Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«КЎЧМОҚ» бўйича 96 та натижа

Филтр

Луғат мақолалари

71 та
кўчмоқ
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

фл. 1. Яшаш жойидан кетмоқ, бошқа яшаш жойига ўтмоқ.

Оловни ковласанг — ўчар, қўшнини ковласанг — кўчар. — Мақол

У [Нури] Ёрмат оиласининг боққа кўчиб кетганини эшитиб, афсус қилди. — Ойбек, Танланган асарлар

Бу ердан ҳеч қачон кўчмайман, сен ҳам кўчмайсан. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли

2. Умуман, ўрни, манзили ва шу кабилардан бошқасига ўтмоқ, жилмоқ, кетмоқ.

Бу йил қизим бешинчи синфга кўчади.

Ана, қоқди қанотин булбул, Келиб қўнди чиройли гулга. Шохдан-шохга кўчади нуқул, Куйи роҳат берар кўнгилга. — И. Муслим.

Куз кириб, уларнинг учрашувлари ишхонага кўчган дастлабки кунлар — Ёшлик

3. Мавзуни, ҳаракатни, яшаш ёки ишлаш тарзини ўзгартирмоқ, бошқасига ўтмоқ.

Хадича холанинг бас, қийнама деган мазмунда кўз қисишини кўриб, бошқа гапга кўчди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

4. Ёпишган, бириккан жойидан ажрамоқ.

Унинг [масжиднинг] баланд ва сири кўчиб кетган эски устунлик айвонида уч-тўрт намозхон ўтиришибди. — П. Турсун, Ўқитувчи

Овоз лампочкасининг остидаги қўрғошинлар кўчиб кетибди, янгидан ёʻпиштирди. — Т. Ашуров, Оқ от

  • Енгил (ёки осон) кўчмоқ Қийинчиликсиз ҳал бўлмоқ, амалга ошмоқ. Нима бўлган-да ҳам, кўнглининг бир чеккасини кирлатиб ётган бу ота-она орзуси, бир томондан қаралганда, жуда енгил кўчган эди. — А. Қодирий, Ўтган кунларБу иш ҳам хамирдан қил суғургандек осон кўчди. — М. Қазратқулов, Журъат
  • Оғир (ёки қийин) кўчмоқ Қийинчилик билан содир бўлмоқ; қийин ҳал бўлмоқ; оғир шароитда ўтмоқ. Бу йил иш яна анча оғир кўчадиганга ўхшайди-а. — Ш. Ғуломов, Ёрқин уфқларАйниқса, қиш билан олишиш жуда-жуда қийин кўчибди. — Ш. Ғуломов, Ёрқин уфқлар
Тўлиқ мақола →
кўча
Изоҳли луғат · яна 7 та луғатда

от 1. Аҳоли яшайдиган жойларда ёʻловчилар ўтиб турадиган, транспорт қатнайдиган ёʻл.

Навоий кўчаси. Собир Раҳимов кўчаси.

Чиннигул кўчанинг бир томонидан, энсизгина асфалт тротуардан шошмасдан борар эди. — С. Зуннунова, Кўк чироқлар

Тўхта хола кўчада узоқдан бирин-кетин келаётган икки кишининг қорасини кўрди. — И. Раҳим, Чин муҳаббат

Ёр юрган кўчаларни супурай сочим билан. — Қўшиқлар

2. Умуман, ёʻл.

Ҳали мажлис, ҳали ҳаммом қурилиши, ҳали кўчага шағал ётқизиш дейди. — Гулдаста

Қир кўчадан тушгунча сурнай овози чиқмади. — С. Сиёев, Ёруғлик

3. Яшаш, туриш жойидан ташқари бўлган жой, очиқ майдон (уй, ҳовлига нисбатан).

Уйида роҳати ёʻқнинг кўчада фароғати ёʻқ. — Мақол

Ошинг ҳалол бўлса, кўчада ич. — Мақол

Қишнинг охирги кунлари кўчада қора совуқ билан изғирин юрар эди. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён

Ибн Ямин бир куни кўчадан ҳориб-толиб, тажанг бўлиб келди-да хотини билан айтишиб қолди. — К. Яшин, Ҳамза

  • Кўча боласи Умумий таълим-тарбиядан четда қолган бола. Ўтир бу ёққа! Хўш, сен нима учун кўча болаларига ўхшаб ахлоқсизлик қиласан! А. Қаҳҳор, Айб кимда?
  • Кўча эшик Кўчага чиқиладиган (кўчадан кириладиган) эшик. Кўча эшикдан кириши билан акаси тағин жаҳлини чиқара бошлади. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол
  • Кўчада қолган Ташлаб қўйилган, кераксиз. [Муаттар:] Бугундан қолмай кўчингни кўтар! Олти ойдан бери касал боқамиз. Кўчада қолган нонимиз ёʻқ. — Н. Сафаров, Шарқтонги
  • Кўчасига кирмоқ Бирор нарса қилиш пайига тушмоқ, дахл қилмоқ, машғул бўлмоқ. Аблаҳ Тиллабойга энди ишонч қолмабди. Чамамда, феъли айнаб, хиёнат кўчасига кирганга ўхшайди. — П. Турсун, Ўқитувчи
  • Кўчасидан ўтмоқ Бирор иш ёки ҳаракат билан шуғулланмоқ; машғул бўлмоқ. [Муҳаббат:] Турғунжон ака, қўйинг, мен бир умримда савдо кўчасидан ўтган бўлмасам, мени мажбур қилманг. — Н. Сафаров, Ҳаёт мактаби
  • Оёғим (ёки кавушим) кўчада қолгани ёʻқ Давранинг тўрида эдим, оёғим кўчада қоптими, деб унча-мунча тўйга бормасдим. — А. Мухтор, Қорақалпоқ қиссасиЎзбек ойим унча-мунча тўй-у азаларга Кавушим кўчада қолган эмас, деб бормас эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
  • Хоҳламасанг (ёки истамасанг) — катта кўча Хоҳламасанг, истамасанг, билганингни қил, хоҳлаган ерингга кетавер; тўрт томонинг қибла.
Тўлиқ мақола →
кўчат
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

от 1. Уруғ ёки қаламчадан ўсиб чиққан ёки ўстирилган ва бошқа жойга олиб ўтқазиладиган ниҳол.

Олма кўчати. Тут кўчати. Райҳон кўчати. Помидор кўчати. Атиргул кўчати. Кўчат ўтқазмоқ.

Мана шу анжирнинг кўчатини [раисимиз] Оққўрғондан олдириб келди. — А. Қаҳҳор, Картина

Бу ойнинг яна бир гўзал фазилатларидан бири шуки, бу даврда кузги кўчат ўтқазиш қизғин паллага киради. — Газетадан

[Анвар] Болаларнинг дараги билан ҳар кимнинг уйида бўлган янги гуллардан кўчат ва уруғ олиб, йилдан-йилга гулзорни бойитди. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён

2. Умуман, ёш ниҳол.

Кўм-кўк ғўза кўчатлари, офтобда ёйилган тамаки баргларидек, орқама-орқа тизилишиб турарди. — Газетадан

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 71 →

Таърифлар ичида

24 та
автоматлашмоқ

автоматлаш Автомат асбоблар, машиналар билан қуролланмоқ, автоматика усулларига кўчмоқ. Автоматлашган ишлаб чиқариш.

circulate инглизча

/ˈсɜːкжʊлеɪт/ в 1 [И,Т] (маълумотларни) жўнатмоқ, тарқатмоқ, оғиздан-оғизга кўчмоқ, муомалада бўлмоқ 2 [И,Т] айланмоқ, айланиб турмоқ, айланиб юрмоқ

move инглизча

/муːв/ в 1 [И,Т] жой ёки мавқени ўзгартирмоқ 2 [И] кўчмоқ 3 [И] ривожланмоқ 4 [Т] кучли ҳиссиётга берилишига сабабчи бўлмоқ 5 [И] ҳаракат қилмоқ, иш тутмоқ 6 [И

жилмоқ

жил Жойидан қўзғалмоқ, силжимоқ, сурилмоқ. Отақўзи жойидан жилмади, чойи совиб қолган пиёлани қўлида айлантирганича ўйга толди. О. Ёқубов, Диёнат Неча соатдан

кўч

кўч (Сами Абдуқаҳҳор)]]. Қадимги туркий тилда ҳам шундай маънони ва бошқа маъноларни ҳам англаттан бу от кўч— феълининг исм эши бўлиб (ЭСТЯ, ИИИ, 90), ўзбек тилид

Ҳаммасини кўриш · 24 →

Шева материаллари

1 та
ийқъзмақ
Хоразм вилояти · сурмоқ

қирғоқдан кўчмоқ, кемани сув ўртасига олиб кетмоқ