Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«OʻY» boʻyicha 2314 ta natija

Filtr

Lugʻat maqolalari

885 ta
oy
Izohli lugʻat · yana 8 ta lugʻatda

ot 1. (O — katta). Quyoshdan nur olib, yogʻdu sochuvchi samoviy jism, Yerning tabiiy yoʻldoshi.

Oʻn toʻrt kunlik oy. Toʻlin oy. Oy nuri. Oy chiqdi. Oy botdi. Oyning yuzidagi dogʻlar. Oyning Yer atrofida aylanishi.

Oyni etak bilan yopib boʻlmaydi. — Maqol

Kechki gullar ochilib turibdi. Koʻkda tanho oy kezmoqda. — I. Rahim, Chin muhabbat

2. Astronomik yilning oʻn ikkidan biriga — Oyning Quyosh atrofidan bir marta aylanib chiqish muddatiga yaqin vaqt oraligʻi; oʻlchov birligi: 28, 29 30 yoki 31 kunlik davr.

Oy boshi. May oyi. Bir yil — oʻn ikki oy. Bu orada uch oy oʻtdi. Yoz oylari ham oʻtib ketdi. Oyning oʻn beshi qorongʻi boʻlsa, oʻn beshi yorugʻ. — Maqol

Oʻgʻlim bechora oy oʻtmasdan boʻzchining mokisidek qatnab tursa. — A. Qodiriy,Oʻtgan kunlar

3. Uch-toʻrt kunlik oy shaklidagi bezak yoki belgi.

Mezana ustidagi oy.

4. Ayollar ismi tarkibiga kiradi yoki ayollar nomiga qoʻshilib, erkalash, hurmatni bildiradi.

Oyposhsha, Oyqiz, Oytoʻti, Oynisa; Tursunoy. Shirmonoy, Qunduzoy.

  • Oy yuz Chiroyli yuz, goʻzal yuz. Oy yuzing qora chimmat zulmidan qutultirgʻil. Chiq qorongʻi turmushdan, nur ichinda javlon qil. Hamza. Oy desa — oyga, kun desa kunga oʻxshaydi Juda goʻzal, juda ham chiroyli.
  • Oydan oy, kundan kun oʻtib Ancha vaqt oʻtib. Oydan oy, kundan kun oʻtar daryodil, Menga tanho boʻlgan sen yoʻqsan mohim. — Habib Abdunazar, Anjir guli.
  • Oy-kun(lar) oʻtib Vaqti, umri, hayoti kechib. Shu yoʻsin oromsizlik va besaranjomlik ichida [Otabekning] oy-kunlari oʻtib turar edi. A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar.
  • Oy borib, omon kel Safarga ketayotgan kimsaga yaxshilik tilab aytiladigan ibora, oq yoʻl tilash. U[Elmurod] yoʻlda ketar ekan Oy borib, omon keling! deb, oq yoʻl tilab qolgan Gulsumni hiylagacha oʻylab yotdi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
  • Oy koʻrmoq Hayz koʻrmoq.
  • Oyi toʻldi Tugʻish vaqti yetdi. Kumushning oyi toʻlmasdanoq, u [onasi] beshik yasatish bilan mashgʻul edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
  • Oykuni yaqin Tugʻish arafasida, oldida.
Toʻliq maqola →
oʻymoq
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

fl. 1. Biror narsa bilan kovlab, chuqur hosil qilmoq; kovlamoq.

Yerni oʻymoq. Devorni oʻymoq.

Tirnoq-la yer oʻyib, suvlar oqizgan Gʻariblar ahvoli qolardi tangga. — Gʻayratiy

Avaz uchi tirsakka oʻxshash silliq tosh topib, boʻzni oʻyib, ikki qator chuqurchalar yasadi. — P. Qodirov, Qora koʻzlar

2. Chuqurcha hosil qiladigan qismini ajratib olmoq.

Men ham lip etib hujraga kirib, xumchadan yogʻ oʻyib oldim. — Gʻ. Gʻulom, Shum bola

Mana shu yolgʻiz qoʻlim bilan malʼun Japaqning koʻzini oʻyaman. — A. Muxtor, Qoraqalpoq qissasi

3. Naqsh, gul, tasvir va shu kabilar ishlash uchun biror sirtga iz, oʻyiq tushirmoq.

Supachada bir parcha ganchga Naqqosh oʻyar soʻnggi nasini. — E. Rahim

Islomxoʻja ustalar bilan salomlashib, marmar toshga Ogahiy sheʼrlarini oʻyayotgan Xudoybergan muhrkan oldiga bordi. — J. Sharipov, Xorazm

[Solijon] Takrorlaydi darslarin, Koʻzdan tugal oʻtkazar, Toshga oʻygan xat kabi Puxtalab dilga yozar. — Q. Muhammadiy

4. Yemirib, yuvib, chuqur hosil qilmoq.

Oyqiz butun kuchini yigʻib, Pogodinni suv oʻygan chuqurlik qirgʻogʻiga sudrab keldi — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

5. Qattiq chimchilamoq.

Rohila [qizning] biqinini oʻyib oldi. — A. Qahhor, Ogʻriq tishlar

6. Qattiq ruhiy azob bermoq.

Yurak-bagʻrimni oʻyding, Meni nomusga qoʻyding. — H. Olimjon

7. Oʻyib olmoq Qattiq taʼsirli, taʼzirli gap qilmoq.

Alim buva mingboshini oʻyib oldi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

biror narsani bahona qilib, gap bilan oʻyib-oʻyib oladi. — O. Husanov, Nay

Toʻliq maqola →
oyi
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot Ona.

— Bir ozdan keyin chiqib, oyim bilan soʻrashing, — dedi Kumush. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

— Oyijon, siz hech tashvish tortmang, charchadim, xolos, — javob berdi Nuri. — Oybek, Tanlangan asarlar

  • Katta oyi 1. Ota yoki onaning onasi; Yoʻlchi pishqirgan otini toʻxtatib, qichqirdi: — Katta oyi, yigitchalarni xursand qiling! — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Kelin oyi
  • Kichik oyi
Toʻliq maqola →
oyat
Izohli lugʻat · yana 2 ta lugʻatda

ot Qurʼon suralarining har bir jumlasi, har bir bandi.

Mehroblar tepasiga xatti shikasta xati bilan oyat yozilgan. — Mirmuhsin, Ildizlar va yaproqlar

Baʼzilar choʻkkalab oʻtirib olib, oʻzlari bilgan oyatni tilovat qilmoqda. — M. Muhammadjonov, Turmush urinishlari

Qurʼoni karimda Od qavmi toʻgʻrisida juda koʻp oyatlar nozil qilingan. — Gazetadan

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 885 →

Taʼriflar ichida

79 ta
orzu-xayol

orzu-xayol Istak, umid va oʻy-fikr. Dangasaning orzu-xayoli — choʻkib ketgan xumcha misoli. Maqol

Hammasini koʻrish · 79 →

Ertaklar

363 ta
Abduaziz
Xalq ogʻzaki ijodi

Abduaziz boy otasidan qolgan mol-mulkni sovurib, qirqta joʻrasidan yordam soʻraydi, ammo ular yordam bermaydi. Keyinchalik u karvon bilan safarga chiqib, quduqd

Ahmoq joʻralar
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda Yuz Muhammad ismli kalning topqirligi va ayyorligi orqali ahmoq joʻralarini aldab, ulardan qutulishi hikoya qilinadi. Uning har bir hiylasi kutilmaga

Ahmoq podsho
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda oʻgʻrilik qilgan bir kishining aybi bilan boshlangan voqealar zanjiri ahmoq podshohning bemaʼni hukmlari tufayli kulgili tus oladi. Adolatni oʻrnatis

Ajdar qush
Xalq ogʻzaki ijodi

Yetim qiz gʻorda yashar ekan, uni ajdar qush asrab, oʻziga makon qilib oladi. Bir botir yigit ajdar qushni oʻldirib, qizni qutqaradi va u bilan baxtli hayot kec

Aldarkoʻsa va boy
Xalq ogʻzaki ijodi

Aldarkoʻsa yoʻlda ketayotib, oʻzining ustidan kulmoqchi boʻlgan takabbur boyga duch keladi. Aldarkoʻsa oʻzining zukkoligi bilan boyni qanday aldashni oʻylab top

Aldoqchi mushuk
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda oʻrmondagi hayvonlarni doimiy aldab yuradigan bir dono mushuk haqida hikoya qilinadi. Mushuk oʻzining ayyorligi bilan turli vaziyatlardan chiqib keta

Hammasini koʻrish · 363 →

Sheva materiallari

982 ta
Boʻshlov
Xorazm viloyati · hosil yigʻib olingach, mollarni dalalarga erkin qoʻyib yuborish

Hosil yigʻib olingach, mollarni dalalarga erkin qoʻyib yuborish.

Bügʻäk
Samarqand viloyati · yoqa turi

Koʻylak yoqasining bir turi

Gʻälämüz
Samarqand viloyati · fitnachi

Fitnachi, yovuz, hasadgoʻy odam

Gʻälämüz
Toshkent shahri · fitnachi

Fitnachi, yovuz, hasadgoʻy odam

Gʻälämüz
Buxoro viloyati · ochkoʻz

Koʻp yeydigan va toʻymaydigan odam

Hammasini koʻrish · 982 →

Tashqi resurslar

4 ta
Mutolaa
Kutubxonalar va oʻquv materiallari

Audio va elektron kitoblar kutubxonasi: bepul kitoblar va Premium obuna; roʻyxatdan oʻtish kerak.

Oʻzbek tili korpusi
Korpuslar va ilmiy resurslar

Oʻzbek tilining elektron korpusi: soʻzshakl, lemma va birikmalar boʻyicha qidiruv, konkordans, morfologik tahlil; parallel va taʼlimiy korpuslar.

Sahifalar

1 ta
Loyiha haqida

til.uz — oʻzbek tiliga bagʻishlangan milliy raqamli portal.