ish
ишish I
ot 1. 1 Inson faoliyati bilan bogʻliq, uning mehnati bilan amalga oshadigan, bajariladigan narsa.
Dalada ish koʻp. Bor-yoʻgʻi bir kunlik ish qoldi. Ishlayman deganga ish topiladi. Xayrli ish. Mashaqqatli ish.
Ishlay desam — ish boʻlmasa, dehqonchilik qilay desam — yer boʻlmasa. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
Yoʻlchi ishga razm solib, qaydan boshlash kerakligini oʻyladi. — Oybek,Tanlangan asarlar
— Hay Adol, qiz bolalarni frontga olmas emish. — Qizlarni ham olaversa, daladagi ish kimga qoladi. — I. Rahim, Chin muhabbat
2. Ishning ijrosi, ish ustidagi faoliyat, mehnat.
Ishdan qoldirmoq. Ishga kirishmoq. Ish ishtaha ochar, dangasa ishdan qochar. — Maqol
Qari kelsa — oshga, yosh kelsa — ishga. — Maqol
Ular meʼmorga koʻzlari tushishi bilan, bir daqiqa ishni toʻxtatib, bosh irgʻab salom berishdi. — Mirmuhsin,Meʼmor
Ustaxona darvozasidan kirishimiz bilanoq sexlarda ish qaynayotganligining guvohi boʻlamiz. — Gazetadan
Qurbon ota hech kimning esiga kelmagan bir yaxshi ishni boshladilar. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
3. Ish-faoliyatning mahsuli, undan yuzaga kelgan (yaratilgan) narsa.
Rassomning koʻrgazmaga qoʻygan ishlari. U yaratgan ishlar mutaxassislar tomonidan yuqori baholandi.
Yoʻlchining bajargan ishiga koʻz yugurtirib, oʻzicha oʻyladi: Devkor yigit ekan. — Oybek,Tanlangan asarlar
Bu ishing biror olimning qoʻliga tushib qolsa bormi, dissertatsiya yoqlardi. — T. Ashurov, Oq ot
4. Maʼlum haq, evaz hisobiga qilinadigan ish-faoliyat, mehnat.
Bechora ish qidirib, boshi oqqan tomonga borar ekan. — Oybek,Nur qidirib
Toshkentda ish topsam, balki qolarman. — Oybek,Tanlangan asarlar
5. Xizmat vazifasi; lavozim.
Ishga kirmoq. Shu ishda ishlab kelyapti.
Sizni boʻshatishadimi, yoʻqmi — sizni bu ishga kim tayinlagan boʻlsa, oʻshandan soʻrang. — Y. Yoqubov, Er boshiga ish tushsa
Bu gap korxonaga ovoza boʻlib, Jonfigʻonni oʻsha zamoniyoq ishdan haydashibdi. — A. Qahhor, Qanotsiz chittak
Dadamni ilgari katta-katta ishlarda ishlagan deyishadi. — E. Raimov, Ajab qishloq
6. s. t. Boʻsh ish oʻrni.
Koʻp joyga uchradim, lekin ish yoʻq degan javob oldim.
7. Mehnat-faoliyatning muayyan sohasi, turi; kasb.
Hayotda shunday odamlar boʻladiki, ular butun umrlarini faqat bir ishga, biron kasbga bagʻishlagan boʻladilar. — X. Yodgorov, Hayot toʻlqinlari
Xudo koʻnglingizga solib, shu ishni [sartaroshlikni] ixtiyor qilibsiz — kam boʻlmaysiz. — E. Raimov, Ajab qishloq
8. Burch.
Ozodalikka doimiy eʼtiborda boʻlish — barchaning ishi.
[Ellikboshi:] Mahalladagi yigitlarning bari manga maʼlum. Bilish mening ishim-da. — Oybek, Tanlangan asarlar
9. Hal etilishi lozim boʻlgan narsa; masala, muammo.
Ishning yengil koʻchishiga sevingan ona Otabekning bu shartiga lom demasdan koʻndi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Yasovulboshi xon ikkalasigina tushunadigan tilda ishni pishirib qoʻygan edi, shuning uchunmi, murtini silab kuldi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik
ayniqsa, kundalik ishi qiyin, kosa kosaga tegganda, gʻidi-bidi gaplar koʻpaysa oʻgʻlingga ham tatimay qoladir. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
10. Oʻzgaga, oʻzga manfaatiga qarashli yumush; hojat.
Kel, qoʻzim, nima ishing bor? — Oybek,Tanlangan asarlar
Yurt ishiga yaramagan bola qay ishga yaraydi? — S. Ahmad, Ufq
11. Xos ish, xatti-harakat.
Oldiga qoʻyganni yemak — hayvonning ishi, ogʻziga kelganni demak — nodonning ishi. Vaʼdaga vafo — mardning ishi.
Avaz, yigitning ishi tavakkal, deb chap tomonga burildi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik
12. Voqea, hodisa.
Oʻz uyida oʻtirgan qiz bir kechada gʻoyib boʻlsin, tavba! Juda xunuk ish, Olimxon aka? — Oybek,Tanlangan asarlar
Nizomjon uning avzoyidan juda xunuk ish boʻlganini fahmladi-da, yoniga oʻtirdi. — S. Ahmad, Ufq
Boshing sogʻ boʻlsa, hali Toshkentda koʻp ajoyib ishlarni koʻrasan, yigitcha! — Oybek,Tanlangan asarlar
13. Ahvol, holat.
Hozir ish boshqa: Yoʻlchi qamoqda. — Oybek,Tanlangan asarlar
Xoʻsh, Sodiq polvon, ishlar qanaqa, Toshkentda nima gaplar bor? — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Har yerda dehqonning ishi chatoq. Yeri boʻlsa, ulovi yoʻq, ulovi boʻlsa, yeri yoʻq, koʻpida ikkisi ham yoʻq. — Oybek,Tanlangan asarlar
14. Gap-soʻz, gap-soʻz boʻlgan narsa(lar).
Nega desang, mazmunidan ham koʻrinib turibdiki, bu ikkinchi uylanishga Otabek butunlay qarshi boʻlib, faqat bu gap qudalarninggina ishlaridir. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
15. huq. Sud yoki maʼmuriy organlarda koʻriladigan narsa, jarayon.
Fotima ustidan jinoiy ish qoʻzgʻatildi. — T. Ashurov, Oq ot
Shu telefon sabab boʻldimi bir-ikki kundan keyin ishim boshqa tergovchiga oʻtib, tezlashib ketdi. — O. Yoqubov, Izlayman
Yer toʻgʻrisida bir chatoq odam bilan sudlashib yurgan edi, sud ishni buning zarariga hukm qilganmikan, deb oʻyladi. — Oybek,Tanlangan asarlar
- Boshiga ish tushmoq Kimsa uchun noxush, tashvishli hol yuz bermoq. Boshimga ish tushdi. Farzandim Nizomiddin qatl etildi. Mirmuhsin, — Meʼmor
- Boʻlar ish boʻldi Yuz bergan ish-hodisa oqibatini tuzatib, oʻnglab boʻlmasligini qayd etadi. Nimani gaplashaman! Boʻlar ish boʻlgan-ku! Men uning yuziga qarolmayman endi. — K. Yashin, Hamza
- Dunyoning ish(lar)i Kishiga bogʻliq boʻlmagan, kishi ixtiyoridan tashqari ish(lar). Dunyoning ishlari shunaqa teskari ekan, boshi-oxiri yoʻq.
- Ish bermoq 1. Asqatmoq, kunga (ehtiyojga) yaramoq. Uni mashinalar bilan kovlab boʻlmaydi, faqat ketmon, belkuraklargina ish berishi mumkin. — J. Abdullaxonov, ToʻfonAmmo toqqa chiqishda Boburning oʻsmirligi juda ish berdi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlarYormatgami yo boshqa bir sobiq qarolga uzoq ish berib iyigʻi chiqqan, peshonasi qiyshiq etikni kiydi. Oybek, — Tanlangan asarlar
- Ish bitmaydi Maqsadga erishib boʻlmaydi, natija chiqmaydi. Ha, kolxozga kirgandan keyin uncha-muncha vaʼz aytishni ham bilish kerak boʻladi, busiz ish bitmaydi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlariUrushning oti oʻchsin, urush boʻlmasin, deyish bilan ish bitmaydi. — Gazetadan
- Ish katta Biror ish-narsaning hajm, daraja va boshqalar eʼtibori bilan meʼyoridan ortiq, zoʻr holatini qayd etadi. Ishlar katta-ku, usta! Doʻkonlarni ham qurib yuboribsiz! — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlarEhhe, ish katta-ku. Omad tilayman — Oybek,Tanlangan asarlar
- Ishkoʻrgan Hayot, ish (amal) tajribasi katta, koʻpni koʻrgan, koʻp voqea-hodisalar, qiyinchiliklarni boshidan kechirgan. Qoʻshin ichida eng ish koʻrgan, qilich chopgan bahodirlarni saralab, qorovul tuzib, buni Shayx Temurga, Zunnun Argʻunbekka topshirdi. Oybek, — NavoiyMirzo saroyidan bizga yetib kelgan maʼlumotlar shuni koʻrsatadiki, fargʻonaliklar bizdan kam, ish koʻrgan sarbozlari oz, kishilari qoʻrquvda. — Mirmuhsin,Meʼmor
- Ish koʻrmoq 1. Muayyan yoʻl bilan ish olib bormoq; ish tutmoq. Uning yor-doʻstlari behisob, oʻylab ish koʻrish lozim, hazratim. — K. Yashin, HamzaMuxbirlikda ham oshnachilik, qoʻshnichilik bilan ish koʻriladimi? — GuldastaMan shu yerdan qochirishda sir ochilib qoladimi, deb juda qoʻrqqan edim. Lekin juda qulay fursatda ish koʻrdik. — Oybek,Tanlangan asarlar
- Ish koʻrsatmoq 1. Namunali, qoyil qoladigan ish qilmoq. uchala xatimga ham Seni mudofaa qilishda ayrim ish koʻrsatganim uchun orden oldim, deb javob qaytardilar. — A. Qahhor, Oltin yulduzDuchor kelganini koʻkka otarman, Ish koʻrsatib, yorim olib ketarman. — AlpomishKecha toʻyda kayfi oshib, rosa ish koʻrsatibdi. Ish tashlamoq Ommaviy suratda ishni toʻxtatmoq.Bundan uch yil burun Simxoyev zavodidagi yerlik ishchilar ish tashladilar. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
- Ish tutmoq Maʼlum yoʻl-yoʻriq, shart-sharoit va shu kabilar bilan hisoblashgan holda ish olib bormoq, ish yuritmoq. Azizim, siz otdan tushsangiz ham, egardan tushmaysiz. Orqa-oldiga qarab ish tutmoq kerak. — J. Sharipov, XorazmSizga jon kerak boʻlsa, shundoq ish tutasiz, rozimisiz? — K. Yashin, HamzaInsof yuzasidan ish tuting, boyvachcha aka. — K. Yashin, Hamza
- Ish chiqarmoq 1. Biror natijaga erishmoq, biror ish qila olmoq. Bu borishdan biror ish chiqara oldimi, yoʻqmi — bu toʻgʻrida biz kelasi fasllarning birida oʻrganarmiz. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlarBesh marta qarshi ataka qilib, hech ish chiqara olmagandan keyin quturgan, endi qurshovda qolib, jon talvasasiga tushgan dushman — A. Qahhor, Oltin yulduzSherigingga ehtiyot boʻl, yonidan jilma. Yana biron ish chiqarib oʻtirmasin.
- Ish yuritmoq (yoki yurgizmoq) El, yurt ulugʻlari! Xudo yoʻliga koʻzingizni oching! haqiqatga qarab ish yuritinglar! — K. Yashin, Hamza— Hovliqma, zimdan ish yurgiz! — sekingina soʻzlab hovlida qoldi — Qoratoy. Oybek, Tanlangan asarlar
- Ishga solmoq 1. Ishga jalb qilmoq; ishlatmoq. Oʻrmonjon akam shuni ham ishga soldilar, odam qildilar. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlariAmmo Asrora [Dildorani] noz-firoqlariga qaramay, turtkilab-turtkilab ishga solardi. — S. Ahmad, UfqElchi hozir oʻz podshohining topshirigʻini bajarish uchun butun ayyorligini ishga solar, tilyogʻlamalik qilib, Toʻmarisni koʻklarga koʻtarar edi. — M. Osim, Ajdodlarimiz qissasiChol butun quvvayi nutqini ishga solib, yana yalindi. — Oybek,Tanlangan asarlar
- Ishdan chiqmoq 1. Ish-mehnat qobiliyatini yoʻqotmoq. Rahmatli erim mardikor edi kasalga chalinib, ertaroq ishdan chiqib qoldi. — Oybek,Tanlangan asarlarNekqadam qarigan, ishdan chiqqan edi. — S. Ayniy, QullarTo adirning etagiga yetguncha, Turgʻunoyning kavushi ishdan chiqdi, adirga mahsichan chiqishga toʻgʻri keldi. — A. Qahhor, MastonLekin u oʻylagancha boʻlmadi, ikki kishi zang bosib ketgan ishdan chiqqan beshotarni olib kelib berdi. — J. Sharipov, Xorazm
- Ishdan qolmoq 2. Chalgʻish va boshqa sabab bilan ishni moʻljaldagicha qila olmaslik. Mariyaning baxtiga qarshi, amaki sil kasalligiga uchrab, ishdan qoldi. — Oybek, Tanlangan asarlar;Tan bilan boʻlib, ancha ishidan qoldi.
- Ishdan qoʻymoq (yoki qoldirmoq) Bajarib turgan ish-vazifasidan vaqtincha chalgʻitmoq, uni bajarishga xalaqit bermoq. Yoʻlchi Shoqosimni ishdan qoʻymaslik uchun, ikki-uch minutda voqeani soʻzlab berdi. — Oybek,Tanlangan asarlar
- Ishi boʻlmaslik Aralashmaslik, eʼtibor bermaslik. — Sening ishing boʻlmasin, — deb gʻazab bilan javob berdi amakisi. — P. Tursun, Oʻqituvchimehmonlar kimlar va nima uchun kelganliklari bilan ishi boʻlmay soʻzlab ketdi. — A. Qahhor, Asarlar
- Ishi yoʻq Eʼtibor bermaydi. Uning atrofidagilar bilan ishi yoʻq, oʻz ishi bilan mashgʻul.Xonning oʻlik-tirik bilan ishi yoʻq emish. Joni halak, deydilar. — S. Siyoyev, Yorugʻlik
- Ishi nima Sizlarni koʻrolmas ekan. Boʻlmasa, bularning ishi nima? — P. Tursun, Oʻqituvchi
- Ishi tushmoq Kimsaga biror iltimos, hojat bilan murojaat qilmoq. Bir joydagi odammiz, yana bir-birimizga ishimiz tushadi, otaxon! Oybek, — Tanlangan asarlarAnvarga ishi tushib, uning shafqatini koʻrgan Safar boʻzchi kabilar bu xabardan juda ham xursand. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon
- Ishning beliga tepmoq Ishning bajarilishiga, meʼyorida boʻlishiga xalal bermoq (toʻsqin boʻlmoq). Hech narsa topilmagach, uyini tintish uchun hovliga kirishgan edi, burchakda tinimsiz vakillab turgan it ishning beliga tepdi. — MushtumQochib qayerga ham borardi Shunchaki ishning beliga tepganiga achinasan kishi. — S. Anorboyev, Oqsoy
- Ishning koʻzini bilmoq Ishning bajarilish, bitish yoʻl-yoʻrigʻini yaxshi bilmoq. Qaynatam ishning koʻzini biladigan odam. Xizmatkorlari bari yaxshi ishlaydi. Oybek, — Tanlangan asarlarIshchan, juda-juda ishchan odam. Ishning koʻzini biladi butun hisob-kitob ishlarini shu eplab turipti. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
- Koʻngil ishi Kishi ichki dunyosiga, koʻngli-diliga bogʻliq ish(lar). Asrora oʻylab qarasa, koʻngil ishi nozik narsa ekan. — S. Ahmad, Ufq
- Nima ishi bor Daxldor emaslik, aloqa, munosabati yoʻqlikni qayd etadi. Qayerdadir qamishzorda bir nomaʼlum devonani it gʻajib ketgan boʻlsa, bunda kimning nima ishi bor? — A. Muxtor, Qoraqalpoq qissasiSening koʻngling, sening umiding bilan kimning nima ishi bor! — P. Tursun, Oʻqituvchi.— Mening nima ishim bor. —Albatta, ishing boʻlmasin. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
- Olloning (yoki xudoning, taqdirning, falakning) ishi Umuman, inson (bandasi)ga xos boʻlmagan ish. Chirqillang, togʻning qushlari, Bu ish olloning ishlari. — Yusuf va AhmadBu ishlar falakning ishi — Yusuf va AhmadHammasi ham taqdirning ishi, amaki, bu yerda siz bilan mening hech bir ixtiyorimiz yoʻq. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
- Oʻz ishini qilmoq (yoki koʻrsatmoq) Muayyan omil, sabab bilan bogʻliq yuz beradigan ish, narsa-hodisa roʻy bermoq, amalga oshmoq, roʻyobga chiqmoq. oradan oʻtgan oʻn yil oʻz ishini qilgan — eshon anchayin keksaygan, hatto yuz terisi ham olachipor boʻlib ketgan edi. — P. Tursun, OʻqituvchiUning ham, buning ham ayrilgisi kelmas edi. Lekin vaqt oʻz ishini qildi — oyni gʻarb ufqidan tortib kirib ketdi. Demak, tong otdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otgunchaItning instinkt va reflekslari oʻz ishini koʻrsatgan edi. — O. Moʻminov, Xiyobondagi uch uchrashuv
- Oʻtgan ishga salavot Oʻtgan ish oʻtdi, boʻlar ish boʻldi (boʻlib oʻtgan ish haqidagi gapni toʻxtatish, unga qaytmaslikni qayd etadi). Xoʻsh, oʻtgan ishga salavot. Qalay, ekinlarimiz durustmi? — Oybek,Tanlangan asarlar
- Qoʻlidan ish kelmoq Muayyan ish(lar)ni oʻzicha uddalamoq, qila olmoq. Durust, sen samolyot yasolmaysan, ketmon chopolmaysan lekin qilaman desang, qoʻlingdan ish keladi. — A. Qahhor, Asror bobo
ish II
ot maxs. Bir juft poyabzalga yetarli teri boʻlagi yoki muayyan kiyimga yetarli gazlama.
Bu teridan toʻrtta ish chiqarish mumkin. Ish bichmoq. Ish tikmoq.
ISH
1. Faoliyat, mehnat; mashgʻulot va sh.k.ning biror sohasi; kasb, hunar.İŞ
2. Xizmat vazifasi. Xizmat; lavozim.GÖREV
ish
работа, дело
ishini bitirdi, eshik tagiga oʻtirdi загадка работу свою сделал – и присел возле дверей (Веник)
ish bitdi, eshak loydan oʻtdi (букв. дело сделано – осёл прошел через болото) дело сделано, а теперь знать не знают; он своё дело выполнил, а теперь на всё наплевать
ishga choʻloq, oshga qoʻnoq работать – он хромой, а поесть – он тут как тут
ishing tushsa eshakni ham togʻa deysan (букв. если придётся, и осла назовёшь дядей); всякое бывает: бывает и так, что приходится обращаться к дрянному человеку
ishni qilgan karnaychi, baloga qolgan surnaychi дел натворил карнайчи (трубач), а в беду попал сурнайчи (флейтист); соотв. кому смех, а кому слёзы; на бедного Макара все шишки валятся
vaqtli ish временная работа
ishga kirishmoq приступить к работе
ishda oʻrnak koʻrsatmoq отличиться в работе
ishdan boʻshatmoq уволить с работы
ish kuni будни
ish ochmoq возбудить дело
ish yuzasidan boʻlgan gap деловой разговор
ish tashlash бастовать; забастовка
uning ish qobiliyati zoʻr у него большая работоспособность
ishiga yarasha заслуженно
ishga solmoq ввести в действие
ishdan chiqib qolmoq выйти из строя
ish tugay deb qoldi дело идёт к концу
ishingiz qalay? как ваши дела?
ish boshqaruvchi 1) управляющий делами; 2) делопроизводитель
- ish pachava дело дрянь
- ish yoqmas лежебока
- ish pishdi договорились, согласились; дело решено
- ish yoʻq, Alim yoʻq сидеть без дела; бездельничать; сидеть сложа руки
- ish katta дело в шляпе; удача за удачей
- ish yotib qoldi работа остановилась; дело стало
- ishi boshidan oshib yotibdi (букв. работы сверх головы) у него работы (дела) по горло
- ish haqi заработная плата, заработок, получка
ISH
1. is, jumıs, miynet
2. lawazım, wazıypa
3. kásip
4. másele, mashqala
5. kerek
6. waqıya
7. awhal, jaģday
ish
m Arbeit f, Betrieb m, Werken n, Werk n
- jismoniy ish physische (körperliche) Arbeit
- aqliy ish geistige Arbeit
- ish beruvchi Arbeitgeber m
- ishga kirishmoq
ish
work, job, activity, affair, business, businesslike, occupation, transaction, case, cause, deed, file, matter, act, action
birovga karshi ish kuzgamok bring an action against someone
boshka davlatlar ishiga aralashmok interfere in the affairs of other nations
ish bajarmok perform (execute, fulfill, carry out) work
ish boshlamok begin (commence, start) work
ish olib bormok conduct (be engaged in) work
ish tashlamok be on strike (go on strike)
- agitatsiya va tashvikot ishi agitation-propaganda work
- adolatli ish just (righteous) cause
- bajarib buladigan ish work on hand
- butunlay (uta) yashirin bajariladigan ish top secret work
- ishbay job
- davlat axamiyatiga molik ish state business
- davlat ishlari state affairs
- davlatning ichki ishlari internal (home, domestic) affairs of a state
- davlatning tashki ishlari external (foreign) affairs of a state
- jamoa ishi collective work
- jamoat ishi public (social) work
- ijodiy ish creative work
- ilmiy jamiyat ishlari transactions of a scientific society
- iflos ish dirty (solevenly) work
- ish vakti office hours
- ish kuzini bilib with competence
- ish tashlash strike
- ish kunlari (begim kunlari)
ish
делоaffair, business, case, file of case, matter
Ish
русскийработа, труд, деятельность, делоанглийскийwork, job, labour, case, activityфранцузскийtravail, affaire, activité, boulot, jobарабскийأَمْرٌ (أُمُورٌ), عَمَلٌ (أَعْمَالٌ), شُغْلٌ (أَشْغَالٌ), مَصْنُوعٌ, مُؤَلَّفٌ, أَثَرٌ