Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«РМ» бўйича 1925 та натижа: Изоҳли

Филтр

Луғат мақолалари

458 та
армон

от 1. Кўнгилга тугилган, лекин(ҳали)юзага чиқмаган, амалга ошмаган орзу-ният.

Шунингдек, минглаб ватандошларимиз умра амалларини бажариб келишяптики, бу илгари қанчадан-қанча юртдошларимизнинг армонлари эди. — Газетадан

Шоир юрагида элнинг дарди, раиятнинг эртакка солиб қўмсаган тилаклари армонлари акс садо бермагайми, Аваз? — С. Сиёев, Аваз

2. Кўнгилга тугилган орзу-ниятнинг рўёбга чиқмаслигидан афсус-надомат.

— Э, беармон одам бўларканми, Назар ака, — дея таскин берган бўлдим. — Айтишларича, худоям Одам Атони тўкисроқ яратолмаганидан армонда экан. — М. М. Дўст, Лолазор

  • Армон қилмоқ Амалга ошмаган орзу-ниятдан афсусланмоқ. Эрта эккан хирмон қилур, кеч эккан армон қилур. — Мақол
Тўлиқ мақола →
бурма

от 1. Буриб-буриб ишланган, бурмалаб тикилган; бурмали.

Бурма юбка. Кўкрак бурма кўйлак.

Эрта билан суянаман дарахтга, Бурма кўйлак ярашади билакка. — Қўшиқлар

Сочларинг сумбулдир, попугинг бурма. — Гулшанбоғ

Отингнинг қамчиси бурмадан бурма. — Қўшиқлар

2. Шу хилдаги кийимнинг, нарсанинг бурилган, бурмаланган жойи.

Кўйлакнинг бурмаси.

Айиқдай қўпол, тепакал директор лоқайд диплом варақлайди-ю, кўйлагининг бурмасидан кўз узмасди. — Ёшлик

Кўйлак бурмаларини туртиб турган кўкраклари қисқа-қисқа нафас олганидан тинмай қалқирди. — С. Аҳмад, Уфқ

3. Бураб ишлатиладиган, бураб очадиган.

Осмонга қарасам парча булутлар, Парчанинг ичинда бурма калидлар. — Қўшиқлар

4. Ер қобиғининг қатланган жойи.

Тўлиқ мақола →
чарм

от 1. Ҳайвонлар терисидан ёки сунъий хом-ашёдан тайёрланадиган материал; кўн.

[Чол] Терига сув пуркайди ва кўва билан дўқ-дўқ уриб, чармни текислайди. — Ойбек, Танланган асарлар

2. Оёқ кийимининг остки қисми, тагчарм.

Маҳси чарми. Туфли чарми.

3. Чармдан тайёрланган, чармдан тикилган, чарм қопланган.

Чарм сумка.

[Мулла Фазлиддин] Оёғига чарм кавуш кийиб, обрез четида бет-қўлини ювди. — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

Менинг ҳам қутим ўчиб, жон ҳолатда чарм суянчиқни шартта ушлаб олдим. — Н. Фозилов, Дийдор

  • Юзига (ёки бетига) чарм қопламоқ Ор-номус, виждонни йиғиштириб қўйиб, безбет бўлиб олмоқ. Пошша хола шунга ҳам шукур қилиб, бетига чарм қоплаб, истаса-истамаса, куёвининг олдида гирдикапалак эди. — Д. Нурий, Осмон устуниГап бошласанг унга агар танқиддан, Бетига чарм қоплаб олар шу замон. — Муштум
  • Чарм қўлқоп усталари Боксёрлар. Баҳсларда тошкентлик ёш чарм қўлқоп усталари энг кўп ғалабага эришиб, биринчи ўринни қўлга киритдилар. — Газетадан
Тўлиқ мақола →
эрмак

от 1. Вақтни кўнгилчоғлик билан ёки зерикмай ўтказиш учун хизмат қиладиган нарса, машғулот.

Болалар эрмаги. Бекорчиликка эрмак. Эртак — эрмак.

Овқатдан кейин эрмак учун ўзининг ҳам ўзга шоирларнинг муаммоларидан бир нечасини ўқиб, яширилган исмларни топишни илтимос қилди. — Ойбек, Навоий

2. Кўнгилга тасалли берадиган, овутадиган нарса, кимса; овунчоқ, юпанчиқ.

Назокатнинг бирдан-бир машғулоти ва эрмаги дутор эди. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли

Ёлғизликнинг дастлабки кунларида унинг эрмаги фақат Тўлқин билан Учқун бўлди. — Ҳ. Ғулом, Машъал

3. Масхара, кулги, мазах бўлган кимса, нарса.

Қизлар Салимахонни эрмак қилиб, кулишиб ўтирганларида, Хадичахон кириб келди. — Н. Фозилов, Оқим

  • Эрмак қилмоқ 1. Эрмак учун бирор нарса билан машғул бўлмоқ. Муҳаммад Жамол урина-урина, ниҳоят, уйқуга кетди. Аҳмад Ҳусайн у-бу китобларни эрмак қилди. — Ойбек, Нур қидирибАна, ҳар куни эрмак қилиб турадиган дўмбирасининг дастаси қамиш кули орасидан чиқиб ётибди. — Н. Фозилов, Дийдор;Қиз эрмак қилаётгандек, орқасига қараб қичқирди: — Ҳой, Акбар, ўртоғинг келдилар, бу ёққа чиқ. — С. Аҳмад, Тоғ афсонасиСайфи бўлса, ҳадеб тилини чиқариб, мени эрмак қилади. — С. Аҳмад, Сайланма
Тўлиқ мақола →
эрман

от Мураккабгулдошлар оиласига мансуб кўп йиллик, тўп бўлиб ўсадиган ўт (унинг ҳидли майда сарғиш-яшил, какра барглари дори тайёрлаш учун ишлатилади).

қоя пойларида эса сап-сариқ эрман гуллари тўлқини мавж уради. — А. Ибодинов, “Латофат дўконидаги қатл

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 458 →

Эртаклар

349 та
Абдуазиз
Халқ оғзаки ижоди

Абдуазиз бой отасидан қолган мол-мулкни совуриб, қирқта жўрасидан ёрдам сўрайди, аммо улар ёрдам бермайди. Кейинчалик у карвон билан сафарга чиқиб, қудуқд

Аҳмоқ жўралар
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда Юз Муҳаммад исмли калнинг топқирлиги ва айёрлиги орқали аҳмоқ жўраларини алдаб, улардан қутулиши ҳикоя қилинади. Унинг ҳар бир ҳийласи кутилмага

Аҳмоқ подшо
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўғрилик қилган бир кишининг айби билан бошланган воқеалар занжири аҳмоқ подшоҳнинг бемаъни ҳукмлари туфайли кулгили тус олади. Адолатни ўрнатис

Аждар қуш
Халқ оғзаки ижоди

Етим қиз ғорда яшар экан, уни аждар қуш асраб, ўзига макон қилиб олади. Бир ботир йигит аждар қушни ўлдириб, қизни қутқаради ва у билан бахтли ҳаёт кек

Ака-ука
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда ака-уканинг саргузаштлари орқали инсонларнинг тақдири ва амалларининг оқибатлари ҳақида ҳикоя қилинади. Ака ўзининг ғалати дуолари ва ҳаракатл

Алдаркўса ва бой
Халқ оғзаки ижоди

Алдаркўса ёʻлда кетаётиб, ўзининг устидан кулмоқчи бўлган такаббур бойга дуч келади. Алдаркўса ўзининг зукколиги билан бойни қандай алдашни ўйлаб топ

Ҳаммасини кўриш · 349 →

Шева материаллари

1117 та
Арбамоқ
Қашқадарё вилояти · Арбамоқ

Олқишламоқ, ундамоқ; руҳини кўтармоқ.

Бодом бармоқ
Хоразм вилояти · кўрсаткич бармоқ

кўрсаткич бармоқ

Бурмак
Хоразм вилояти · енгил танбеҳ сўз

Енгил танбеҳ сўз.

Ҳаммасини кўриш · 1117 →

Саҳифалар

1 та
Лойиҳа ҳақида

til.uz — ўзбек тилига бағишланган миллий рақамли портал.