Қидирув

от 1. Бутуннинг таркиби, узвий бўлаги ёки ҳиссаси, улуши.

Даромаднинг учдан бир қисми. Меҳмонларнинг бир қисми.

Хуллас, Туямўйинга келиб, излаб юрган нарсаларимнинг бир қисмини топгандай эдим. — С. Сиёев, Ёруғлик

Ёʻлнинг қолган қисмига эшак иш берди. — Ж. Абдуллахонов, Орият

Анвар ўзини супанинг қоронғи қисмига олди. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён

2. Бир иш, мажлис, асар ва шу кабиларнинг маълум даражада мустақилликка эга бўлган алоҳида бўлаги; бўлим.

Уч қисмдан иборат роман,

Институтдаги кечада ҳисобот доклади тугади. Сўнгра бадиий қисм бошланди. — Ғайратий, Узоқдаги ёр

Моҳидил етиб келганда, тантанали қисм бошланиб қолганди — Ж. Абдуллахонов, Тўфон

Меҳмонлар билан вакилларнинг қизғин табриклари, хайрли тилакларидан кейин кечанинг расмий қисми тугади. — П. Турсун, Ўқитувчи

3. Машина, механизм, иншоот ва шу кабиларни ташкил қилган бўлаклардан ҳар бири; детал.

Тракторнинг эҳтиёт қисмлари.

Эмин уни [пулемётни] шошилиб қўлига олди-да, бир зумда қисмларини ажратиб, газетага териб қўйди. — И. Раҳим, Чин муҳаббат

4. ҳарб. Қуролли кучлар таркибидаги алоҳида бўлим, бўлинма ёки бирикма.

Миномётчилар қисми. Полкнинг санитария қисми. Қисм командири.

Шу чоқ артиллерия қисмлари оғир тўплари билан ўта бошлади. — Ойбек, Қуёш қораймас

Жароҳатларим битиб кетиши билан яна қисмимга қайтиб бордим. — Назармат, Жўрлар баланд сайрайди

qısıp turatuģın, qısıp qoyılatuģın

русчаприговораинглизчаthe judgement

Маълум бир қисми бўйича, бир жиҳатдан; тўла ҳолда эмас; маълум даражада.

Фикрингизга қисман қўшиламан. Гапингиз қисман тўғри. Қуёшнинг қисман тутилиши. Маблағларни қисман сафарбар қилмоқ.

Мен яна такрор айтаман, қисман хотинингиз айбли бўлса, асосан бунинг бош айбдори ўзингиз. — Ойдин, Кўнгли тўлдими, яхши йигит

Равшан воқеадан қисман хабардор бўлганидан Ҳодиқул аканинг келиш сабабини пайқади. — С. Кароматов, Бир томчи қон

от 1. Гўё олдиндан белгилаб қўйилган, пешонага ёзилган кўргилик; ёзмиш, тақдир.

Қадим замонларда одамлар дунёдаги ҳамма нарса қисматга боғлиқ, деб ўйлаганлар. — Газетадан

Қисмат экан, бу ерларда юрибсиз, уста Журжоний. — Мирмуҳсин, Меъмор

Ҳали севишмоқдан шумидир маъно? Фақат азоб бордир қисматда наҳот? — Ҳ. Олимжон

Ўзгалардек уни ҳам қисмат Олиб келди охир қабрга. — Э. Воҳидов.

2. Умуман, бошга тушган кўргилик, кечмиш ҳаёт; аҳвол.

Ўша замонда барча илғор фикр ва ақл эгаларининг қисмати бир хил эди. — Газетадан

Нажмиддин Бухорий, акаси Бойбўрининг зулмидан бошқа юртларга кўчиб кетган Бойсари қисматида ўз қисматини кўриб, кўзларидан ёш чиқиб кетди. — Мирмуҳсин, Меъмор

Ҳақиқатан ҳам Сўлимбекдай қишлоқнинг бошига тушган қисмат кўпларни қаттиқ ранжитган эди. — Ж. Абдуллахонов, Хонадон

3. Ҳаёт-мамот масаласи, тақдир; белгиланган умр, насиба.

Бутун ёшлигимиз жангдадир букун, Жангда ечилмоқда севги қисмати. — Ҳ. Олимжон

Ҳазрат кетиб юборишни ҳам ўйлади-ю, ҳали Жабборбек қисмати ҳал бўлмагани Иброҳимбек кетиб қолганини эслаб, Фузайл махсумга маъноли тикилди. — Ш. Холмирзаев, Қил кўприк

Ҳасан овчининг қисмати битди, деб тахмин қилган элликбоши уни тезроқ қалъага дикиллатиб олиб боришга ошиқарди. — Ш. Тошматов, Эрк қуши

4. эск. кт. Қисм, ҳисса, улуш.

Қалин қисматини жуда кўп беринг, Не сўраса, берайин, қабул қилинг. — Пўлкан шоир

фл. 1. Орасига олмоқ, орасига олган ҳолда тутмоқ, сиқиб ушламоқ; сиқмоқ.

Валиевнинг бир ўзи столга тирсагини таяб, икки кафти билан чеккасини қисиб ўтирибди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

Тешабой олдидаги қовун косадан шошилмасдан бир тилим олди-ю, оғзига келтирмай, икки бармоғи орасида қисиб туриб: — Тақсир, — деди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Мен билан жилмайиб кўришди-да, қўлидаги газетасини буклаб, қўлтиғига қисди. — Ў. Усмонов, Сирли соҳил

Темир қип-қизил бўлгач, омбурда қисиб олади-да, кундага қўяди. — С. Сиёев, Ёруғлик

2. кўчма Сиқув, исканжага олмоқ; эзмоқ, сиқмоқ.

Бегона ўшлар ғўзани қисиб қўйибди.

иккинчи марта экилган чигитни шўр қисиб, ер бетига чиқармай қўйди. — Муштум

Кампир, резинкаси оёғини қисиб юборган шекилли, капрон пайпоғини ҳимариб, тўпиғига тушириб олибди. — С. Аҳмад, Сайланма

3. кўчма Бўғмоқ, нафасини қайтармоқ.

Унинг ҳалқумини дард қисиб келди.

4. кўчма (ч.к. билан) Бирор нарсадан танг ҳолатга солмоқ; сиқмоқ, толиқтирмоқ, зориқтирмоқ.

Пулдан қисмоқ.

Мана бўлмасам, деб уни ҳам овқатдан қисиб қўйдим. — С. Аҳмад, Автобиография

Худойим хотинларни уй учун яратган. Эркакларни олиб келишдан қисмасин. — Ҳ. Раҳимов, Чин ҳаёт

ҳусн деган нарсадан худо мени қисган. — Мирмуҳсин, Меъмор

5. Бирлаштирмоқ, юммоқ.

Лабларини қисмоқ.

Валихон муштини қисиб таъкидлади: — Сипоҳ керак. — Ш. Тошматов, Эрк куши

Ранги қум ўчган, изтиробдан қалтираган одамлар, ўз харобалари олдида тишларини қисиб, жим ўйланардилар. — Ойбек, Қуёш қораймас