Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «oyi» — результатов: 1194

Фильтр

Словарные статьи

520
oyi

ot Ona.

— Bir ozdan keyin chiqib, oyim bilan soʻrashing, — dedi Kumush. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

— Oyijon, siz hech tashvish tortmang, charchadim, xolos, — javob berdi Nuri. — Oybek, Tanlangan asarlar

  • Katta oyi 1. Ota yoki onaning onasi; Yoʻlchi pishqirgan otini toʻxtatib, qichqirdi: — Katta oyi, yigitchalarni xursand qiling! — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Kelin oyi
  • Kichik oyi
Полная статья →
oy

ot 1. (O — katta). Quyoshdan nur olib, yogʻdu sochuvchi samoviy jism, Yerning tabiiy yoʻldoshi.

Oʻn toʻrt kunlik oy. Toʻlin oy. Oy nuri. Oy chiqdi. Oy botdi. Oyning yuzidagi dogʻlar. Oyning Yer atrofida aylanishi.

Oyni etak bilan yopib boʻlmaydi. — Maqol

Kechki gullar ochilib turibdi. Koʻkda tanho oy kezmoqda. — I. Rahim, Chin muhabbat

2. Astronomik yilning oʻn ikkidan biriga — Oyning Quyosh atrofidan bir marta aylanib chiqish muddatiga yaqin vaqt oraligʻi; oʻlchov birligi: 28, 29 30 yoki 31 kunlik davr.

Oy boshi. May oyi. Bir yil — oʻn ikki oy. Bu orada uch oy oʻtdi. Yoz oylari ham oʻtib ketdi. Oyning oʻn beshi qorongʻi boʻlsa, oʻn beshi yorugʻ. — Maqol

Oʻgʻlim bechora oy oʻtmasdan boʻzchining mokisidek qatnab tursa. — A. Qodiriy,Oʻtgan kunlar

3. Uch-toʻrt kunlik oy shaklidagi bezak yoki belgi.

Mezana ustidagi oy.

4. Ayollar ismi tarkibiga kiradi yoki ayollar nomiga qoʻshilib, erkalash, hurmatni bildiradi.

Oyposhsha, Oyqiz, Oytoʻti, Oynisa; Tursunoy. Shirmonoy, Qunduzoy.

  • Oy yuz Chiroyli yuz, goʻzal yuz. Oy yuzing qora chimmat zulmidan qutultirgʻil. Chiq qorongʻi turmushdan, nur ichinda javlon qil. Hamza. Oy desa — oyga, kun desa kunga oʻxshaydi Juda goʻzal, juda ham chiroyli.
  • Oydan oy, kundan kun oʻtib Ancha vaqt oʻtib. Oydan oy, kundan kun oʻtar daryodil, Menga tanho boʻlgan sen yoʻqsan mohim. — Habib Abdunazar, Anjir guli.
  • Oy-kun(lar) oʻtib Vaqti, umri, hayoti kechib. Shu yoʻsin oromsizlik va besaranjomlik ichida [Otabekning] oy-kunlari oʻtib turar edi. A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar.
  • Oy borib, omon kel Safarga ketayotgan kimsaga yaxshilik tilab aytiladigan ibora, oq yoʻl tilash. U[Elmurod] yoʻlda ketar ekan Oy borib, omon keling! deb, oq yoʻl tilab qolgan Gulsumni hiylagacha oʻylab yotdi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
  • Oy koʻrmoq Hayz koʻrmoq.
  • Oyi toʻldi Tugʻish vaqti yetdi. Kumushning oyi toʻlmasdanoq, u [onasi] beshik yasatish bilan mashgʻul edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
  • Oykuni yaqin Tugʻish arafasida, oldida.
Полная статья →
oʻyin

ot 1. Koʻngil ochish, dam olish, tarbiyalash maqsadida qilinadigan erkin harakat yoki mashgʻulot.

Bolalar oʻyini.

Koʻcha tutash balchiq boʻlganidan bolalarning oʻyini tugul, yurishiga ham imkon yoʻq edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

keng maydonda shovqin-suronli qish oʻyinlari: baland tepadan sirpanishlar, dumalashlar, chenalarda uchishlar — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Boshqalar bilan musobaqa qilish uchun maʼlum qoidalar asosida oʻtkaziladigan mashgʻulot.

Futbol oʻyini. Shaxmat oʻyini. Estafeta oʻyinida qizlar komandasi yutib chiqdi.

Jon-dilim futbol emasmi, qizni ham unutib, butun xayolim oʻyinda boʻlib qoldi. — Gazetadan

3. Oʻrtaga pul yoki narsa tikib oʻtkaziladigan mashgʻulot; qimor.

Otam oʻyin qizigʻida yutqazishga yutqazib qoʻyib, keyin oʻzini urdi, peshonasini yordi, yigʻladi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

4. Ritmik harakatlar va mimikalar uygʻunligidan iborat sanʼat; raqs.

Oyoq oʻyini. Shoʻx oʻyin. Kavkazcha oʻyin.

Oʻyin ham bir turli nazokat kasb etib, Gulsunbibi yoʻrgʻalay ketdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

5. Parvoz vaqtida shox urib (tash-lab) qilinadigan yengil, yoqimli harakat.

Kabutar oʻyini.

6. Spektakl, konsert, sirk tomoshasi va shu kabilar

Bular teatrning oldiga kelganlarida, oʻyin boshlanishiga uchinchi qoʻngʻiroq ham berilgan edi. — Oydin, Fonar tagida

7. Betartib, biroq oʻziga xos jozibali harakat (hayvon va narsalar haqi-da).

Shabada oʻyini.

Gʻazab bilan hayqirib boʻron, Balki qilar ming turli oʻyin. — Gʻayratiy

Baliqlarning bunday oʻyinini endi koʻrib turgani!\. — Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar

8. Ermak tarzidagi harakat, qiliq va shu kabilar

Achchiq oʻyin shirin turmushni buzar. — Maqol

Har holda, taqdirning bunchalik oʻyinlari turgan bir zamonda biz nima ham qila olar edik. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

U muhabbatni oʻyin deb hisoblaydi. — S. Karomatov, Oltin qum

Xat senga oʻyin boʻlib qoldimi?! — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar

9. Unchalik qiyin, mushkul boʻlmagan ish haqida.

Qizniki — qiyin bilan, oʻgʻilniki oʻyin bilan bitar. — Maqol

10. Suyuqoyoq, buzuq ayol haqida.

  • Oʻyinga tushmoq Biror raqsni ijro etmoq. Havaskor hofizlar qoʻshiq aytdi, shoʻx yigitlar oʻyinga tushdi. — S. Yunusov, Kutilmagan xazina.
  • Oʻyin qilmoq Oʻyin, mazax tarzidagi harakat, qiliq qilmoq. — Voy yuragim, voy-voy, — deb atay yerga agʻnab, ogʻzidan oq koʻpik chiqara boshladi. Uning oʻyin qilayotganini Meʼmor sezib turardi. — Mirmuhsin, Meʼmor
Полная статья →

Показать все · 520 →

В определениях

101

Показать все · 101 →

Сказки

237
Abduaziz
Устное народное творчество

Abduaziz boy otasidan qolgan mol-mulkni sovurib, qirqta joʻrasidan yordam soʻraydi, ammo ular yordam bermaydi. Keyinchalik u karvon bilan safarga chiqib, quduqd

Ahmoq joʻralar
Устное народное творчество

Bu ertakda Yuz Muhammad ismli kalning topqirligi va ayyorligi orqali ahmoq joʻralarini aldab, ulardan qutulishi hikoya qilinadi. Uning har bir hiylasi kutilmaga

Ahmoq podsho
Устное народное творчество

Bu ertakda oʻgʻrilik qilgan bir kishining aybi bilan boshlangan voqealar zanjiri ahmoq podshohning bemaʼni hukmlari tufayli kulgili tus oladi. Adolatni oʻrnatis

Ajdar qush
Устное народное творчество

Yetim qiz gʻorda yashar ekan, uni ajdar qush asrab, oʻziga makon qilib oladi. Bir botir yigit ajdar qushni oʻldirib, qizni qutqaradi va u bilan baxtli hayot kec

Aka-uka
Устное народное творчество

Ushbu ertakda aka-ukaning sarguzashtlari orqali insonlarning taqdiri va amallarining oqibatlari haqida hikoya qilinadi. Aka oʻzining gʻalati duolari va harakatl

Aldoqchi mushuk
Устное народное творчество

Bu ertakda oʻrmondagi hayvonlarni doimiy aldab yuradigan bir dono mushuk haqida hikoya qilinadi. Mushuk oʻzining ayyorligi bilan turli vaziyatlardan chiqib keta

Показать все · 237 →

Диалектные материалы

335
Can-iltash
Fargʻona viloyati · tog' oti

Oyim rayonining pastida bir tog' oti

Can-iltash
Andijon viloyati · tog' oti

Oyim rayonining pastida bir tog' oti

Dasxoyis
Fargʻona viloyati · Dastchoʻkich
Qiyāmät
Samarqand viloyati · ajoyib

Juda zoʻr, ajoyib, zoʻr taom

Sunquraq
Xorazm viloyati · oshiq suyagi

qo'yning pochasi, pocha suyagi bilan payning tutashgan joyi

Uluq
Fargʻona viloyati · chuqurlik

suvning chuqur, g'um joyi

Показать все · 335 →

Страницы

1
Loyiha haqida

til.uz — oʻzbek tiliga bagʻishlangan milliy raqamli portal.