Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«НУР» бўйича 572 та натижа: Изоҳли

Филтр

Луғат мақолалари

26 та
нур

от 1. Ёруғлик манбаидан таралган ва ингичка тола кўринишида тасаввур этиладиган зиё, ёғду.

Қуёш нури. Ой хира нур сочмоқда.

2. Мусбат ёки манфий зарралар, электромагнит тебранишлар оқими.

Рентген нурлари. Катод нурлари.

3. Умуман, ёруғлик, зиё; ёруғлик энергияси.

Электр нури.

Балиқ тирик сув билан, Гиёҳ яшар нур билан, Денгиз равшан дур билан, Инсон эркин у билан. — Қ. Муҳаммадий

4. Ҳақиқат, бахт-саодат, эркинлик, маърифат рамзи.

Билим нури.

Кўча жанги бошланганди. Зулмат билан нур тўқнашган, ҳаёт-мамот уруши бормоқда. — Ш. Тошматов, Эрк қуши

5. Нур (эркаклар исми).

  • Нур касаллиги (ёки касали) Радиоактив нурларнинг организмга таъсир этишидан юзага келадиган касаллик. Чернобил авариясини бартараф этишда иштирок этган кўпчилик ватандошларимиз нур касаллигига чалинмасликлари учун профилактика ишлари амалга оширилди. — ГазетаданНатижада японларнинг бир қисми нур касалига мубтало бўлиб қолган. — Ҳ. Ҳасанов, Экватордан ўтганда
  • Кўз нури Ардоқли, кўз қорачиғидай азиз киши (асосан фарзанд ҳақида). У [она] Гул-нор каби севикли қизини, кўз нурини оловга отиб, яна унинг бахт ва саодати тўғрисида насиҳат қилиши керак. — Ойбек, Танланган асарлар
  • Кўз нурини тўкиб Узоқ, вақт кўз узмай, кучини аямай, қунт билан. Кўз нурини тўкиб ишламоқ.
  • Нурало (ёки устига) нур Яна ҳам яхши, кўнгилдагидан ҳам аъло. Ихтиёр ўзингизда, қутлайман десангиз айтиб кўринг, хўп деса — нур ало нур. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
  • Нури дийда
Тўлиқ мақола →
нурли

сфт. 1. Нур, ёғду берадиган; ёғдули.

Нурли қуёш. Нурли энергия (физика).

2. Ёруғ, равшан, порлоқ.

Даданг урушда ғолиб бўлиб, омон-эсон қайцин. Бу нурли кунларни кўриб яйрасин. — Ойдин, Ҳикоялар

Тўлиқ мақола →
нурсиз

сфт. 1. Нур бермайдиган ёки ёритилмаган; хира.

Ҳамиджон ойнинг нурсиз ёруғи тушиб турган деразадан кўчага қаради. — Ў. Умарбеков, Чўлда бир кун

2. Қони қочган, рангпар; хира (юз, кўз ҳақида).

— Кунимиз қурсин, Жумагул. Сен ҳам ҳалак, мен ҳам, — дерди чол нурсиз кўзларидан оққан ёшни артиб. — Ж. Шарипов, Хоразм

Унинг [афғон чойфурушнинг] азалдан кулга ўхшаш нурсиз юзи баттар қорайиб кетгандай кўринди. — А. Мухтор, Опа сингиллар

3. Бадиий жиҳатдан бўш, қизиғи ёʻқ, мазмунсиз.

Нурсиз асар.

4. Рўшноликдан йироқ, оғир.

Тийрак Ҳамиднинг нурсиз ҳаётини безаган бирдан-бир нарса онаси Комила опанинг сўзлаган эртаклари бўлди. — Ўзбек адабиёти

Тўлиқ мақола →
нурамоқ

фл. 1. Эскириб емирилмоқ, бузилмоқ.

Бўтабой баҳор ёмғирида нураган ўчоқни яхшилаб сувади. — С. Аҳмад, Ҳукм

Келган киши, овоз чиқмагандан кейин, эшик ёнидаги нураб қолган девор устидан мўралай бошлайди. — Т. Обидов, Юсуфжон қизиқ

2. Табиий куч (шамол, зилзила, атмосфера ёғинлари ва шу кабилар) таъсирида емирилмоқ, ўзгармоқ.

3. Ичдан зил кетмоқ, емирилмоқ.

Маърифат ва билимга муштоқ, бу йигит, нураб кетган эски дунёдан кўрган жафоларини хотирлаб, ўтмишга лаънатлар айтар эди. — Н. Сафаров, Султон бўзчининг неваралари

Тўлиқ мақола →
нуроний

сфт. 1. Юзидан нур ёғилиб турадиган, файзли (кексалар ҳақида).

Салим ота нуроний, хушчақчақ киши эди. — Газетадан

2. Кекса, оқсоқол; ветеран.

Марказ биносида нуронийлар кенгаши, ногиронлар жамияти жойлашган. — Газетадан

Тўлиқ мақола →
нуратмоқ

фл. Емирмоқ, бузмоқ, ёʻқ қилмоқ.

Йиллар — асрларни қувиб ўтади. Томирсиз ишларни ювиб ўтади. Аммо юволмайди, нуратолмайди, Биз қўйган ғиштларни қулатолмайди. — Ғ. Ғулом

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 26 →

Таърифлар ичида

517 та
кинескоп

кинескоп Телевизорда оқ-қора ёки рангли тасвирни қабул қилиб қайта кўрсатувчи электрон-нур трубка.

қуёшли

қуёшли Қуёш нур сочиб турадиган; офтобли, серқуёш. Қишда қуёшли, ёзда салқин, дам оладиган ажойиб икки хона. Гулдаста Сен қуёшли ўлка боласи, Истиқболинг ну

чақноқ

чақноқ Ярқироқ; нурли, ёрқин. Гўё чақноқ юлдуз пайдо бўлди-ю, Фикрдай йилт этиб кечди самодан. Х. Даврон Ёш дўстим, сенга қараб туриб ҳавасим келади: юзлари

ғолибона

ғолибона Ғолибларга хос, ғолибларча; зафарли. Ғолибона кўриниш. Ғолибона юриш. — Ҳужрамга кирсанг, ҳаммасини билиб оласан, — деди у ғолибона бир тарзда. С. Айн

башарият

башарият кт. Инсоният, кишилик; инсонлар. Башарият дунёси. Башарият орзуси. Башарият тарихи зулм, ҳақсизлик, талончилик даврини поймол этиб, эрк ва адолатнинг

шуъла

шуъла Бирор жисмдан таралувчи нурли энергия; ёруғлик, нур. Ой шуъласи. Хатни чироқ шуъласида ўқимоқ. Аммо офтобнинг ўткир шуъласи Кўксингни парчалаб ёрди бе

Ҳаммасини кўриш · 517 →

Эртаклар

20 та
Чўпон йигит билан бой
Халқ оғзаки ижоди

Бир чўпон йигит сеҳрли най ёрдамида хасис бойнинг дардига даво топади. Бу воқеа бойнинг ҳаётини ўзгартириб, унга бахт келтиради.

Дурадгор билан тикувчи
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ҳунарманд дўстлар ўртасидаги рақобат ва муҳаббат ҳикоя қилинади. Тикувчи ўз маҳорати туфайли маликага уйланиб, подшоҳликка эришади.

Эркажон
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда ўгай она зулмидан қочган шаҳзода Эркажоннинг саргузаштлари, унинг жасорати ва садоқатли тойининг ёрдами билан бахтга эришиши ҳикоя қилинад

Жонон пиёла
Халқ оғзаки ижоди

Қўқон подшосининг қимматбаҳо пиёласи синиб қолади ва уни тузатишга ҳеч ким қодир бўлмайди. Фақатгина бир кал шогирд ўзининг ақл-заковати билан бу муаммо

Камбағал қиз
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда подшоҳнинг ярамас ўғлини ўқитиб, тўғри ёʻлга солган камбағал қизнинг донолиги ва матонати ҳикоя қилинади. Унинг ақл-заковати туфайли подшо

Моҳистара
Халқ оғзаки ижоди

Шаҳзода Шавкат сирли кийикни қувиб, ўзга оламга тушиб қолади ва у ерда паризод Моҳистарага ошиқ бўлади. Бу саргузашт унинг ҳаётини бутунлай ўзгартириб

Ҳаммасини кўриш · 20 →

Шева материаллари

9 та
жонурчқа
Қашқадарё вилояти · ёʻнғичқа

беда

нур:
Сурхондарё вилояти · маҳаллий ўғит

маҳаллий ўғит

нури
Тошкент вилояти · гўнг
нури
Самарқанд вилояти · гўнг
нури
Бухоро вилояти · гўнг
нурикаш
Бухоро вилояти · гўнг ташувчи

Ҳаммасини кўриш · 9 →