Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«HA» boʻyicha 7422 ta natija: Izohli

Filtr

Lugʻat maqolalari

2608 ta
ha

1. Javobda biror fikrni tasdiqlashni, rozilikni bildiradi.

— Shu gaplar toʻgʻrimi? — Ha. — Shu yigit ukangizmi? — Ha.

Ha, rost, bemorlarning koʻpi har yerdan kelgan odamlar — S. Karomatov, Oltin qum

— Ha, — dedi Orif Nosirov. — Qadimda sayyoramizda fazogirlar boʻlishgani toʻgʻrisida baʼzilar aytishgan. — O. Moʻminov, Xiyobondagi uch uchrashuv

2. Biror fikrni, faktni alohida qayd etadi, taʼkidlaydi.

Muqaddam bir nafas quloq solib, bu kuyni avval hech qayerda eshitmaganini sezdi. Ha, bu yangi kuy edi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

Ha, bechoraning boshiga mushkul ish tushib turipti. — A. Qahhor, Ogʻaynilar

3. Kutilmaganda biror yangi narsa, hodisa, fikr yodga tushganda, biror kimsa yoki narsani eslashga urinishda, suhbat mavzusini oʻzgartirish kabi hollarda aytganday, aytmoqchi degan maʼnoni bildiradi yoki shu soʻzlarga xos maʼnoni taʼkidlab, unga eʼtiborni tortadi.

Oti qursin Ha, aytgandek, oshingizni yeysizmi? — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

— Ha, gap bu yoqda deng! — dedi soʻzlarni urgʻularga boʻlib. — S. Karomatov, Oltin qum

Bir oydan beri minamiz-ku, yangi ot, yangi foytun. Katta maydondagi saroyda. Ha, qoʻshishni, haydashni bilasanmi? Oybek, — Tanlangan asarlar

Toʻliq maqola →
hah

und. s. Norozilikni, doʻq-poʻpisa va shu kabilarni ifodalaydi.

Hah, hali oqibat shumi? Hah, choʻchitvording-ku! Hah, hali qarab tur, adabingni yeysan!

— Hah! Sen hali mening shoirligimni nazaringga ilmadingmi! — deb [podsho] afandini uch kun otxonaga qamab qoʻyishni buyurdi. — Latifalar

Toʻliq maqola →
haj

ot Makka shahriga borib, zulhijja oyida belgilangan tartib-qoida va odatlarga amal qilgan holda, Kaʼbani tavof va ziyorat etish.

Avliyolardan bittasi uch martaba hajga borib kelgan ekan. — P. Tursun, Oʻqituvchi

— Xudo nasib qilsa, hajga ketib, gunohlarimni oʻsha yoqda yuvib kela-man! — deb niyat qildi otam. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.

Har yili minglab oʻzbekistonlik musulmonlar haj amalini ado etib qaytishmoqda. — Gazetadan

Toʻliq maqola →
hal

Yechimini topgan, bir yoqli etilgan; nima qilish lozimligi aniqlangan (muammoli, chigal masala haqida).

Masala hal.

Har lahza zamonlar umridek uzun, Asrlar taqdiri lahzalarda hal. — Gʻ. Gʻulom

Bir masalaning hali uchun qoshingizga kelgan edim. — Oybek, Navoiy

  • Hal qilmoq (yoki etmoq) 1. Biror masala, muammo yuzasidan aniq toʻxtamga kelmoq, muammoni bartaraf etmoq, yechmoq. Oltin muammosini hal etish — geologiya oldida koʻndalang turgan gʻoyat ulkan vazifalardan biri. — S. Karomatov, Oltin qumHar turli mushkulotlarni ham aql bilan hal etmishlar. — Oybek, NavoiyBu masalani mutaxassislar hal qilishadi. — M. Xayrullayev, Tilla marjonHali korxonada hal qilinmagan muammolar anchagina. — Gazetadan;Kuzgi hosil taqdirini safarbarlik, uyushqoqlik, qatʼiyat hal qiladi. — GazetadanBu yerda masalani soat emas, minutlar hal qiladi. — M. Muxamedov, Qahramon izidanMirzamuhammad Rasulovich xodimlarning orqasidan taqdirlarini hal qiladigan boshliqlardan emasdi. — F. Musajonov, HimmatHal qiluvchi oʻyinda spartakchi qizlar oʻziga xos chaqqonlik, iroda va yigʻinchoqlik koʻrsatishdi. — Gazetadan
Toʻliq maqola →
ham

bogʻl. 1. Teng qiymatli gap boʻlaklari yoki sodda gaplarni, shuningdek, toʻliqsiz gap qismlarini bogʻlash uchun xizmat qiladi.

Bitibdur besh ravot ham uchta hammom. Uygʻun va I. — Sulton, Alisher Navoiy

Oʻzi choʻloq-ku, lekin shamolday tez uchadi, ham oʻzi dilkash yigit. Ishni puxta qiladi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Oʻzi odamlar bilan gaplashib oʻtirganday koʻrinsa ham, fikri-yodi bloknotda ekani koʻrinib turar edi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Quyosh yashiringan boʻlsa ham, kunduzning yorugʻligi hali tamom soʻnmagan edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Taʼkid, kuchaytirish bildiradi.

Kun ham kech boʻlib qoldi. Shu ham ish boʻldimi? Bu botinka oyogʻimga sira ham sigʻmaydi. U opasiga hech ham oʻxshamaydi.

U tuflisini ham yechmay, namatga oyoq qoʻydi. — Gazetadan

Nihoyat, ular ham charchadi shekilli, vagonga sukunat choʻkdi. — Gazetadan

  • Ham qilmoq
Toʻliq maqola →
hap

taql. s. Ogʻizning tez ochilib-yopilishini, shunda chiqadigan tovushni bildiradi.

  • Hap etmoq (yoki demoq) Tishlash uchun ochilgan ogʻizni tez berkitmoq (it, boʻri haqida). It hap etib tishlab oldi. Boʻri hap etib tashlandi.
Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 2608 →

Taʼriflar ichida

335 ta
toʻra

to‘ra tar. Yuqori tabaqaga mansub kishi; zodagon, oqsuyak, aristokrat. Bu ikki qavatli katta hovli Azlarxon toʻraning hovlisi edi. Oydin, Hazil emish tar. Xonlar davrida

undoq

undoq s.t Unday. — Ha-ha, undoq degin, — dedi Yefim Danilovich choʻzib, goʻyo mushkul bir masalani zoʻrgʻa tushunib olganday. A. Muxtor, Opa-singillar

yorishmoq

yorish Yorugʻ boʻlmoq, yorimoq. Kun yorishdi. Hamma yoq sutdek yorishdi. S. Ahmad, Hukm Tong allaqachon yorishib, koʻchalar odamga toʻlgan. M. Ismoiliy, Fargʻona tong otg

yorishmoq

yorish Yorugʻ boʻlmoq, yorimoq. Kun yorishdi. Hamma yoq sutdek yorishdi. S. Ahmad, Hukm Tong allaqachon yorishib, koʻchalar odamga toʻlgan. M. Ismoiliy, Fargʻona tong otg

bismilloh

bismilloh Qurʼon suralarining va umuman eski kitob, hujjat, xat va shu kabilarning “Allohning nomi bilan“ maʼnosidagi boshlanish iborasi (bismillohi rahmonir rahiym) tark

kirmoq

kir asosan j. k. bilan Yurib yoki siljib, biror narsaning ichiga, ichki qismiga oʻtmoq, oʻzini ichkari qismga olmoq. Uyga kirmoq. Gʻorga kirmoq. Ahmadjon boʻsh laganni da

Hammasini koʻrish · 335 →

Ertaklar

415 ta
Abduaziz
Xalq ogʻzaki ijodi

Abduaziz boy otasidan qolgan mol-mulkni sovurib, qirqta joʻrasidan yordam soʻraydi, ammo ular yordam bermaydi. Keyinchalik u karvon bilan safarga chiqib, quduqd

Ahmoq joʻralar
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda Yuz Muhammad ismli kalning topqirligi va ayyorligi orqali ahmoq joʻralarini aldab, ulardan qutulishi hikoya qilinadi. Uning har bir hiylasi kutilmaga

Ahmoq podsho
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda oʻgʻrilik qilgan bir kishining aybi bilan boshlangan voqealar zanjiri ahmoq podshohning bemaʼni hukmlari tufayli kulgili tus oladi. Adolatni oʻrnatis

Ajdar qush
Xalq ogʻzaki ijodi

Yetim qiz gʻorda yashar ekan, uni ajdar qush asrab, oʻziga makon qilib oladi. Bir botir yigit ajdar qushni oʻldirib, qizni qutqaradi va u bilan baxtli hayot kec

Aka-uka
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda aka-ukaning sarguzashtlari orqali insonlarning taqdiri va amallarining oqibatlari haqida hikoya qilinadi. Aka oʻzining gʻalati duolari va harakatl

Aldarkoʻsa va boy
Xalq ogʻzaki ijodi

Aldarkoʻsa yoʻlda ketayotib, oʻzining ustidan kulmoqchi boʻlgan takabbur boyga duch keladi. Aldarkoʻsa oʻzining zukkoligi bilan boyni qanday aldashni oʻylab top

Hammasini koʻrish · 415 →

Sheva materiallari

4051 ta
Achy:atmak
Xorazm viloyati · hajv etmoq

hajv etmoq, masxara qilmoq

Alcha
Fargʻona viloyati · olcha
Algov
Qashqadaryo viloyati · Algov

Ehtiyoji bor narsani boshqalardan vaqtincha olib turish va berib turish.

Allabeshik
Qashqadaryo viloyati · Belanchak

Belanchak.

Balahat
Xorazm viloyati · balog'at

balog'at, bo'yga yetmoq

Hammasini koʻrish · 4051 →

Maqolalar

1 ta

Tashqi resurslar

8 ta
Kiril-lotin.uz
Imlo va yozuv vositalari

Onlayn transliteratsiya: yozuvni oʻzi aniqlab, matnni kirilldan lotinga va aksincha oʻgiradi.

Lotin.uz
Imlo va yozuv vositalari

Bepul va cheklovsiz kirill–lotin transliteratsiyasi; oʻ va gʻ harflarini yozish jarayonida tuzatadi.

Oʻzbek tili korpusi
Korpuslar va ilmiy resurslar

Oʻzbek tilining elektron korpusi: soʻzshakl, lemma va birikmalar boʻyicha qidiruv, konkordans, morfologik tahlil; parallel va taʼlimiy korpuslar.

Hammasini koʻrish · 8 →

Sahifalar

4 ta
Hamkorlar

<span translate="no">til.uz</span> loyihasini yaratayotgan va qoʻllab-quvvatlayotgan tashkilotlar.

Loyiha haqida

til.uz — oʻzbek tiliga bagʻishlangan milliy raqamli portal.