Hayot Foundation loyihasi
Loyiha haqida
Oʻz
Oʻz

Qidiruv

«Daxl» boʻyicha 24 ta natija: Izohli

Filtr
Boʻlim
Lugʻatlar Ertaklar
Lugʻat turi
Izohli Tarjima Terminologik

Lugʻat maqolalari

8 ta
daxl

ot Biror shaxs yoki narsaga aloqadorlik, taalluqlilik; aloqa, munosabat.

Bizning urishib qolishimiz uchun Karim sandiqchining ham daxli bor. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Aslini surishtirsangiz, bu ishlarga xudoning hech daxli yoʻq, aka. Hammasini oqposhsho qilayotibdi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

  • Daxl etmoq (yoki qilmoq) Xavf tugʻdirmoq, hamla qilmoq, tajovuz qilmoq; tegmoq. Mening uyimda bir umr tursangiz ham — bemalol, birov sizga daxl qilmaydi. — Oltin beshikBu javob Mahmud Gʻaznaviyning izzat-nafsiga tegdi va Sayido tirikligida uning yurtiga daxl qilmadi. — M. Osim, Karvon yoʻllarida— Vijdonimga daxli qilmang! U sotilmaydi, sotiladigan mato emas! — dedi Vohid aka. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
Toʻliq maqola →
daxldor

sft. Biror narsaga bevosita aloqasi, bogʻliqligi boʻlgan, aloqador, taalluqli.

Nizomiddin suhbat hozir oʻzining jangovar ishlariga daxldor boʻlgani uchun indamay oʻtirardi. — N. Safarov, Olovli izlar

Aybnomada hali qamoqqa olinmagan, ammo jinoyatga daxldor boʻlgan bir qancha kishilarning nomlari ham keltirildi. — Gʻulom, Mashʼal

Toʻliq maqola →
daxlsiz

sft. 1. Maʼlum bir narsaga bevosita aloqasi, bogʻliqligi boʻlmagan, daxli yoʻq, taalluqli emas.

Bu senga daxlsiz gaplar.

Qurbon oʻziga daxlsiz narsalar haqida xayol surayotganini payqab, yuragi siqildi. — Sh. Xolmirzayev, Qil koʻprik

2. Hech kim daxl qila olmaydigan, qoʻl tegiza olmaydigan, har qanday qasd yoki tajovuzdan himoya qilingan yoki qilinadigan; buzilmas.

Maddohlar — xudoning daxlsiz bandalari, ularni xonlikning har bir bekligi, har bir noibligiga joʻnatsak, zarar qilmas. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

Yana qadri oshadi onamizday muqaddas, Har qarichi muborak, daxlsiz, aziz yerning. — Gʻ. Gʻulom, Sheʼrlar

3. dip. Oʻzga ellarda qonun yoʻli bilan jazolab boʻlmaydigan.

— Hazrat, bu odatga xilof. Elchilar daxlsiz-ku, — deb xirilladi. — M. Osim, Karvon yoʻllarida

Toʻliq maqola →
daxldorlik

ot Biror ish-harakatga, jarayonga aloqadorlik; sheriklik.

Keyin bilsam, mamlakat taqdiridan, uning tashvish va muammolaridan doimo boxabar boʻlib turish har bir fuqaroning tabiiy ehtiyoji boʻlib, u Vatan taqdiriga daxldorlik tuygʻusidan kelib chiqar ekan. — Gazetadan

Toʻliq maqola →
daxlsizlik

ot 1. Biron-bir ishga daxli, aloqasi yoʻqlik, taalluqli emaslik.

2. Har qanday xavf yoki tajovuzdan himoya etilganlik.

Chegara daxlsizligi. Uy-joy daxlsizligi. Diplomatli daxlsizlik. Deputat daxlsizligi.

Mamlakatimizning taqdiri, chegaralarimizning daxlsizligi shu hududda yashayotgan fuqarolarimizning hushyor va sergakligiga ham bogʻliq. — Gazetadan

jamiyatda xususiy mulkchilikka nisbatan hurmat va uning daxlsizligini taʼminlaydigan muhit yaratishimiz shart. — Gazetadan

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 8 →

Taʼriflar ichida

14 ta
teginmoq

tegin kam qoʻll. Daxl qilmoq, tutinmoq; gap-soʻz yoki qoʻl bilan tegmoq. Eshikni ochsa ham, idish-tovoqlarga teginsa ham, tars-turs, qars-qurs qilib, kimdandir oʻch olayo

yoʻlamoq

yo‘la Yaqin kelmoq, bormoq; yaqinlashmoq. Qani endi na tramvay, na trolleybusga yoʻlab boʻlsa: zinasigacha odam. Oʻ. Yusufjonova, Joʻnatilmagan xat Nizomjon qizlar zvenos

qizgʻanmoq

qizg‘an Biror narsani sarflashga yoki birovga berishga ogʻrinmoq, esiz deb bilmoq, hayf koʻrmoq, ayamoq. Ayron soʻrab kelgandan chelagingni ham qizgʻanma. Maqol Eshonni q

aloqa

aloqa Turli vositalar yordamida axborotlarni uzatish va qabul qilish; xalq xoʻjaligining pochta, telefon, telegraf, radio, televideniye va b. orqali axborotlarni uzatish

munosabat

munosabat Kishilar oʻrtasidagi aloqa, muomala. [Elmurodga] Eshonning munosabati ham oʻzgardi. Ilgarigiday qattiq soʻkmay qoʻydi. P. Tursun, Oʻqituvchi U Navoiy bilan Bino

pilik

pilik Bir uchi yoritqich asbob ichidagi kerosinni yoki moyni shimib, ikkinchi — yonuvchi uchiga oʻtkazib beradigan lentasimon mato yoki eshilgan paxta. Qorachiroq piligi.

Hammasini koʻrish · 14 →

Ertaklar

2 ta
Mugʻombir shoqol
Xalq ogʻzaki ijodi

Bir shoqol tasodifan boʻyoqqa tushib, rangi oʻzgaradi va shu holatidan foydalanib, boshqa hayvonlarni oʻziga boʻysundiradi. Uning hiylasi oxir-oqibat fosh boʻla

Ziyod botir
Xalq ogʻzaki ijodi

Ziyod botir ismli yigit podshohning qizi Qamarxonga oshiq boʻladi va turli sinovlardan oʻtib, oʻz sevgisi uchun kurashadi. Ertakda sadoqat, jasorat va adolat gʻ