Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«бита» бўйича 143 та натижа

Филтр

Луғат мақолалари

138 та
битмоқ
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

фл. 1. Сўнгига, охирига, ниҳоясига етмоқ, тамом бўлмоқ, тугамоқ; тўхтамоқ.

Гап битди. Тилак билан битмаган билим билан битар. — Мақол

Катта Фарғона канали қирқ беш кунда — 15 сентябрда битди. — Н. Сафаров, Оловли излар

2. Тайёр бўлмоқ (қурилаётган, ясалаётган нарса ҳақида).

Қурилиш битди. Кўприк битди.

Мана, канал ҳам битай деб қолди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

[Тилла узук] Буюрдим, эрта-индин битиб қолар. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

3. Барҳам топмоқ, ёʻқ бўлмоқ, ёʻқолмоқ; бартараф бўлмоқ, тугамоқ.

— Уҳ! — тоқацизланиб куйинди Аҳмад Ҳусайн. — Қачон бу ёвузлар, хоинлар битади?! — Ойбек, Нур қидириб

Халқ товуши тинимсиз гувуллайди: Бицин золим подшо! — Ойбек, Танланган асарлар

Барча ёмонлик ўшанинг [Мусулмонқулнинг] боши билан бирга кетгандек, қипчоқ оғайнилар ила тотувлашдик, қипчоқнинг эски адоватлари битди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Кичикроқ водийнинг ҳар ер-ҳар еридан қуюқ тутун кўтарилмоқда — қишлоқ батамом ёниб битган. — А. Қаҳҳор, Олтин юлдуз

Қизим, даданг, энанг ҳасратингда куйиб битди. — Ойбек, Танланган асарлар

Бечора қиз отага муҳтож. Отасиз эзилиб битмаса яхши эди. — И. Раҳим, Ихлос

  • Иш битди 1. Иш тугади, иш тамом бўлди. Эринчоқнинг иши битмас. — МақолЎйчининг уйи битгунча, таваккалчининг иши битади. — Мақол[Бой ўз-ўзига:] Хайрият, бу иш ҳам хамирдан қил суғургандай жўнгина битди. — Ҳамза, Бой ила хизматчи
  • Иши битди, эшаги лойдан ўтди Иш битиб, эшак лойдан ўтгандан кейин зўравонлар чиқиб, ерларни талаб оладиган бўлса, бунинг оқибати ёмон бўлади. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
  • Куни (ёки умри) битмоқ Умри тугамоқ; ўлмоқ. Мен нима қилсам, илм учун, илм ёʻлида қиламан. Куним битиб ўлсам, ўлигимни ҳам илм ёʻлига бераман — А. Қаҳҳор, АсарларЯхшибоевнинг куни битган, аниқроғи, яна бир кунлик умри қолган. — М. М. Дўст, ЛолазорУлар одамларни хонавайрон қилаётган уруш эканини, агар уруш бица, ҳамма ёқ яхши бўлиб кетишини сўзлардилар. — П. Турсун, Ўқитувчи
Тўлиқ мақола →
бит
Изоҳли луғат · яна 11 та луғатда

БИТ одам ёки ҳайвон танасида унинг қонини сў— риб яшайдиган паразит ҳашаротъ. Қизчанинг бошиаа и т пайдо бўлибди. Қадимги туркий тилда ҳам шуқдаи маънони англатган бу от би:т тарзида талаффуз қилинган (ЭСТЯ, II, 152), кейинроқ и: унлисининг чўзиқлик белгиси ёʻқолган (ДС, 103): би:т > бит

1. Одам ёки ҳайвон танасида улар қонини сўриб яшовчи паразит ҳашарот. Мақол. Мақол. "Ўзме"

Билмаганга бит ўлдириш ҳам қийин

Боланинг эркаси — битнинг сиркаси

н Битнинг бир жуфт оддий кўзи бор, кўпчилигида кўз ривожланмаган

2. Бити тўкилди Роса тўйиб, мириқиб, қилар ишни қилиб олди; маза қилди

3. "Ўзбекистон қўриқлари". Иту бит; Ит ҳам, бит ҳам; Ит бўлса ҳам, бит бўлса ҳам Ким бўлишидан қатъи назар, каттами-кичикми, бари бир. А. Суюн, Олис тонглар

Йигитлар алламаҳалгача бир-бирларига қор отишиб, узуқ-юлуқ ялла айтиб, тоза битларини тўкишди

Ит бўлса ҳам, бит бўлса ҳам, айтганим бўлсин. н Ёʻлбарсли тоғларда аниқдир сарҳад, Ит ҳам, бит ҳам мулкин талаб кетишмас

Тўлиқ мақола →
~ қилсанг, ғўрадан ҳалво битар

1. если потерпишь, то зеленые фрукты поспеют и превратятся в халву; соотв. терпение и труд всё перетрут; терпение и труд дивные всходы дают

2. воздержанность

3. выносливость

  • ~ қилсанг, ғўрадан ҳалво битар косаси тўлди чаша терпения переполнилась.
Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 138 →

Таърифлар ичида

1 та
олхўри

олхўри Раънодошлар оиласига мансуб данакли мева дарахти. Бир туп олхўри. Ол-хўри экмоқ. Дадаси, не ҳасратда кўкараётган олхўрининг ҳамма шохини бита қўймай кесиб

Эртаклар

3 та
Гулшоҳ билан Варқа
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда камбағал йигит Варқа ва подшоҳнинг қизи Гулшоҳнинг муҳаббати ҳақида ҳикоя қилинади. Улар бир-бирларини севишади, аммо подшоҳ уларнинг бирга

Тўғрилик ҳақида
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда подшоҳ саройига мос устун излайди ва ниҳоят бир кампирнинг ҳовлисидаги теракни топади. Кампирнинг сўзлари орқали тўғриликнинг қадри улуғланади.

Воспирохун
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда Кал исмли бир йигитнинг жасорати ва топқирлиги тасвирланади. У о'зининг ақл-заковати билан қийин вазиятлардан чиқиб, ҳатто подшоҳликка эришади.

Шева материаллари

1 та