Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«Toy» boʻyicha 301 ta natija

Filtr

Lugʻat maqolalari

144 ta
toy
Izohli lugʻat · yana 9 ta lugʻatda

Yoqutchadaki тый so‘zila o‘zakdosh erur. TOY ' otning ikki yashardan kichik bolasi 1 . Kun hisobin oy olar, bedov oʻrnin t o y olar (Maqol). Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu ot asli tay tarzida talaffuz qilingan (Devon, III, 173;DS, 527); oʻzbek tilida a unlisi â unlisiga almashgan: tay > tây. '

2. Bolalarga nisbatan erkalash maʼnosini bildiradi

Uning uzoq yurtida, quyosh va gullar diyori Oʻzbekistonda qolgan duogoʻy kampir onasi uni — yolgʻiz oʻgʻlini erkalar ekan, har vaqt: "Rustam toyim! Arslon toyim!" deb atamasmidi — Oybek, Quyosh qoraymas

3. Baʼzi atoqli otlarning tarkibiy qismiga kiradi yoki erkalatish uchun ularga qoʻshib aytiladi

Xoltoy, Oʻrintoy, Halim-toy

Toʻliq maqola →
toymoq
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

fl. 1. I Silliq yuzada monesiz surilib, sirgʻanib ketmoq; toygʻanmoq.

Nazira shoshib yoniga qaramoqchi boʻlgandi, suvga engashib qolgan quvur ustidan pastga qarab oyogʻi toyib ketdi. — D. Nuriy, Osmon ustuni

Koʻcha va tomlar qordan oqara boshlagan. U sirpanib, toyib, xizmatkorxonaga joʻnadi. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Chetga chiqmoq, adashmoq, ozmoq.

Shariat yoʻlidan toygan qizning soʻziga ishonasanmi? — Oybek, Tanlangan asarlar

Oyogʻim sal toydimi, bas, burnimni yerga ishqaydilar. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

3. (faqat boʻlishsiz shaklda) Qaytmoq, tap tortmoq.

U hech narsadan toymaydi. Yalangʻoch suvdan toymas. — Maqol

Borib turgan shum, toshyurak bola edi, mushtdek boshidan jonivorlarni qiynab oʻldirishga oʻrgangan odam oʻldirishdan ham toymaydi. — M. Osim, Tilsiz guvoh

Aytganini qilish uchun hech narsadan toymaydi. — R. Rahmonov, Changalzordagi sharpa

  • Jaddiga toymoq Kimsaning qilmishi uchun aybdor boʻlib qolmoq, javob bermoq. Qilgʻiliqni Sidiqjon qildi-yu, jaddiga biz toyib ketdik-da. — N. Safarov, Uygʻonish
  • Holdan toymoq Tinka-madori, sillasi qurib, oʻlar holatga yetmoq. Yoʻlovchilar Ustyurt sahrosida oʻn besh kun yoʻl yurib, toza charchadilar, tuyalar ham holdan toydi. — M. Osim, ElchilarMeni navkarlar holdan toygunimcha urdilar. — S. Siyoyev, Yorugʻlik
Toʻliq maqola →
toʻyli
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

sft. Toʻyi boʻlgan, toʻy qilayotgan, oʻtkazayotgan.

Toʻylining toʻyi oʻtdi, Toʻysizning kuni oʻtdi. — Maqol

Oʻzbek oyim aralashgan toʻyli xotinlarning koʻngillaridagi orzu-havaslari ham erlari tomonidan kamchiliksiz bajarilar edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Qoʻralari qoʻyli, uylari toʻyli. Fuqarosin koʻngli Tangritogʻ boʻyli. — Gazetadan

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 144 →

Taʼriflar ichida

65 ta
ziynatlamoq

ziynatla Bezamoq, naqshlar bilan chiroy bermoq. Xorazm tuprogʻida yetilgan totli mevalar, turkman otlari, eroniy gilamlar, Xiva zargarlari ziynatlagan tilla buyumlar, toy

qimmatli

qimmatli Qimmat turadigan, qimmatbaho. Qimmatli buyum. Goʻng ostidan sandiq-sandiq qimmatli mollar, toy-toy gazlamalar va boshqa qimmatli narsalar chiqa boshlagan. S. Ayn

zargar

zargar Oltin, kumush va turli qimmatbaho toshlardan zeb-ziynat buyumlari yasaydigan usta. Zargar qoʻlda ishlaydi, bu esa aniqlikni, batartiblikni talab qiladi. Gazetadan

dasta-dasta

dasta-dasta Dastalangan narsaning miqdoran koʻpligi. Gullarim dasta-dasta, Hamon seni kutaman. Mirtemir, Asarlar Ilgarilari hoʻv anovi ayvonda toy-toy paxtalar, qizlarnin

oʻram

o‘ram Oʻralgan holga keltirilgan, oʻrab qoʻyilgan. Ikki oʻram ip. Oysha traktor orqasidagi bir oʻram arqonni olib, unga uloqtirdi. S. Ahmad, Ikki hikoya Bir oʻram qogʻoz

oʻram

o‘ram Oʻralgan holga keltirilgan, oʻrab qoʻyilgan. Ikki oʻram ip. Oysha traktor orqasidagi bir oʻram arqonni olib, unga uloqtirdi. S. Ahmad, Ikki hikoya Bir oʻram qogʻoz

Hammasini koʻrish · 65 →

Ertaklar

35 ta
Ayoz
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda podshohning oʻgʻil farzand koʻrish istagi va bu istakning amalga oshishi uchun qilingan hiyla-nayranglar tasvirlanadi. Shuningdek, oddiy dehqonning o

Badalqorachi
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch aka-uka otasining oltin toyini oʻgʻirlab ketayotgan sirli maxluqni topishga urinadi. Kenja oʻgʻil Badalqorachi bu sirni ochib, bir qancha qizlarni devlar zu

Bir xumcha oltin
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch oʻgʻilga otasidan qolgan bir xumcha oltin va ularning taqdiri haqida hikoya qilinadi. Ertakda mardlik, adolat va doʻstlikning qadr-qimmati ochib beriladi.

Boyvachcha bilan pari
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertak boyvachcha yigitning pari qizga uylanishi va turmushdagi sarguzashtlari haqida hikoya qiladi. Ular yalmogʻiz kampirning changalidan qochib, koʻp qiyinc

Dushmanning katta-kichigi boʻlmas
Xalq ogʻzaki ijodi

Bir karvon bilan ketib qolgan sichqon malikasini ozod qilishni istamagan podshohga qarshi sichqonlar podshosi urush e'lon qiladi va uning xazinasini bo'shatib,

Erkajon
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda oʻgay ona zulmidan qochgan shahzoda Erkajonning sarguzashtlari, uning jasorati va sadoqatli toyining yordami bilan baxtga erishishi hikoya qilinad

Hammasini koʻrish · 35 →

Sheva materiallari

57 ta
Taylaq
Samarqand viloyati · toyliq

tuyaning ikki yashar bolasi

Toyur
Xorazm viloyati · tabib
aygʻir tishlägän
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · uch yoshga toʻlgan urgʻochi toy

uch yoshga toʻlgan urgʻochi toy

chashmaq
Xorazm viloyati · tarqalmoq

1. tarqalmoq, yoyilmoq, parokanda boʻlmoq; 2. ozmoq, aqldan toymoq

chitoyi
Xorazm viloyati · o‘ziga oro berib yuradigan odam

O‘ziga oro berib yuradigan odam

chorpäya (liyg) sandon
Andijon viloyati · chorpoya sandon

zargarlikda - sandonning to'rtoyoqli va birtumshuq (nula) li turi

Hammasini koʻrish · 57 →