сфт. 1. Ҳаёти тугаган; ўлган, жонсиз; зид. тирик.
Жой олди қучоғингдан Сонсиз ўлик тан. Ким не қилди кимларга, Билмайсан, недан? — Ғайратий
2. от Жонсиз тана; жасад, мурда.
Кейинги вақтларда жаноза ўқиб, ўлик кўмиш одаму ҳам барҳам еди. — С. Айний, Қуллар
Кўчалар тўла ўлик Куйиб бўлган бинолардан тутун бурқсайди. — Шуҳрат, Шинелли йиллар
Аваз ветврачни чақирган эди, қўйларнинг ўлигини кўриб: — Ёндириб, кўмиб ташланглар, — деди. — П. Қодиров, Қора кўзлар
3. кўчма Ўз хусусиятини (сифатини) ёʻқотган, қотиб, яроқсиз ҳолга келган.
Ўлик оҳак. Улик семент. Ўлик чигит.
Оҳак қиёми кеца, Қотиб бўлар ўлик ганж. — Қ. Муҳаммадий.
4. кўчма Жон асари ёʻқ, мурданики сингари.
Ўртада ўн тўртта минглик қоғоз уюмини кўргандагина, Қулмат қоранинг ўлик кўзларига пича жон кирди, ўрнидан қўзғалиб, чўкка тушиб ўтирди. — А. Мухтор, Опа-сингиллар
Мастуранинг юзидан ўлим пардаси кўтарилгандай, ҳаёт тўла кўзлари ўлик юзига жон киргизгандай бўлди. — А. Қаҳҳор, Минг бир жон
5. кўчма Ҳаётдан нишона ёʻқ; кимсасиз, ҳаракациз.
Ўшандай ўлик қишлоқда бойқушга ўхшаб кимдир истиқомат қилади. — С. Анорбоев, Оқсой
Кимсасиз, ўлик кўринган дашт одамлар билан жонланиб кетди. — Мирмуҳсин, Меъмор
6. кўчма Таъсирсиз, ҳис-ҳаяжон уйғотмайдиган, зериктирадиган.
Кундалик ҳаётимизда шунақа ўлик нутқларни озми эшитамиз/ — А. Қаҳҳор, Қуюшқон
Зарурациз, ички дардсиз, эҳтироссиз ёзилган асар ўлик бўлади. — Газетадан
7. Бисотда сақланадиган, ишлатилмайдиган мол ҳақида (маблағга нисбатан қўлланади).
Ҳеч нарсани олдин олиб қўйиш керак эмас, чунки пул бекор банд бўлиб, ўлик ҳолда қолади. — А. Қаҳҳор, Сароб
- Ўлик табиат Ҳайвонот ва ўсимлик оламига мансуб бўлмаган нарсалар; тирик организмлардан бошқа жисмлар мажмуи.
- Ўлик тиллар Ёзма манбалардан маълум бўлган, ҳозир кундалик ҳаётда қўлланмайдиган тиллар.
- Ўлик уйқу
- Ўлик эт Тирик организмнинг касаллик ёки қариш туфайли ўсиш, ривожланишдан тўхтаган, кўпинча кўчиб, тушиб кетадиган қисми.
- Яранинг ўлиги Яра ичида қотиб қолган фасод.
- Ўлса, ўлиги ортиқ Бир неча марта яхши. ўзи кўчиб кирган уйнинг ҳам эски қўрғончасидан ўлса, ўлиги ортиқ бўлиб, бола-чақаси яйраб қолганини мақтай кетди. — Ҳ. Назир, Сув гадоси — оқпадар