Qidiruv

sft. 1. Xonakilashmagan, tabiat quchogʻida erkin hayot kechiruvchi (hayvon, parrandalar haqida).

Yovvoyi mushuk. Yovvoyi kaptar. Yovvoyi echki.

2. Madaniylashtirilmagan, oʻz holicha, tabiiy holatda oʻsadigan; zararli, ziyon keltiruvchi.

Yovvoyi olma.

Xilma-xil yovvoyi gullar tevaragida rang-barang kapalaklar bazm quradi, asalarilar gʻuvullaydi. — J. Abdullaxonov, Oriyat

Sidiqjon kattakon yovvoyi jiyda tagida toʻxtab, Sharofatni kutdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Darhaqiqat, salgina xotirjam boʻldingmi, yovvoyi oʻtlar oʻsib ketadi-yu, gʻoʻzalarni siqib tashlaydi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

3. Oʻzlashtirilmagan, ishlanmagan (yer-joy haqida).

Ilgari bu yerlar ham jarliklar, yovvoyi sayhonliklardan iborat edi. — Gazetadan

Yovvoyi choʻl buyuk kenglikda Menga borin ochib tashladi. — Sh. Rahmon, Yurak qirralari

4. Qoʻrqinchli, vahimali, dahshatli.

Yovvoyi ovoz.

Boʻron yovvoyi bir kuch bilan oʻkirardi. — S. Anorboyev, Oqsoy

Sharif tarraning yovvoyi chinqirigʻini eshitgandek boʻldi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

5. Madaniyatning ibtidoiy bosqichiga xos; qoloq.

Sahroda arablarning badaviy degan yovvoyi toifasi bor ekan. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

6. koʻchma Odamga aralashmaydigan; begona, odamovi, yot.

Odamlardan qochaman, Yovvoyi bir holim bor! — Mirtemir

ot 1. Inson qoʻliga oʻrganmaganlik, tabiiy holatda boʻlishlik.

2. koʻchma Ibtidoiy holat, vahshiylik.

3. Odamga qoʻshilmaslik; odamovilik; begonalik.

Kim aytadi buni ogʻir qiz deb, olov-ku! Toʻgʻri, sal yovvoyiroqligi bor. Ammo oʻzim tarbiyalab olaman [dedi oʻzicha Toʻlqin]. — F. Musajon, Huri

v become wild (animals), grow rampantly (plants)

fl. ayn. Yovvoyilashmoq.

soʻnggi paytlarda insonning xoʻjalik faoliyati yetib bormay tabiatning buzilmay saqlanib qolgan hududlarini anglatadigan atama.

fl. 1. Yovvoyi boʻla bormoq, yovvoyi boʻlib ketmoq.

Yovvoyilashgan it.

Togʻ mushuklari yovvoyilashib ketgan, odamga yaqin kelmasdi. — S. Ahmad, Jimjitlik

2. Odamlardan uzoqlashib, begonalashib bormoq.

Men ham yovvoyilashib, juda toʻng, qoʻpol boʻlib ketayotganimni ich-ichimdan his qilaman. — Yoshlik

3. Begona oʻtlar bilan qoplanmoq.

Ayollar va bolalar ixtiyorida qolgan ekinzorlar chuqur, yaxshi yigʻilmaganidan, yovvoyilashib, hamma yoqni shoʻra, gʻumay, suvoʻt, tikan bosib ketgan. — S. Nurov, Narvon