Қидирув

фл. 1. Бор овоз билан қичқирмоқ, шовқин солмоқ.

Катта дарё ҳайқирмас, ақлли киши бақирмас. — Қанотли сўзлар

Олахўжа товушининг борича бақиради: — А!? Тарғил ҳўкиз ўлиб қолди? Нима?Нега ўлар экан? — П. Турсун, Ўқитувчи

Бектемир кўкрагига сиғмаган ҳаяжон ва меҳрни ифодалагандек, ғайришуурий равишда бақириб юборди. — Ойбек, Қуёш қораймас

2. Оғриқсан ёки қўрқувдан дод солмоқ, дод-фарёд кўтармоқ.

[Салимбойвачча] Ҳар он, ҳар лаҳза фалокатни кутди. Гўё Гулнор ҳозир ошни ичади-да, дарров бақиради. — Ойбек, Танланган асарлар

Лали бехосдан: Дод, ўламан, деб бақириб юборди. — Ҳ. Ғулом, Машъал

Войдод! деб бақирмоқчи бўламан, овозим чиқмайди. — Ҳ. Назир, Ёнар дарё

3. Овози борича бақириб дағдаға қилмоқ, дўқ урмоқ, пўписа қилмоқ. —

Бақирманг, — деди хўмрайиб Ёʻлчи, — шу вақтга давр эшитдим, чидадим, энди-чи? Ёʻқ! — Ойбек, Танланган асарлар

[Мўлтон Муталга:] Бақиргингиз келса, хотинингизга бақиринг! — О. Ёқубов, Ларза

Унинг бировга бақирганини, стол муштлаганини Зумрад кўрган эмас. — С. Сиёев, Отлиқ аёл

4. кўчма Чиранмоқ, гердаймоқ.

Бор — бақирар, ёʻқ — чақирар. — Мақол

от 1. Қўрқинч, даҳшат ёки оғриқдан қилинадиган дод-фарёд, қичқириқ.

Ваҳимали бақириқ кўпга чўзилмади, яна жимлик чўкди. — С. Юнусов, Кутилмаган хазина

Тўқайда олов ловуллаб ёнаётган қамишзор томонидан бақириқ кўтарилиб қолди. — Ўзбекистон қўриқлари

2. Хурсандчилик, хушчақчақликни ифодаловчи баланд овоз, қийқириқ, ҳайқириқ.

Тўйхонадан йигитларнинг бақириғи эшитилиб турар эди. Уларнинг [ёшларнинг] бақириқ, чақириқ, қаҳқаҳалари узоқ-узоқларда акс-садо берди. — Шарқ юлдузи

3. Бор овоз билан қилинган дағдаға, пўписа, дўқ.

Кишандагилар занжирларини шилдиратишар, зиндонбонларнинг бақириғи уларни ўйлатиб қўйди. — Мирмуҳсин, Тунги чақмоқлар

[У [Тоиров] сиқиқ остига олиш, дўқ-пўписа, бақириқ билан ишни ташкил этиш мумкин, деб ўйлайди. — Газетадан

Илгарироқ бу ақл-у фаросат қайда эди, аччиғ-у тиззиқ, бақириқлар, ўқилмаган никоҳга талоқ айтишлар. — М. М. Дўст, Лолазор

сфт. 1. Бақириб, шанғиллаб гапиришга одатланган; шанғи.

Бақироқ чол. Бақироқ туя — норинг, Бақироқ ота — ма-доринг. — Мақол

Хўжайин — бақироқ одам. — Ойбек, Танланган асарлар

Ўзи қўрқоқ бўлса ҳам, ўлгудек бақироқ, ваҳима. — А. Мухтор, Чинор

2. Ҳадеб овоз чиқараверувчи, нотинч (ҳайвонларга нисбатан).

Бақироқ сигир сут-сиз бўлар. — Мақол

Ёлғиз бола йиғлоқ бўлар, Ёлғиз туя бақироқ бўлар. Мақол.

Бақироқ эчкидай мунча шанғиллайсан. — Ж. Абдуллахонов, Хонадон

3. кўчма Шовқин-суронли; гулдуросли.

Офтоб акси тушиб нақшларга бўғилади бақироқ бозор. — Х. Даврон, Болаликнинг овози

Бақироқ булутлар қандай яхши! Шариллатиб ёмғир ёғиб юборди. — Мирмуҳсин, Умид

в yell

фл. Бақир-буқур овоз чиқариб қаттиқ қайнамоқ.

[Ҳамробиби] Дастурхон ёзди, бақирлаб қайнаётган самоварни келтириб, қопқоқлаб қўйди. — Р. Файзий, Эл меҳри

Катта бакда бақирлаб сув қайнамоқда. Ҳайдарбой хилма-хил чойнакларга жуда чаққонлик билан чой дамлаб, ичкарига ташиб турибди. — П. Турсун, Ўқитувчи