Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «tolda» — результатов: 169

Фильтр

Словарные статьи

162
tol

TOL ' ingichka uzun bargli mevasiz daraxt'. Yomon arida bol boʻlmas, suvsiz yerda t o l boʻlmas (Maqol). Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu ot asli tal tarzida talaffuz qilingan (ПДП, 425; De — von, III, 171; DS, 528); oʻzbek tilida a unlisi â unlisiga almashgan: tal > tâl

1. Ingichka uzun bargli, surx novda otib oʻsadigan daraxt yoki buta, (asosan soya-salqini, poyasi, poyasidan esa turli narsalar tayyorlash uchun ekiladi)

Qora tol. Sambit tol. Bir tup tok eksang, bir tup tol — Maqol

Terak ekmay, tolni ek, tolning soyasi yaxshi — "Qoʻshiqlar"

Soy boʻyidagi aksariyat azim tup tollarning tagi choyxona — K. Yashin, Hamza

2. Majnun tol q. majnuntol. . o. Siz (yoki u) aytgan tollar kesilib ketgan Zamon, u bilan bogʻliq holda shart-sharoitlar oʻzgarib ketganligini bildiradi, qayd etadi. . Tol bargak q. bargak III

Gʻulomjon.. majnun tolning ham bir mahallar suvga choʻzilgan, suv yetay-yetay deb qolgan uzun, nozik novdsiarini esladi — M. Ismoiliy, Fargona

Sarvi xola qizining ixtiyori oʻzidaligini, hozirgi zamonlar boshqaligini, u aytgan tollar kesilib ketganligini qayta-qayta takrorlab, jagʻi ogʻri- — S. Abduqahhor, Sanamay sakkiz dema

Kechagina tol bargak oʻynab, Tom boshida erkin yurganding — Yu. Hamdam

Полная статья →
tola

ot 1. Yigirish, gazmol toʻqish va shu kabilar maqsadlar uchun ishlatiladigan juda ingichka, puxta tabiiy yoki sunʼiy material.

Ipak tolasi. Jun tolasi. Sunʼiy tola.

Biz tergan paxtaning har bir tolasin Yovuzlar boʻyniga aylagil sirtmoq. — Gʻayratiy

2. Soch, soqol kabilarning har bir moʻyi.

Ayt, bu soching tolasimu, Jon ipin bir bandimu? E. Vohidov.

Uni quchoqlab oʻpgisi, har bir tolasi ogʻir mehnat, alam bilan sugʻorilgan oppoq soqolini koʻzlariga surtgisi keldi. — Oybek, Tanlangan asarlar

3. Kokil, zulf.

4. Umuman, tolaga oʻxshash narsa haqida.

Oʻrgimchak toʻqir oq tolalar, xonqizi boradi mehmonga. — Sh. Rahmon, Yurak qirralari

Poliefir tolasidan ishlangan sunʼiy qon tomirlar arteriya tomirlari torayib qolgan bemorlarga yordam berishda qoʻllanmoq-da. — Fan va turmush

Ogʻriq — jagʻ tolalarining isyoni boʻlib, biror aʼzo yoki vujudning dod-faryodidan darak beradi. — Fan va turmush

Полная статья →
tole

ot 1. Turmushdan mamnunlik holati, turmushdan mamnun etuvchi taqdir.

Toleingda bor ekan yashash, Goh qon ichding, gohida sharob. — A. Oripov, Yurtim shamoli

Toleingdan oʻrgilay, qizim, onang shoʻrlik qiz boʻlib, kelin boʻlib, hech narsa koʻrmagan edi, xudoyi taolo hammasini senga nasib qilgan ekan. — A. Qahhor, Ogʻriq tishlar

Ha, tole boʻlmasa qiyin ekan! Men ne-ne orzular bilan ilm-hunar oʻrganib kelgan edim! Vatanim boʻlmish Fargʻona vodiysida madrasalar qurmoqchi edim. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

2. Omad, baxt.

Xoʻjayinning karmoni oʻpirilganga oʻxshaydi, tolei yoʻq-da. Shu bu yil yutqizishdan boshi chiqmay qoldi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Sulton boʻzchining oʻgʻli Muhammadjonning tolei past ketdi. — N. Safarov, Sulton boʻzchining nevaralari

Полная статья →

Показать все · 162 →

В определениях

1

Сказки

5
Botir echki
Устное народное творчество

Ushbu ertakda uch hayvonning xoʻjayinlaridan qochib, togʻda yangi hayot boshlashi tasvirlanadi. Ular oʻz topqirliklari va birlashgan kuchlari bilan yovvoyi hayv

Boʻri bilan mergan
Устное народное творчество

Ushbu ertakda mergan tomonidan quvilgan boʻrining boshidan kechirgan sarguzashtlari, uning turli hayvonlar va chol bilan boʻlgan munosabatlari hikoya qilinadi.

Faqirning echkisi
Устное народное творчество

Ushbu ertakda xoʻjayinlarining jabr-zulmidan qochgan echki, sovliq va hoʻkizning sarguzashtlari hikoya qilinadi. Ular oʻzlariga yangi makon topib, yovvoyi hayvo

Luqmoni hakim
Устное народное творчество

Iskandar podsho yer yuzini oʻziga boʻysundirishni istab, hatto suv osti va osmon usti aholisini ham izlatadi. Bu qiyin vazifani bajarishga urinishlar natijasida

Oʻtinchi yigit bilan sher
Устное народное творчество

Bu ertakda oʻtinchi yigitning topqirligi va jasorati tasvirlanadi. U oʻzining aql-zakovati bilan yovvoyi hayvonlarni ham dogʻda qoldiradi.

Диалектные материалы

1
sharrak
Qashqadaryo viloyati · tarnov

ariqdan suv olish uchun ariqqa o‘rnatiladigan, toldan yo‘nilgan tarnov