Поиск

sft. 1. Aqli yoʻq, beaql.

Musulmonqul oʻzini mingboshi eʼlon qilib, aqlsiz bir goʻdakni [Xudoyorni] xon koʻtarib, el yelkasiga mindi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. Aql ishlatmasdan qilingan, ahmoqona.

— Bundoq aqlsiz ishlarni qoʻyaylik, xotin! — deb muloyimona soʻzlab ketdi [Hoji]. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

sft. Holdan ketgan, madori qurigan; darmonsiz, zaif.

Archa sandiq yonidagi namat ustida holsiz choʻzilib yotgan bu odamning yuz-koʻzi-yu ust-boshi qanday — bilib boʻlmas edi. — A. Muxtor, Qoraqalpoq kissasi

Yigitali holsiz oyoqlarini sudrab, emaklayotganday, yana oldinga intildi. — D. Nuriy, Osmon ustuni

sft. 1. Puli boʻlmagan, puli yoʻq.

Puldor odam Moskvaga, Varshavagacha boradi. Pulsiz odam oʻz joyidan bir qadam siljisin-chi! — Oybek, Tanlangan asarlar

2. s. t. Pul toʻlanmaydigan, tekin, bepul.

Pulsiz leksiya. Pulsiz tarqatilgan broshyura.

sft. 1. Qoʻli yoʻq.

— Oyoqsiz, qoʻlsiz qolsa ham mayli edi, — dedi Hoshimjon yigʻlab va ukasining qoni surtilgan miltiqqa tikilarkan. — Oybek, Quyosh qoraymas

2. Qoʻli ishlamaydigan, shol.

U qoʻlsiz boʻlib yotibdi.

3. koʻchma kam qoʻll. Yordamchisiz, dastyorsiz.

ot 1. Sehrlab qoʻyilgan, sehrli narsa; hech kim kira olmaydigan sehrli joy.

Tantiboyvachcha bobilladi: — Dev poylagan tilsimdan uni qaysi mard olib ketdi? — Oybek, Tanlangan asarlar

Ishchining bu soʻzlari Sergeyga tilsimning kalitiga oʻxshab tuyuldi. — H. Gʻulom, Mashʼal

2. koʻchma Har qanday sirli, narsasini bilib, topib boʻlmaydigan, yashirin joy.

Ehtimol, javohir saqlagan sandiq, Tilsim boyliklarga kondir bu taqir. — Uygʻun, Hayot chaqiradi

Meʼmor tabiat dashtni ataylab yasagan, ey odamzod, tilsimini top-u, oʻzingga boʻysundir, shunda xizmatingni oʻtayveradi. — Oʻzbekiston qoʻriqlari