Qidiruv

sft. 1. Egallagan oʻrni, hajmi gʻoyat yirik; juda katta, ulkan, buyuk.

Keltirganlar ikkisin bogʻlab, Tashlaganlar ulugʻ daryoga. — Gʻayratiy

Xotin asl oʻrdaning ulugʻ, muhtasham darvozasiga yaqinlashgandan keyin oʻngdagi ayri yoʻlga burildi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

Shu kecha yoʻl tortdi choshkada [choshgohda] ulugʻ bir toqqa yetdi. — Hasanxon

2. Kuch-qudrat, imkoniyat va shu kabilar jihatdan juda katta imkoniyatlarga eta; qudratli.

Shayboniyxon markazlashgan ulugʻ bir davlat tuzishga intilar ekan qoʻl ostidagi odamlarning ixlos va eʼtiqodini ham qozonishga alohida eʼtibor berar edi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

3. Qadr-qiymati, ahamiyati va shu kabilar jihatidan yuqori darajali; buyuk.

Bizning jamiyatda inson qadr-qimmati har narsadan ulugʻ. — Gazetadan

Shoir uchun bu olamda muxlisning ehtiromidan koʻra ulugʻroq baxt yoʻq. — Gazetadan

Insondagi eng ulugʻ fazilatlardan biri kamtarlik va oddiylikdir. — Gazetadan

4. Salmogʻi, koʻlami, ahamiyati yuqori boʻlgan; muhim.

Saidqosim ulugʻ ishlarni amalga oshiruvchilardan boʻlgani uchun quvonardi. — Oʻzbekiston qoʻriqlari

Biz katta ishlar, ulugʻ oʻzgarishlar arafasida turibmiz. — Gazetadan

5. Oʻz qobiliyati, xizmatlari bilan buyuk ishlarni amalga oshirgan va hurmat-eʼtibor qozongan; buyuk.

Qadimgi yunon mulkida oʻtgan donishmand, handasa ilmiga asos solgan, yer oʻlchashni oʻrgatgan ulugʻ olim [Yevklid]. — M. Osim, Ibn Sino qissasi

Ulugʻ shoir haykali poyiga mehr-muhabbat va chuqur ehtirom ramzi sifatida gullar qoʻyilmoqda. — Gazetadan

6. Shunday ulugʻlikni qayd etuvchi soʻz sifatida shaxs bildiruvchi soʻzlarga qoʻshib ishlatiladi.

Ulugʻ amir. Ulugʻ Alisher,

Ishqilib, xudoyi taolo ulugʻ sultonni panohi-da asrasin — Mirmuhsin, Meʼmor

Bobur suratga [Navoiy suratiga] qarab turib, oʻzicha soʻradi: Ulugʻ amir, nasib qilsa, huzuringizga borsam sheʼriyat tilsimini ochgʻuchi kalit berurmisiz? — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

Demak, Nizomiddin bu nihoyatda xavfli toʻdaga mansub, ulugʻ hazrat joniga qasd qilganlar orasida bor — Mirmuhsin, Meʼmor

7. Rahbar, boshliq.

Ilgarilari Boʻtaboyni, ulugʻimiz, deb yuradigan kishilar uni koʻrganda, beting qursin, deb oʻtib ketadigan boʻlib qolishdi. — S. Ahmad, Hukm

Soʻz soʻzlasa, durri gavhar sochilar. Oʻrozali yurtimizning ulugʻi — Yodgor

Iya, iya, ulugʻ, Siz ham shu gapni aytdingizmi. — S. Ahmad, Hukm

8. Ulugʻ (erkaklar va xotin-qizlar ismi).

ot 1. tar. 11-12-asrlarda moʻgʻullar davlatida maʼlum bir noʻyonga (moʻgʻul asilzodasiga) qarashli yerlarda unga tobe holda koʻchmanchilik bilan hayot kechiruvchi katta-kichik oilalar, urugʻlar guruhi

2. tar. Moʻgʻullar istilosi davrida bosib olingan hududlardan Chingizxon farzandlariga boʻlib berilgan mulklar, keyincha-lik mustaqil davlatlarning nomi.

Chigʻatoy ulusi. Joʻji ulusi.

3. esk. El, xalq, xaloyiq; odamlar.

Navoiy ona vatani, oʻz ulusi, oʻz tilini jondan sevar edi. — A. Qayumov, Sheʼriyat sultoni

Ey mullam, ulusning dardi koʻp, qay birini aytayin. — Oybek, Navoiy

ot Narsaning kimsaga tegishli qismi, boʻlagi; hissa.

Chekishga oʻrganganiga baʼzan afsuslangani uchun, ichishdan tortinar, aksar vaqt oʻz ulushini Polvonga berardi. — Oybek, Quyosh qoraymas

Ana shunday katta ishga munosib ulush qoʻshish niyatida hamyurtlarimiz astoydil va mardonavor mehnat qilmoqdalar. — I. Rahim, Qadri abad odamlar

ot 1. Ulugʻ ekanlik.

Buning qanchalik ulugʻligini xoʻrlikni boshidan kechirgan yetimchagina biladi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

2. Ulugʻ \olat, koʻrinish, daraja.

Kamtarlik, aql-zakovat kishilarga ulugʻlik bagʻishlaydi. — Gazetadan

Bir qarashda u oʻrta yoshli koʻrinsa-da, zahil rangiga ulugʻlik bagʻishlab turgan peshona ajinlariga qarab, elliklardan oshib ketganini bilish qiyin emasdi. — H. Nazir, Koʻkterak shabadasi

sft. 1. Savlatdor koʻrinishli; salobatli; muhtasham.

Nurota tizma togʻlari oʻz goʻzalligi bilan bagʻoyat ulugʻvor, bagʻoyat betakrordir. — Gazetadan

Xiva va Koʻhna Urganchning ulugʻvor arxitektura yodgorliklari jahon madaniyati xazinasining eng noyob durdonalaridan hisoblanadi. — Saodat

2. ayn. Ulugʻ 4.

Choʻl bagʻrida chaqnab turgan chiroqlarning hammasi bir boʻlib, ulugʻvor ishning keng miqyosda olib borilayotganidan dalolat beradi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

fl. 1. Ulugʻligini qayd etmoq, madh etmoq.

Biz fidokorlikni ulugʻlab, bevafolikni ranj bilan qalamga oldik. — Gazetadan

U xalqning yaxshilikni ulugʻlab aytgan hikmatli soʻzlari va maqollarini juda ustalik bilan qayta ishlab, oʻz ijodida foydalangan. — OʻTA

Ishqni ulugʻlash Navoiy va bir qator mutasavvif shoirlarda ham mavjud. — OʻTA

2. Shaʼn-eʼtiborini yuqori darajaga koʻtarmoq.

Mehnat insonga faqat moddiy fa-rovonlik keltiribgina qolmay, uning maʼnaviy dunyosini boyitadi, oʻzini esa ulugʻlaydi. — Gazetadan

Eʼtiqod Ali Qushchini inson va olim sifatida ulugʻlasa, eʼtiqodsizlik mavlono Muhiddinni tubanlik jariga irgʻitadi. — OʻTA