sft. 1. Taʼmi ogʻiz-tilni achitadigan, lovullatadigan.
Achchiq garmdori.
Fargʻona vodiysidan boshqa joylarga ekiladigan turp negadir achchiq taʼm, taxir mazaga ega boʻladi. — K. Mahmudov, Qiziqarli pazandalik
2. Nordon, tishni qamashtiradigan.
Achchiq (donali) anor.
Otasi achchiq olma yesa, oʻgʻlining tishi qamashadi. — Maqol
3. Sezgi aʼzolariga qattiq taʼsir qiladigan, oʻyuvchi.
Achchiq gaz. Achchiq tamaki. Achchiq hid.
Jiqqa hoʻl oʻtin yolgʻiz pirs-pirs qilib, achchiq zahar tutun buriqtiradi. — Oybek, Tanlangan asarlar
4. Jazillatadigan, jonni achitadigan.
Dalalarda kech kuzning achchiq shamoli esa boshladi. — S. Ahmad, Qadrdon dalalar
Tashqarida shamol uvullar, achchiq sovuq naq badanni kesib ketguday edi. — Gazetadan
[Sherbek] Toʻrigʻini egarladi. Oʻzini egar ustiga olar-olmas, otga achchiq qamchi bosdi. — S. Anorboyev, Oqsoy
5. koʻchma Kishiga qattiq tegadigan, koʻngilga ozor beradigan; qattiq, noxush.
Achchiq istehzo. Achchiq tanqid. Haq soʻz — achchiq soʻz. — Maqol
U hatto bu achchiq taʼnalarni eshitmaganday.. sur boʻlib turardi. — Mirmuhsin, Umid
6. koʻchma Gʻam-iztirobli; alamli.
Uning achchiq koʻz yoshlari har qanday odamga taʼsir qilmasdan qolmasdi. — Yoshlik
Cheki koʻrinmas bu soʻqmoq yoʻlovchining madorini, nainki madorini, jonini oladigan qismatday achchiq. — Saodat
7. ot Qahr, jahl; zarda.
Hozir mening achchigʻim ham qahrim bor. — Erali va Sherali
Bobongning achchigʻi qursin, yomondir. — Nurali
8. ot Qiyinchilik, mashaqqat; gʻam-gʻussa, gʻam-hasrat; azob-uqubat,
Achchiq bilan chuchukni totgan bilur, uzoq bilan yaqinni yurgan bilur. — Maqol
Bir achchiqning bir chuchugi bor. — Maqol
Turmushning achchiqlarini totib koʻrgan.. qadimgi batrak Abdurasul bu kunlarda oʻz muddaosining amalga oshayotganini his etar edi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
- Achchiq choy Quyuq damlangan choy. ..chol mayingina kulib qoʻydi va xizmat qilayotganlarga bitta achchiq choy olib kelishni buyurdi. — Gazetadan
- Tili achchiq Kishiga qattiq tegadigan qilib gapiradigan, gap bilan uzib oladigan. Elmurodga rota komandiri yoqmadi: qalampir, tili achchiq, har gapni pisanda qilganday burab gapiradi. — Shuhrat, Shinelli yillar
- Achchigʻi burnining ustida (yoki uchida) Bekorga, sal narsaga jahli qistayveradigan odam haqida. — Ha, qizi tushmagur. Nafasini ham chiqarmaydi-ya. Achchigʻi ham burnining uchida, — dedi Murotali. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli
- Achchigʻi kelmoq (yoki chiqmoq, qistamoq) Jahli qoʻzgʻamoq. Goʻroʻgʻlining achchigʻi kelganini bilib.. Soqi oʻrnidan turdi. — Malikayi ayyorXurshid achchigʻi chiqdi, deb oʻyladi.. — N. Aminov, QahqahaAytsam, yana achchigʻingiz qistaydir. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
- Achchiq ustida Jahl qoʻzgʻagan paytda. Bas endi, achchiq ustida har kim har gapni aytadi. — Hamza
- Achchiq qilmoq Jahl qilmoq, zarda qilmoq. Bir talatoʻpni sotib olding, qattiq gapirding, deb achchiq qildi. — Malikayi ayyor
- Jon achchigʻida Jahd-alam bilan, jon-jahdi bilan. Ot jon achchigʻida old oyoqlarini devor baravar koʻtarib sapchidi. — S. Ahmad, UfqU [Ortiq] sapchib oʻrnidan turib.. jon achchigʻida mashina orqasiga aylanib oʻtib, brezentni ochib tashlab, oʻrindiqlar tagini titkilay ketdi. — M. Mansurov, Yombi