Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«АЙБ» бўйича 176 та натижа: Изоҳли

Филтр

Луғат мақолалари

27 та
айб

от 1. Расм-қоидага ёки одоб-ахлоқ меъёрларига хилоф иш, хатти-ҳаракат; гуноҳ.

Ўз айбига иқрор бўлмоқ. Айбини бўйнига қўймоқ. Айбини яширган ўнгмас. — Мақол

У Ойқизнинг ёнига келдида, айбига иқрор бўлган гуноҳкордек, маъюслик билан гапирди. — Ш. Рашидов. Ғолиблар

2. Қонунга хилоф хатти-ҳаракат; жиноятга тортишнинг зарур шарти.

Тўрт нафар ҳарбий Ватанга хиёнат қилишдаги айби учун судга тортилди. — Газетадан

3. Киши уяладиган, хижолат тортадиган хатти-ҳаракат; уятли иш, уят.

Сўраганнинг айби ёʻқ. — Мақол

Орзуга айб ёʻқ. — Мақол

[Холисхон Тожибойга:] Қўйинг, хафа бўламан. Бу ўзимнинг укам, айб бўлади. — Ҳамза, Холисхон

4. Меъёрни, одатий ҳолатни бузувчи белги-ҳолат, нарса; камчилик, нуқсон.

Ҳар тўкисда бир айб. Бировнинг айбига кулмагил зинҳор, сенинг айбингга ҳам кулгувчилар бор.

  • Айб қилмоқ Айб содир этмоқ, айбли иш қилмоқ.
  • Айбга буюрмайсиз Айб ҳисобламайсиз (бирор иш, хатти-ҳаракат учун кечирим, узр маъносида қўлланади). Айбга буюрмайсиз, ўғлим меъморликни ўргансин, отасидек сангтарош бўлиб қолмасин, дедим. — Мирмуҳсин, МеъморЭнди, меҳмонлар, айбга буюрмайсизлар, менинг қиладиган ишим, борадиган ерим кўп. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлариЭнди, айбга буюрмайсиз, негадир кўнглим сизга тортди, ука. — Газетадан
  • Айбга қўшмайсиз
  • Айб қилмоқ 1. Айбли, уятли иш қилмоқ. Канизак дастурхон ёзиб, овқат келтирди. У бир коса ошни Самандаровнинг олдига қўяр экан: — Айб қилмайсиз-да, Мақсудали ака, холам сўк оши қилибдилар, — деди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
Тўлиқ мақола →
айбдор

сфт. 1. Айб иш қилган киши; гуноҳкор.

Ота Болалари олдида айбдордек, ҳўл ўтин вишиллаб сасиётган ўчоққа тикилади. — П. Турсун, Ўқитувчи

2. Жиноий иш қилган, қонунга хилоф иш қилган, жиноий жавобгар киши.

Навбатчи милиционер айбдорни олиб чиқиб кетди. — Ҳ. Ғулом, Машъал

Айбдор ва лоқайд раҳбарларга нисбатан муросасизлик қилиб келинган. — Газетадан

3. Жисмоний жиҳатдан камчилиги, нуқсони, иллати бор; айбли.

Айбдор қиз.

— Бир кўзидан айбдорми? — Шунақа. — П. Турсун, Ўқитувчи

Тўлиқ мақола →
айблов

от 1. Айбламоқ феълидан ҳаракат номи.

2. Муайян жиноий ишни қилганликда айбланган шахснинг айбдорлигини исботлаш учун қилинган ҳаракат.

3. Айблаш қайди, айб (айблар) қайд этилган (нарса).

Айблов қоғози.

Судланувчилар устидан чиқарилган айблов ҳукми қанчалик оғир ва аёвсиз бўлмасин. — Муштум

  • Айблов хулосаси Жиноят юзасидан тергов натижасида аниқланган ҳолатлар ва айб мазмуни баён этилган ҳужжат.
Тўлиқ мақола →
айбнома

от 1. Умуман айбни кўрсатувчи, қайд этувчи ёзма баён, шундай вазифани бажарувчи ҳужжат.

Оқ қон рангли филми атом қуролини ишлатишга зўр бериб уринаётганларни фош қилувчи сиёсий айбномадир. — Газетадан

2. Жиноий айбнинг ёзма баёни.

Айбноманинг хулосасида айбдорларнинг ҳаммаси тергов давомида ўз жиноятларига иқрор бўлганлиги айтилади. — Ҳ. Ғулом, Машъал

Тўлиқ мақола →
айбламоқ

фл. 1. Айбли деб топмоқ, айб қўймоқ.

Биров у деди, биров бу деди, ким келинни айблади, ким — куёвни. — Газетадан

[Тантибойвачча] Қизни олиб қочганда, эҳтиёцизликда, бўшангликда қора Аҳмадни айблади. — Газетадан

Тантибойваччақизни олиб қочганда, эҳтиёцизликда, бўшангликда қора Аҳмадни айблади. — Ойбек, Танланган асарлар

2. Жиноий айб қўймоқ.

Ўша вақтларда маҳаллий раҳбарларни айблашга баҳона топилмай қолганда, уларнинг фарзандлари ва қариндош-уруғларини туҳмат билан қамашарди. — Газетадан

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 27 →

Таърифлар ичида

86 та
қораловчи

қораловчи Қораламоқ феълидан сифатдош. Аҳмад Ҳусайн муҳаррир билан учрашувнинг оқибатини қораловчи ифодаларда баён қилди. Ойбек, Нур қидириб ҳуқ. Суд олдида судлану

ҳамият

ҳамият Ор-номусини, қадр-қимматини пок сақлаш туйғуси; орият. Тамагирлик —инсон ҳамиятини ерга уради. Газетадан [Шарофат] Ўртага тушмоқчи бўлган кимнидир юлад

баланд

баланд Пастдан юқорига томон ўлчами узун; қадди, бўйи узун; новча. Баланд минора. Баланд девор. Баланд том. Бўйи баланд. Баланд тоғ. Икки ёғи баланд тоғ — пиёд

шинғраймоқ

шинғрай Кўзлари бир тарзда (ёқимсиз) тикилиб турмоқ. [Бойдавлатов муовинига:] Ўзингда турибди айб, кулма бировга шинғрайиб. Муштум

ёзмиш

ёзмиш 1 Тақдир, қисмат. Ҳаётингнинг бутун ёзмиши Бир нафасдир, эҳ, бир нафасдир. Ёшлик Гуноҳ, айб, ёзиқ. Айбдор ўз ёзмишларига яраша жазо олди.

бордончи

бордончи Бордон тўшама ёки қопни тўқувчи уста. Ҳамма айб бордон тўқийдиган устада. Агар бордончи сийрак тўқимаганда, бундай аҳвол бўлмас эди. Муштум

Ҳаммасини кўриш · 86 →

Эртаклар

45 та
Аҳмоқ подшо
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўғрилик қилган бир кишининг айби билан бошланган воқеалар занжири аҳмоқ подшоҳнинг бемаъни ҳукмлари туфайли кулгили тус олади. Адолатни ўрнатис

Аждар қуш
Халқ оғзаки ижоди

Етим қиз ғорда яшар экан, уни аждар қуш асраб, ўзига макон қилиб олади. Бир ботир йигит аждар қушни ўлдириб, қизни қутқаради ва у билан бахтли ҳаёт кек

Ақлли, идрокли, зеҳнли
Халқ оғзаки ижоди

Уч ака-ука отасидан қолган олтинни бўлишиш учун ёʻлга чиқади. Ёʻлда уч йигит ўзларининг ақл-идроки билан бир туякаш ва қозини ҳайратда қолдиради.

Балиқчи бола
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда камбағал балиқчи бола подшоҳнинг қийин топшириқларини бажариб, ўзининг донолиги ва омадини намойиш этади. Унинг сирлари очилгач, подшоҳнинг

Бектемир ботир
Халқ оғзаки ижоди

Бектемир ботир ҳақидаги ушбу эртакда қаҳрамоннинг жасорати, садоқати ва севги ёʻлидаги курашлари тасвирланган. Эртакда йигитнинг қийинчиликларга қарамай, ў

Бўз бола
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртак ўгай онанинг зулмидан қочиб, ўз бахтини топишга интилган Бўз бола ва унинг садоқатли дўстлари ҳақида ҳикоя қилади. Эртакда муҳаббат, садоқат ва

Ҳаммасини кўриш · 45 →

Шева материаллари

18 та
айбағар
Қорақалпоғистон Республикаси · кунгабоқар

кунгабоқар

айбана пули
Қорақалпоғистон Республикаси · пул солиғи

ариқ қазишда нормани бажармаган қишлоқ (овул) қазувчилардан олинадиган пул солиғи

айбиқаддам
Қорақалпоғистон Республикаси · уяциз, беор, ҳаёсиз

уяциз, беор, ҳаёсиз

байбичä
Қорақалпоғистон Республикаси · биринчи, катта хотин
чоŋ
Хоразм вилояти · чўнг

катта, ҳайбатли

дувайбäнт
Қорақалпоғистон Республикаси · оқпадар

Ҳаммасини кўриш · 18 →