oʻzbekchalaqab, unvon, nomruschaназваниеinglizcharank, title
Qul atï anïn boldï qulqa atay Qul oti shuning uchun ham qulga laqab bo‘ldi – Поэтому имя раб стало названием для раба – Therefore the name of the slave became the name for the slave
Qidiruv
«atay» boʻyicha 113 ta natija
Filtr
Lugʻat turi
Lugʻat maqolalari
47 ta
Izohli lugʻat
· yana 10 ta lugʻatda
fl. 1. Nom bermoq, ot qoʻymoq, nomlamoq.
Shundan beri odamlar koʻprikni Xotinkoʻprik deb atashadi. — T. Ashurov, Oq ot
Yusufbek hoji [Kumushni] farishta deb atamoqqa ham hozir edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
2. Deb tilga olmoq, yuritmoq; aytmoq.
Bolalar uni [Tolibjonni] orqavarotdan Otquloq desalar, oldida Ergash togʻa deb atashardi. — S. Ahmad
Axir, nima qilayotganini bilmagan odamlarni kim deb atash kerak boʻlmasa? — M. Mansurov. Yombi
3. Tilga olmoq, aytmoq (kishi ismini).
Xayriyatki, ismini atamadi, deb oʻyladi Yaxshiboyev, demak, hali umid borday. — M.M. Doʻst, Lolazor
4. Biror kishi, tarixiy voqea va shu kabilar uchun bagʻishlamoq, shunga moʻljallamoq.
Ulugʻ bobokalonimiz xotirasiga atab amalga oshirilgan meʼmoriy ishlar bu bilan tugab qolmaydi, albatta. — Gazetadan
Oʻzbek oyimning qutidor, Oftob oyim va Oysha kampirga atab tiktirgan sarupolari ham bitdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
5. din. ayn. Bagʻishlamoq.
Toleim qursin, deb yondim, kuydim. Folbinlarga bordim, aziz avliyolarga nazr atadim. — Oybek, Tanlangan asarlar
Xudoyi ataganimizga bir yildan oshib qoldi. — N. Aminov, Qahqaha
Izohli lugʻat
· yana 4 ta lugʻatda
1. Maxsus ravishda, alohida bir maqsad bilan.
Orombaxsh, salqin bogʻda sayr etib yurgan ikki yosh yurak bu safar ham tunda uylariga atayin piyoda joʻnashdi. — Mirmuhsin. Umid
[Bazarov:] Qani, Adolatxon, izvoshga chiqing, atayin sizni olib ketgani keldim. — I. Rahim, Chin muhabbat
2. Maxsus holda, joʻrttaga.
Yigitlar atayin xiralik qilib, uni oʻtkazgani qoʻyishmaydi. — Sharq yulduzi
ayn. Atayin.
Izohli lugʻat
· yana 1 ta lugʻatda
ayn. Atayin.
Endi boʻlsa, Gʻafur Gʻulom uni ataylab yoʻqlab kepti. — S. Ahmad, Ufq
Xotin yosh kelinchaklarday xohishini sezdirmay, ataylab erinchoqlik bilan taxmondan toʻshaklarni ola boshladi. — S. Ahmad, Hukm
Taʼriflar ichida
14 tabirinj Esk. ayn. bronza. Haykalni atayin qolip yasatib, atay birinjdan quyganidan keyin izidan biror iltimosi boʻlmogʻi ham tayin-da, axir. M. M. Doʻst, Lolazor Ayn. guru
birinj Esk. ayn. bronza. Haykalni atayin qolip yasatib, atay birinjdan quyganidan keyin izidan biror iltimosi boʻlmogʻi ham tayin-da, axir. M. M. Doʻst, Lolazor Ayn. guru
xalqona Koʻpchilikka, xalqqa xos; oddiy kishilar, xalq ishlatadigan. Xalqona iboralar. Biz uni [Gʻafur Gʻulomni] oddiygina qilib, Gʻafur aka, deb atay olishimiz bilan fax
popopchi Kashtachilik bilan shugʻullanuvchi kishi. Toʻti bu toʻy harakatida popopchinikiga ketgan. S. Zunnunova, Gulxan Xoh uchiring, xoh uchirmang, dugona, Tilak-qizlar
ochin-to‘qin rvsh. Toʻyib ovqat yemasdan, chala-yarim ovqat yeb, goh och, goh toʻq holda. Umidning kayfi pastligi va buning ustiga anchadan buyon ochin-toʻqin yurganini e
sumba ayn. Shompol. Erkinjon kichik usta, Stanokda birpasda Behi shoxidan atay Silliq qilib sumbaday, Buviga qilar hassa. Q. Muhammadiy, Odam-olam qoʻshigʻi Seshanbalikla
Ertaklar
32 ta
Xalq ogʻzaki ijodi
Bir yigit tasodifan alvastining telpagini qoʻlga kiritadi va shu orqali koʻrinmas boʻlib qoladi. U alvasti bilan birga turli sarguzashtlarga duch keladi, jumlad
Xalq ogʻzaki ijodi
Andijonlik yigitning sarguzashtlari haqidagi ushbu ertakda, yigitning boyga xizmatga kirishi va turli qiyinchiliklarga duch kelishi tasvirlanadi. Uning boshidan
Xalq ogʻzaki ijodi
Uch aka-uka otasining oltin toyini oʻgʻirlab ketayotgan sirli maxluqni topishga urinadi. Kenja oʻgʻil Badalqorachi bu sirni ochib, bir qancha qizlarni devlar zu
Xalq ogʻzaki ijodi
Bu ertakda kambagʻal baliqchi bola podshohning qiyin topshiriqlarini bajarib, oʻzining donoligi va omadini namoyish etadi. Uning sirlari ochilgach, podshohning
Xalq ogʻzaki ijodi
Bektemir botir haqidagi ushbu ertakda qahramonning jasorati, sadoqati va sevgi yoʻlidagi kurashlari tasvirlangan. Ertakda yigitning qiyinchiliklarga qaramay, oʻ
Xalq ogʻzaki ijodi
Ikki ziyrak yigit qaroqchilar toʻdasiga duch keladi. Ular oʻzlarining aql-zakovatlari bilan qaroqchilarni qoʻlga tushirishga muvaffaq boʻlishadi.
Sheva materiallari
20 ta
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · qoʻltiqtayoq
Xorazm viloyati · toʻngʻich oʻgʻilcha
Xorazm viloyati · oʻchakiymoq
1. oʻchakiymoq, ataylab ters ish qilmoq; 2. tegishmoq, hazillashmoq; tegajaklik qilmoq
Xorazm viloyati · shoʻx
xuligan
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · xotinboz
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · bezori