Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«АЙНИ» бўйича 332 та натижа

Филтр

Луғат мақолалари

34 та
айни
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

араб. – жиддий, муҳим; худди

1. o.sh. Нарса, ҳодисага ишора қилади; худди шу (ўша)

Ашула ниҳоятига етди. Лекин бир зумдан кейин яна айни товуш парвоз қилди — Ойбек, Танланган асарлар

Чол айни саволни Матюнусга ҳам берди — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Айни кунларда республикамизнинг барча вилоят ва туманларида пахта терими қизғин давом этмоқда — Газетадан

2. Таъкид-кучайтиришни ифодалайди; худди, роса

Имтиҳон айни қизиган кунлар эди — А. Қаҳҳор, Сароб

Айни пайти. Темирни қизиғида босинг, Қамчивой! — Ғ. Ғулом, Машъал

Тўлиқ мақола →
айнимоқ
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

фл. 1. Ранг-туси, сифатини ёʻқотмоқ, эскирмоқ; ўнгмоқ.

Айниган эски гимнастёркаси ҳам сувга чайқалгандай жиққа ҳўл. — Ойбек, Олтин водийдан шабадалар

2. Асл белги-хусусиятини, софлигини ёʻқотмоқ (нав, насл ва шу кабилар ҳақида).

Илгариги қизилуруғ, босволди қовунлар ёʻқ. Ҳаммаси айниган. Насл айнимасин десанг, ҳар уч йилда қўчқорни алмаштир. — С. Аҳмад, Юлдуз

3. Соф (одатий) ҳолати ёмон томонга ўзгармоқ.

Ҳаво айниди.

Замона айниди. — К. Яшин, Ҳамза

4. Истеъмолга яроқсиз бўлмоқ; бузилмоқ (егулик-ичкиликлар ҳақида).

— Ёʻқ, — деди онаси, — чой айниб қолади, келишгандан кейин дамларсан — Ойдин, Ўзидан кўрсин

Турсунбой ота, эчкининг гўшти айниб қолмасдан, хотинига мушкулкушод ўқитгани эшон аяни уйига чақирганди. — С. Аҳмад, Ҳукм

5. Тўғри фикрлаш, сўзлаш қобилиятини ёʻқотмоқ, шу жиҳатдан аҳволи оғирлашмоқ.

Беморнинг аҳволи дуруст эди, лекин кечга бориб айниди.

Бу айниган чолни олиб бориб, зиндонга солинглар. — Юсуф ва Аҳмад

6. Хулқ-атвори, одоб-ахлоқи жиҳатидан ёмонлашмоқ, ёмон томонга ўзгармоқ; бузилмоқ.

[Музаффар Дадавойга:] Вақтида жуда хурсанд бўлганмиз! Сиз билан фахрланганмиз. Аммо кейинги йилларда айниб қолдингиз, димоғингиз кўтарилиб кетди, кўзингизни ёғ босди. — Уйғун, Навбаҳор

7. Одоб-ахлоқ чегарасидан чиқиб кетмоқ, одоб-ахлоқ чегарасидан ташқари гапларни гапира бошламоқ.

Буни қаранг, ёмғирда қолган мушукнинг ҳиди келади! — Айнима, айнима! — деди ёʻғон бир товуш.— Ёмғирда қолган мушукни ҳидлаб кўрганмисан?А. — Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

8. Фикрини, ниятини ўзгартирмоқ, ниятидан, сўзидан қайтмоқ.

— Ўртоқ командир танкист бўлар эмишлар,— деди Тожихон кулиб — Учувчи бўлишдан айнибдилар. — А. Қаҳҳор, Йиллар

Арслонқул баъзи оғайниларини қидирмоқчи бўлди, лекин яна айниди. — Ойбек, Навоий

Ҳожи хола пулни кўрди-ю, яна айниб қолмасин деб, қўлидан юлиб олди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча.

9. Алоқани узмоқ, кечмоқ.

Биздан айниб, бошқа ишга ўтиб кетди. Мижозлар айниб, келмай қўйишди.

  • Кўнгли айнимоқ 1. Кўнгли беҳузур бўлмоқ, кўнгли озмоқ, қайт қилгиси келмоқ;
  • Мияси айниб қолган Эси-ҳуши жойида эмас, эси кирарди-чиқди бўлиб қолган.
  • Феъли айнимоқ 1. Асаби қўзғамоқ;
Тўлиқ мақола →
айниқса
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

1. Ўзи боғланиб келган сўз билдирган шахс ёки нарсани алоҳида қайд этади; хусусан.

[Ёʻлчи] Ёрматни, айниқса, Гулсумбибини ўйлаб, уларга ачинди. — Ойбек, Танланган асарлар

Қизнинг чеҳрасида Гулнорнинг руҳини кўрди: юз бичими, айниқса, кўзларининг ички маъноси ва жилваси Гулнорни ёдлатди. — Ойбек, Танланган асарлар

2. Жуда ҳам, ғоят даражада, бениҳоят.

Атом энергиясидан фойдаланишнинг истиқболи айниқса кенгдир. — Фан ва турмуш

Тўлиқ мақола →
айният
Изоҳли луғат · яна 2 та луғатда

от 1. Айнан ўхшашлик, бир хиллик.

2. Таркибидаги барча ҳарфий белгиларнинг ҳамма қийматларида ҳам бузилмайдиган тенглик.

Тригонометрик айниятлар.

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 34 →

Таърифлар ичида

214 та

Ҳаммасини кўриш · 214 →

Эртаклар

55 та
Ақл билан бахт
Халқ оғзаки ижоди

Ақл ва Бахт дўст бўлиб, бир ўтинчининг ҳаётига аралашади. Бахт ўтинчига омад келтирса, Ақл унга қийин вазиятлардан чиқишга ёрдам беради.

Аёз
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда подшоҳнинг ўғил фарзанд кўриш истаги ва бу истакнинг амалга ошиши учун қилинган ҳийла-найранглар тасвирланади. Шунингдек, оддий деҳқоннинг о

Баҳром ва Шерзод
Халқ оғзаки ижоди

Баҳром ҳунарга қизиққан шаҳзода бўлиб, отаси билан келишмовчилик туфайли юртидан кетади. У ўз ҳунари туфайли хавфли вазиятдан қутулиб, севгисини топади.

Беш қиз
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда беш опа-сингилнинг саргузаштлари, уларнинг меҳмоннаварлиги ва қийинчиликларга дуч келиши ҳикоя қилинади. Эртакда садоқат, хиёнат ва адолатн

Бир хумча олтин
Халқ оғзаки ижоди

Уч ўғилга отасидан қолган бир хумча олтин ва уларнинг тақдири ҳақида ҳикоя қилинади. Эртакда мардлик, адолат ва дўстликнинг қадр-қиммати очиб берилади.

Бойнинг ўғли
Халқ оғзаки ижоди

Бойнинг эрка ўғли отасидан қолган мол-мулкни исроф қилиб, дўстларининг сохта мақтовларига учади. Охир-оқибат, у отасининг васиятига амал қилиб, кутилмаган

Ҳаммасини кўриш · 55 →

Шева материаллари

29 та
Жиннибош
Хоразм вилояти · шоли орасида ўсган ўзга нав шоли бошоғи

Шоли орасида ўсган ўзга нав шоли бошоғи. Уруғ айнимаслиги ва гуруч сифатини сақлаш учун бундай бошоқлар биттама-битта ўриб олиниб, ем ўрнида ишла

Сунқурақ
Хоразм вилояти · ошиқ суяги

қо'йнинг почаси, поча суяги билан пайнинг туташган жойи

алағайим
Қорақалпоғистон Республикаси · ҳаво бузилиши

ҳаво бузилиши, ҳавонинг айниб туриши

Ҳаммасини кўриш · 29 →