Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «UZ» — результатов: 2445

Фильтр

Словарные статьи

1285
uzmoq

fl. 1. Kuch bilan tortib, yulqib, butundan ajratmoq, butunni qismga boʻlmoq.

Hoʻkiz bir siltab, arqonni uzib yubordi.

Joʻra poshsha boʻynidan marvarid marjonini chiqardi-da, ipini shart-shart uzib, marvaridlarni kigizga toʻkdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Dutorchi dutorning qulogʻini jahl bilan qattiq burab, torini uzib yubordi. — A. Qahhor, Qanotsiz chittak

Ziyodaxon, zuvala uzar ekan, hazilomuz javob berdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

2. Palak, novda yoki tupidan ajratib olmoq, kesmoq.

Qovun uzmoq. Pomidor uzmoq. Uzum uzmoq. Olma uzmoq.

Gulga termilib oʻtirishni emas, oʻsha gulni uzib, iskab yurishni yoqtiradi. — S. Siyoyev, Otliq ayol

3. Kesib, qirqib, joyidan boʻlak qilmoq.

Qilich bilan boshini uzmoq.

Gluxovning ikkala oyogʻini naq sonidan snaryad uzib ketdi. — T. Rustamov, Mangu jasorat

4. Turgan, yopishgan joyidan ajratmoq, xoli qilmoq.

Bu xarsangni yerdan uzib boʻlmaydi. Tandirdan non uzmoq.

Japaq qizchani bagʻridan zoʻrgʻa uzib, otilib tashqariga chiqdi. — A. Muxtor, Qoraqalpoq qissasi

Yunus tizzalarini ogʻriq kemirib yeb tashlayotgan boʻlsa ham, boshini yostiqdan uzib, qimirlatib qoʻydi. — S. Anorboyev, Oqsoy

5. Davom qildirmaslik; toʻxtatmoq, kesmoq.

Gapni uzmoq. Suhbatni uzmoq.

[ Saodat:] Qoʻrqmasim ham bormi, oʻzingga ehtiyot boʻl, xatingni uzma. — N. Safarov, Saodatning qissasi

Boʻy yetgan qiz, hozir sen bilan aloqani uzgan, uzmasa ham, boʻshashtirgan boʻlar edi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

6. Qarzni toʻlamoq, evazini bermoq (qaytarmoq).

[Gʻofir:] Shuncha qarzim bor ekanmi? Men buni qanday uzaman, boy ota? Hamza, — Boy ila xizmatchi

Olgan omonatini batamom uzdimi? — K. Yashin, Hamza

yurtdan yegan oshlarini uzish niyatida toʻy taraddudiga tushdi. — S. Ahmad, Xazina

7. Qattiq tishlamoq yoki chaqmoq; tishlab yoki chaqib yaralamoq.

Itning ishi — uzmoq, Yomonning ishi — buzmoq. — Maqol

Atrof-da gʻuv-gʻuv pashsha: oyoqlarga yopishadi, burun kataklariga suqiladi, quloqni uzadi. — Oybek, Tanlangan asarlar

8. Qattiq taʼsir qilib azob bermoq, ogʻritmoq, achishtirmoq (issiq, sovuq, zarb, gap-soʻz va shu kabilar haqida).

Qizilqumda qish izgʻirini badanni uzib ola boshlagan kezda, kechagi student trassaga kelib, kolonna mexanigi boʻlib ishga tushgan edi. — H. Nazir, Oʻtlar tutashganda

Shudgor, qizigan misday, oyoqni jizillatib uzib oladi. — F. Gʻulom, Tirilgan murda

Pishiq oʻrilgan charm qamchin bilan Yoʻlchining ochiq koʻkragini va boʻynini uzib oldi — Oybek, Tanlangan asarlar

oʻrtoq Debilov shu gaplari bilan Farmonqul akani bir uzib oldi. — S. Mahkamov, Shogird

  • Ichagini uzmoq Kulgi va shu kabilardan holdan toydirmoq. Oʻtov ogʻasi Sulaymon oqsoqolni kuldirib ichagini uzdi. — K. Yashin, Hamza
  • Koʻz (yoki koʻzini) uzmoq Nigohini olmoq, qaramay qoʻymoq. Hasan uzoqlashib ketgan mashinadan koʻzini uzmay qotib turardi. — S. Zunnunova, Koʻk chiroqlarYoʻlchi goh-goh koʻzlarini yerdan uzib, qisqa-qisqa javob berib turardi. — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Koʻngil uzmoq Ammo bilimga chanqoq bolalar maktabdan koʻngillarini uzmay, oʻqishda davom etdilar. — K. Yashin, Hamza
  • Oyoq (yoki oyogʻini, qadamini) uzmoq Huv oʻsha Mohiroʻyjahonda oʻqilgan taʼrixdan keyin u Tabibiyning uyidan oyoq uzib ketgan edi. — S. Siyoyev, AvazNega biznikidan qadam uzib ketdingiz yo koʻngil qolarlik gap oʻtdimi bizdan? — K. Yashin, Hamza
  • Tutgan joyini (yoki yerini) uzadi Aytganini, koʻzlaganini amalga oshirmay qoʻymaydi. Yumshoqqina gapiradi-yu, tutgan yerini uzaman deydi-ya — R. Fayziy, Choʻlga bahor keldi
  • Umid (yoki umidini) uzmoq Istagining amalga oshmasligiga ishonmoq, undan voz kechmoq, umidsiz holatda boʻlmoq. Hasan polvon umid uzdi oʻzidan. — Ergash Jumanbulbul oʻgʻliAvaz oʻgʻlon koʻnglin buzib boradi, Dunyodan umidin uzib boradi. — Malikayi ayyor
  • Oʻq uzmoq Oʻq otmoq. Mingta oʻqni kamonidan uzadi — Nurali
  • Quloq uzmay Diqqat bilan quloq berib. Tagʻin bir necha daqiqa quloq uzmay turib, oʻrnidan qoʻzgʻalmoqchi boʻlib turgan edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Полная статья →
UZA=

uzaymoq, toʻldirmoqрусскийтянутьсяанглийскийlengthen

Qazinä uzasa kümüš ham ayï Kumush va qimmatbaho javohirlar bilan xazina toʻldirsa

Qazinä uzasa kümüš ham ayï Да увеличиться в казне серебро и драгоценности — (QBH,74₁₂)

Qazinä uzasa kümüš ham ayï Yes, increase in the treasury of silver and jewelry — (QBH,74₁₂)

Полная статья →
uzr

ot 1. Kechirish, afv etish.

Yoshlikda hammadan ham xatolik oʻtadi. Kichikdan — xato, kattadan — uzr. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

2. Biron ish, xatti-harakatni oqlovchi narsa; sabab, vaj.

Ishlashdan qoʻrqishim toʻgʻrisidagi uzrimni aytib yigʻladim. — Gʻ. Gʻulom, Tirilgan murda

Uylanish sizga ham farz, ham qarz. Bunga qolganda, albatta, bir uzr koʻrsatolmaysiz. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Molimizni ortgan tuyakashlar shu saroyga tayinlangan edilar. — Har holda, bu uzr emas! — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

3. Afv etish, kechirish haqidagi iltimos; kechirim.

Oʻtib ketgan, hozir hammamizni ham xijolatga qoʻygan ish toʻgʻrisida Farmonqul, uzr tariqasida boʻlsa ham, gap ocharmikin, deb xavotirda edim. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

4. Afv eting, kechiring maʼnolarida ishlatiladi.

— Uzr, sizni qoʻrqitib yubordim, — dedi Gʻulomjon. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

— Uzr, aybga buyurmaysiz, — dedi Nusratbek, olimni ishdan qoldirayotganiga iymanib. — S. Nurov, Narvon

  • Uzr soʻramoq (yoki aytmoq) Gunohini kechirishni, afv etishni iltimos qilmoq. Yusufjonov shu xayolda kelarkan, oʻzini bir ayolga urib olib, undan zoʻrgʻa uzr soʻradi. — N. Fozilov, Hayot oʻrgatdiBor, jonginam, amakingga, Savrixon ayaga uzr ayt. — Mushtum
Полная статья →

Показать все · 1285 →

В определениях

62

Показать все · 62 →

Сказки

323
Abduaziz
Устное народное творчество

Abduaziz boy otasidan qolgan mol-mulkni sovurib, qirqta joʻrasidan yordam soʻraydi, ammo ular yordam bermaydi. Keyinchalik u karvon bilan safarga chiqib, quduqd

Ahmoq joʻralar
Устное народное творчество

Bu ertakda Yuz Muhammad ismli kalning topqirligi va ayyorligi orqali ahmoq joʻralarini aldab, ulardan qutulishi hikoya qilinadi. Uning har bir hiylasi kutilmaga

Ahmoq podsho
Устное народное творчество

Bu ertakda oʻgʻrilik qilgan bir kishining aybi bilan boshlangan voqealar zanjiri ahmoq podshohning bemaʼni hukmlari tufayli kulgili tus oladi. Adolatni oʻrnatis

Ajdar qush
Устное народное творчество

Yetim qiz gʻorda yashar ekan, uni ajdar qush asrab, oʻziga makon qilib oladi. Bir botir yigit ajdar qushni oʻldirib, qizni qutqaradi va u bilan baxtli hayot kec

Aka-uka
Устное народное творчество

Ushbu ertakda aka-ukaning sarguzashtlari orqali insonlarning taqdiri va amallarining oqibatlari haqida hikoya qilinadi. Aka oʻzining gʻalati duolari va harakatl

Aldoqchi mushuk
Устное народное творчество

Bu ertakda oʻrmondagi hayvonlarni doimiy aldab yuradigan bir dono mushuk haqida hikoya qilinadi. Mushuk oʻzining ayyorligi bilan turli vaziyatlardan chiqib keta

Показать все · 323 →

Диалектные материалы

768
Chorjuvoldiz
Fargʻona viloyati · Chorjuvoldiz

bo'yinchaning kigizdan bo'lgan qismini tikish uchun po'latdan yasalgan, uzunligi 18 sm., diametri 2 mm., uchi egri juvoldiz

Chorsi egov
Fargʻona viloyati · Chorsi egov

yuzi yapaloq, ammo to'rtqirrali, tishlari bir-birini kesishgan (katak) egov

DUGURDA, dögörda
Namangan viloyati · dugurda

miskarlikda — o'zi temir, yuziga (ustiga) po'lat o'rnatilgan, mixlosga o'xshash asbob. Bunda qumg'on, optova va choydish kabi mis idishlarga ziy ochiladi va qop

DUGURDA, dögörda
Andijon viloyati · dugurda

miskarlikda — o'zi temir, yuziga (ustiga) po'lat o'rnatilgan, mixlosga o'xshash asbob. Bunda qumg'on, optova va choydish kabi mis idishlarga ziy ochiladi va qop

DUGURDA, dögörda
Fargʻona viloyati · dugurda

miskarlikda — o'zi temir, yuziga (ustiga) po'lat o'rnatilgan, mixlosga o'xshash asbob. Bunda qumg'on, optova va choydish kabi mis idishlarga ziy ochiladi va qop

Gosälä
Buxoro viloyati · buzoq

Buzoq

Показать все · 768 →

Внешние ресурсы

5
Kiril-lotin.uz
Орфография и письмо

Онлайн-транслитерация: сам определяет алфавит и переводит текст с кириллицы на латиницу и обратно.

Lex.uz
Нормативные документы

Официальная национальная база законодательства Узбекистана.

Lotin.uz
Орфография и письмо

Бесплатная транслитерация между кириллицей и латиницей без ограничений; исправляет oʻ и gʻ прямо при вводе.

Sinonim.uz — словарь синонимов
Словари и справочники

Словарь синонимов узбекского языка: более 3 300 слов, около 900 синонимических рядов.

Ziyouz.com
Библиотеки и учебные материалы

Просветительский портал с 2004 года: классическая и современная узбекская литература, фольклор, учебники — более 5 тысяч книг.

Страницы

2
Hamkorlar

<span translate="no">til.uz</span> loyihasini yaratayotgan va qoʻllab-quvvatlayotgan tashkilotlar.

Loyiha haqida

til.uz — oʻzbek tiliga bagʻishlangan milliy raqamli portal.