от 1. Бирор ҳаракат ёки ниятни амалга ошириш ёки оширмаслик учун ўйлаб топилган сохта, асоссиз сабаб; важ, дастак, рўкач.
Баҳона қилмоқ.
Гулнор Ёʻлчига сўзлашга ботинмас, сўзлашув учун бирон баҳона, сабаб қидиришга тиришар эди. — Ойбек, Танланган асарлар
Мен унга рўйхуш бермай юрдим. Шундай бўлса ҳам, ҳали уни баҳона қилиб, ҳали буни баҳона қилиб кириб юрди. — А. Қаҳҳор, Хотинлар
2. Бошланғич сабаб, боис.◆
[Бой Ғофирга:] Тўй баҳонасида мендан сенга ўтиб қолган арзимаган нарсалар бор, шуларни пулга чақиб, орани очиқ қилиб қўйсак, деган эдим. — Ҳамза, Бой ила хизматчи
[Фотиманинг] Амакиси қизга кийим-кечак баҳонаси билан унинг отасидан қолган бор бисотини сотди. — П. Турсун, Ўқитувчи
Кенгашбойнинг суҳбати баҳона бўлди-ю, Убай ўйланиб қолди. — Ўзбекистон қўриқлари
- Бола баҳона — дийдор ғанимат (иборанинг ўзгарган шакллари: гул баҳона..., ғўза баҳона...) Бирор баҳона билан бутунлай бошқа мақсадда (хусусан, севгилисини кўриш учун) келган кишига нисбатан айтиладиган ибора. Бола баҳона, дийдор ғанимат, деб улар олдинига йигитлар билан ёнма-ён ўтиришга ўрганишади. — ҲамзаҲа ёқмай кецин-а, ғўза баҳона-ю, аллакимларнинг дарди ғанимат экан-да, Юлдузхон? — Р. Файзий, Чўлга баҳор келдиГулни баҳона қилиб, ёр кўргани келганмиз. — Қўшиқлар