фл. 1. Яшаш жойидан кетмоқ, бошқа яшаш жойига ўтмоқ.
Оловни ковласанг — ўчар, қўшнини ковласанг — кўчар. — Мақол
У [Нури] Ёрмат оиласининг боққа кўчиб кетганини эшитиб, афсус қилди. — Ойбек, Танланган асарлар
Бу ердан ҳеч қачон кўчмайман, сен ҳам кўчмайсан. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли
2. Умуман, ўрни, манзили ва шу кабилардан бошқасига ўтмоқ, жилмоқ, кетмоқ.
Бу йил қизим бешинчи синфга кўчади.
Ана, қоқди қанотин булбул, Келиб қўнди чиройли гулга. Шохдан-шохга кўчади нуқул, Куйи роҳат берар кўнгилга. — И. Муслим.
Куз кириб, уларнинг учрашувлари ишхонага кўчган дастлабки кунлар — Ёшлик
3. кўчма Мавзуни, ҳаракатни, яшаш ёки ишлаш тарзини ўзгартирмоқ, бошқасига ўтмоқ.
Хадича холанинг бас, қийнама деган мазмунда кўз қисишини кўриб, бошқа гапга кўчди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
4. Ёпишган, бириккан жойидан ажрамоқ.
Унинг [масжиднинг] баланд ва сири кўчиб кетган эски устунлик айвонида уч-тўрт намозхон ўтиришибди. — П. Турсун, Ўқитувчи
Овоз лампочкасининг остидаги қўрғошинлар кўчиб кетибди, янгидан ёʻпиштирди. — Т. Ашуров, Оқ от
- Енгил (ёки осон) кўчмоқ Қийинчиликсиз ҳал бўлмоқ, амалга ошмоқ. Нима бўлган-да ҳам, кўнглининг бир чеккасини кирлатиб ётган бу ота-она орзуси, бир томондан қаралганда, жуда енгил кўчган эди. — А. Қодирий, Ўтган кунларБу иш ҳам хамирдан қил суғургандек осон кўчди. — М. Қазратқулов, Журъат
- Оғир (ёки қийин) кўчмоқ Қийинчилик билан содир бўлмоқ; қийин ҳал бўлмоқ; оғир шароитда ўтмоқ. Бу йил иш яна анча оғир кўчадиганга ўхшайди-а. — Ш. Ғуломов, Ёрқин уфқларАйниқса, қиш билан олишиш жуда-жуда қийин кўчибди. — Ш. Ғуломов, Ёрқин уфқлар