Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«Нафс» бўйича 51 та натижа: Изоҳли

Филтр

Луғат мақолалари

17 та
нафс

от 1. Ейиш-ичишга, мол-дунёга бўлган эҳтирос.

Менинг нафсим балодур, ёнган ўтга соладир. — Мақол

2. Шаҳвоний ҳирс.

[Фотима ўз-ўзига:] Бундай ўз нафсларига берилган зотлар бировнинг ҳалол хотинига кўз тикиб, ҳаётда ҳеч бўлмаган ёлғон сўзларни қўшиб, ширингина бир турмушни бузмоқчи бўладилар. — Ҳамза, Туҳматчилар жазоси

Бойваччанинг кўзида ҳар бир хотин унинг нафси, ҳирси учун яратилган чиройли мева эди. — Ойбек, Танланган асарлар

  • Нафс бандаси Нафсидан бошқани ўйламайдиган. — Нафс бандаси Биров ишдан келса, сиз ошдан келасиз, — деди Мели полвон жаҳли чиқиб. — П. Турсун, Ўқитувчи
  • Нафси бузуқ (ёки ёмон) Овқатдан сира қайтмайдиган, нафсини тия олмайдиган; ҳирсли. Нафси бузуқ ҳайитда ўлар. — Мақол
  • Нафси улик (ёки тийиқ) Нафсини тия оладиган, ҳар нарсага суқ билан қарайвермайдиган.
  • Нафсига ўт тушмоқ Нафси ҳаддан ташқари авж олмоқ; нафси ҳакалак отмоқ.
  • Нафсини тиймоқ Нафсига эрк бермаслик, ўзини сақламоқ. Кўзинг оғриса, қўлингни тий, ичинг оғриса, нафсингни тий. — Мақол
  • Нафси олинмоқ (ёки оғримоқ) Нафсониятига тегмоқ, кўнгли оғримоқ. Бундан нафси олинган Соли ота жаҳлига чидолмай, олдида дўмбиллаб юрган набирасини уйидан қувди. — А. Қаҳҳор, Олтин водийларни кезгандаУ [Ғуломжон] нафси оғриган киши товуши билан қулфи дилини очди. — М. Исмоилий, Фарғона т. о.
Тўлиқ мақола →
нафсиламр

от 1. Ҳақиқатга мос; тўғри, рост.

— Бе-э-э, гўрними, тақсир! — деди Сафар бўзчи, — у гапни қўйинг, нафсиламр гап яхши. — А.

— Уни қаранг, нафсиламрини айтганда, ота-бобомизнинг замонида ҳам бунақанги пахтани ҳеч ким кўрмаган, — деди Шермат. — Ҳ. Нуъмон, Фасллар

2. Ҳақиқатда, ҳақиқатан ҳам.

Нафсиламрга, насия жаннатдан кўра бир отим нос афзал. — Мақсудий, Лайлатулқадр

— Нафсиламр, гапингиз жуда тўғри — деди Ёʻлчи. — Ойбек, Танланган асарлар

Тўлиқ мақола →
нафсоният

от Кишининг ўз назаридаги қадр-қиммати, обрў-эътибори; ғурур; иззат-нафс.

Бўтабой ака, масалага кенгроқ, нафсониятга берилмай, холисроқ қараш керак бўлар. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

Барот полвон мингбошига ҳайрон бўлиб қараб қолди. Айниқса, иззатини билмаган, деб ўшқириши нафсониятига тегди. — М. Исмоилий, Фарғона т. о.

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 17 →

Таърифлар ичида

20 та
фаҳшият

фаҳшият Бузуқлик, ахлоқсизлик; шаҳвоний нафс. Тошпўлат, ёзувчининг ўз таъбирича, фақирлик орқасида ўғрилик ва фаҳшият денгизида сузиб, тажангланган холис бир

дўстлик

дўстлик Дўст мақомида бўлишлик; яқинлик, ошнолик; аҳиллик; меҳрибонлик. Дўстлик синовда чиниқар. Мақол Халқ дўстлиги — юрт бойлиги. Мақол Нафс, шахсиятпарастл

тарра

тарра шв. Таррак. Қовун, узум каби ширали меваларни кўп истеъмол қилгандан кейинги ланжлик, лоҳаслик ҳолати. — Нафс қурсин Сиз ақллилик қилган экансиз, мулла Муҳсин, —

изофа

изофа эск. кт. Қўшиш, боғлаш, тиркаш. тлш. Форс, араб ва баъзи туркий тиллар грамматикасида: аниқланмиш билан ундан кейин жойлашган аниқловчини боғловчи урғу

қурсоқ

қурсоқ Ошқозон, қорин. Қурсоғи оч. Қурсоғи тўйди. Уруш ҳамманинг тинкасини қуритган, қурсоғини бўшатган бўлса, уларнинг [бойларнинг] бошидан зар сочиб, қурсоқ

орият

орият Ор-номус; иззати нафс. Ориятинг бўлса, сен ҳам далага чиқ, кучингни кетмонда кўрсат, мен сени мард билай. С. Аҳмад, Қадрдон далалар Ёш эмасми, бирдан унинг

Ҳаммасини кўриш · 20 →

Эртаклар

6 та
Аёз
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда подшоҳнинг ўғил фарзанд кўриш истаги ва бу истакнинг амалга ошиши учун қилинган ҳийла-найранглар тасвирланади. Шунингдек, оддий деҳқоннинг о

Ҳасан ва Ҳусан
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда икки ака-ука, Ҳасан ва Ҳусан, саргузаштларга бой ҳаёт кечириб, турли мамлакатларда қаҳрамонлик кўрсатади. Улар ўзларининг жасорати ва топқирлиги

Илм афзал
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда бир ота саккиз ўғли ва бир қизини синовдан ўтказиб, илм ва давлат ўртасидаги фарқни англашга ҳаракат қилади. Доно қизининг жавоблари орқали оила

Овчи, Кўкча ва Доно
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда овчининг тузоғига илинган каптарлар ва уларга ёрдам берган сичқон ҳақида ҳикоя қилинади. Эртак дўстлик, ҳамжиҳатлик ва ўзаро ёрдамнинг қад

Серкабобонинг ҳийласи
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда серкабобо ўз подасини оч бўри ва очкўз арслондан қандай қилиб ҳийла билан қутқаргани ҳақида ҳикоя қилинади. Унинг топқирлиги ва жасорати туфайл

Тулки билан бўри
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда тулки ўзининг айёрлиги ва зукколиги билан бўрини алдаб, унга турли хил синовлар беради. Эртак нафсга берилишнинг оқибатлари ва айёрликнинг ғала

Шева материаллари

8 та
абрик
Қашқадарё вилояти · абрик

Бинафша ранг майда гуллар очадиган чала бута тоғ ўсимлиги

жıёғич
Қорақалпоғистон Республикаси · баднафс, хўра
нафсамбир
Қашқадарё вилояти · тўғрисини айтганда
нофармон
Бухоро вилояти · бинафша ранг

бинафша ранг

Ҳаммасини кўриш · 8 →