarar emishsiz. — A. Qahhor, Yillar

[Xonzoda: Shaharda bitta desam yolgʻonchi boʻlmayman. Uni chiroyi boshiga balo boʻldi. — Hamza, Boy ila xizmatchi

3. “Qandaydir bir“, “allaqanday“, kim-dir kabi maʼnolarda ishlatiladi.

Kasal-xonaga borib, oʻzi koʻrgan eshikka kirib ketayotganida, bitta xotin qaytardi. — A. Qahhor, Boshsiz odam

Axir, bittasi oppoq sochi bilan menga tegishdi-da! — A. Qahhor, Asarlar

Yerdan chiqdimi, osmondan tushdimi, yoʻlda bittasi paydo boʻlib qolsami?! — O. Moʻminov, Xiyobondagi uch uchrashuv

4. Birlik, birdamlik, yakdillik hamda bir xillik, oʻxshashlik maʼnolarini anglatadi.

Ularning ikkovi bitta odam, Ularning basharasi, ishi boshqa-boshqa boʻlsa ham, yuragi bitta boʻlar ekan. — Oybek, Tanlangan asarlar

-Ikkovi bitta odam-ku! — dedi Suyar, nima gap ekanini bilmay. — A. Qahhor, Asarlar

5. Feʼllardan oldin kelib, shu feʼldan anglashilgan ish-harakatning bir marta bajarilishini bildiradi.

Hali kekkayib, bozordan qaytadi. Bolgʻa bilan bitta urib abjaq qilsang, tomosha qilsang. — Oybek, Tanlangan asarlar

ot Uglerod va vodorod birikmalaridan iborat qattiq yoki smolasimon tabiiy yoki sunʼiy biriktiruvchi moddalar (masalan, ozokerit, asfalt, neft, gudron).

Hamma chuqur tomonga yopirildi, lekin quvurlarga hamon yaqinlashib boʻlmas, bitum, izolyatsiya qoldiqlari tutab yotar edi. — A. Muxtor, Chinor

Bitum tashiydigan gudronator mashinasiga kimdir gubernator deb nom qoʻyib yuboribdi. — H. Nazir, Oʻtlar tutashganda