Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «olam» — результатов: 935

Фильтр

Словарные статьи

582
olam

ot 1. Butun mavjudot, borliq, koinot, dunyo.

— Ayb mening oʻzimda, — dedi u [boy] zardasi qaynab. —

Olam bino boʻlgandan beri yaxshilikka — yomonlik, xizmatga — tuhmat boʻlib kelgan. — S. Ayniy, Doxunda

2. Butun jahon, dunyo, yer yuzi va undagi insonlar, xalqlar

Paxtamizning shuhrati butun olamga mashhur.

Hakimboyvachchaning ovozasi olamni tutadi. — Oybek, Tanlangan asarlar

3. Tabiatda mavjud boʻlgan narsalarning alohida bir toʻpi, dunyosi.

Oʻsimliklar olami.

Titrash oʻsimlik olamiga ham halokatli taʼsir etadi. — Fan va turmush

4. Oʻziga xos xususiyatlari, maqsadi, maslagi bilan ajralib turadigan ijtimoiy guruh, jamiyat.

5. Odamning maʼnaviy, ichki dunyosi; oʻziga xosligi.

Inson ruhiy olamining eng nozik nuqtalarini his etib, voqea va hodisalarning eng dolzarb jihatlarini badiiy aks ettirmogʻim lozim boʻladi. — OʻTA

6. Biror soha, jabha.

Ilm olami. Siyosat olami.

U

endi Salimxondan koʻp soʻzlaydi, hatto Salimxonni siyosat olamiga sudraydi. A. — Qahhor, Sarob

Fan olamida yangilik yaratish istagi uning qalbini qamray boshladi. — S. Karomatov, Oltin qum

7. Bu dunyo; mavjud dunyo.

Olamdan oʻtmoq.

Qutbinisa onasi olamdan oʻtgandan buyon endi ohorli kiyim kiyishi edi. — S. Ahmad, Ufq

  • Oʻn sakkiz ming olam
  • Yangi olam 1. Biror ijtimoiy formatsiya oʻrnini olgan ikkinchi, yangi formatsiya. Yangi olamga kirgan odamlarning hammasi oyogʻida eski olamning loyi bilan kirgan. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlariUmrini shaharda, shovqinli sexlarda oʻtkazgan bu yigit uchun qishloq mutlaqo yangi olam edi. — S. Ahmad, Hukm
  • Bir olam 1. Oʻziga xos bir dunyo. [Normat] 1940 yili [Moskvadagi] qishloq xoʻjalik vistavkasini koʻrgandayoq: — Vistavkaning oʻzi bir olam, — degan edi. — I. Rahim, Chin muhabbat;U Moskavadan bir olam taassurotlar bilan qaytdi. — T. Ashurov, Oq ot
  • Boshqa olam Xulq-atvori boʻlak, boshqacha. Ot esa tamom boshqa olam, ayniqsa mening qorabayirim. — H. Gʻulom, Mashʼal
  • Jumla(i) olam Olamdagi hamma odam yoki narsa. Oltin tuprogʻingda jumla olam bor. — H. Gʻulom
  • Ikki olamda Hech vaqt, hech qachon.
  • Olam guliston Hammasiga oʻsha moshak sababchi. Keling, deb telefon qilmaganda, olam guliston edi. — N. Aminov, Qahqaha
  • Olamhodis Mabodo, ehtimol, boʻlishi mumkin, balki. Olam hodis, qoʻlga tushib qolsang, soʻroq kezida aybni faqat oʻz boʻyningga olib, oraga meni qotishtirmaysan! — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
  • Olamga sigʻmay ketdi Behad xursand boʻldi. Koʻrmaysizmi: suvning sharpasini eshitib, bechora [dehqon]lar olamga sigʻmay ketdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
  • Parvardigori olam Olloh; olamning yaratuvchisi, xalloqi olam, xudo. Parvardigori olam duolarimizni mustajob qilgay.
  • Podshohi olam
  • Husn olami Husndor kishilar, nozaninlar toifasi. Bu uza-tish (toʻy) majlisini jonli, ruhli oʻtkazmoq uchun barcha qizlar oʻzlarining eng asl, eng nafis kiyimlarini kiyib, favqulodda husn olamini yana bir qat, yana bir qayta bezabdilar. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Полная статья →
ola

sft. 1. Oq-qora, oq-malla va shu kabilar qorishiq tusli (hayvonlar tusi haqida).

Ola ot. Ola hoʻkiz. Ola tovuq somon sochar, oʻz aybini oʻzi ochar. — Maqol

Bu pulga manman degan galanskiy [golland] ola sigir olishingiz mumkin. — N. Aminov, Qahqaha

2. Turli xil rangli, yoʻlli yoki gulli; chipor.

Ola (yoʻlli) beqasam. Ilon chaqqan ola arqondan qoʻrqar. — Maqol

Xonaning toʻridagi poʻstak ustida oppoq soqoli koʻksiga tushgan, katta sallali, ola choponli domla oʻtirardi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

3. Kelishmovchilik, nifoq, nizo.

Oltovlon ola boʻlsa, ogʻizdagini oldirar. — Maqol

Ovul iti ola boʻlsa, boʻri kelsa birikar. — Maqol.

[Tojiboy:] — Yoʻq, mening fuqarom ichida olasi yoʻq, — dedi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

4. Tugal emas, hakkam-dukkam, bir tekis unib chiqmagan; chala.

Chigit sifatsiz ekilib, koʻchat ola chiqsa, kimga foyda-yu, kimga zarar? — M. Nazarov, Jilvon jilvalari

  • Oq ola Asosan oq tusi bilan ajralib turadigan ola-bula.
  • Qora ola Asosan qora tusi bilan ajralib turadigan ola-bula.
  • Olachiqdi Ittifoqi, orasi buzildi. Oq poshshoning askarlari oʻrtasidan ola chiqib, Urishmaymiz, urishsa poshsho bilan vazirlar urisha bersin, deb turgan emish. — Gʻ. Gʻulom, Shum bola
  • Ola koʻz, olakoʻz 1. Chaqchaygan katta koʻz; Elmurod atrofiga qaragan edi olakoʻz zavxoz ham sahna oldida tomosha qilib turganini koʻrdi-yu, oʻzining bor-yoʻqligini unutdi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
  • Ola qaramoq 1. Koʻzlarini olaytirib, oʻqrayib qaramoq. Dehqonovga va unga tanbeh berdim. Endi ikkovi ham menga ola qarab yuribdi. — S. Nurov, Narvon;— Siz yaxshi koʻrgan bir qizga birov ola qarasa, siz nima qilardingiz? — dedi. — N. Safarov, Uygʻonish;Ultonni hech kim bek qilgani yoʻq, u oʻzi oʻzini bek qilib, Qoʻngʻirotga ola qaradi. — Yodgor
  • Oq uy, ola bargak
Полная статья →

Показать все · 582 →

В определениях

179

Показать все · 179 →

Сказки

169
Abduaziz
Устное народное творчество

Abduaziz boy otasidan qolgan mol-mulkni sovurib, qirqta joʻrasidan yordam soʻraydi, ammo ular yordam bermaydi. Keyinchalik u karvon bilan safarga chiqib, quduqd

Ahmoq joʻralar
Устное народное творчество

Bu ertakda Yuz Muhammad ismli kalning topqirligi va ayyorligi orqali ahmoq joʻralarini aldab, ulardan qutulishi hikoya qilinadi. Uning har bir hiylasi kutilmaga

Ajdar qush
Устное народное творчество

Yetim qiz gʻorda yashar ekan, uni ajdar qush asrab, oʻziga makon qilib oladi. Bir botir yigit ajdar qushni oʻldirib, qizni qutqaradi va u bilan baxtli hayot kec

Aqlli qiz (2)
Устное народное творчество

Uch oʻgʻil va bir qizi bor otaning koʻzlari ojiz boʻlib qoladi. Qiz otasining koʻzini ochish uchun dori izlab, koʻplab qiyinchiliklarni yengib oʻtadi va oxir-oq

Aqlsizga ming soʻz oz
Устное народное творчество

Bir chol va kampir oʻzlarining yagona oʻgʻlini uylantirishga qaror qilishadi. Kelin uyga kelganidan soʻng, u hech qanday uy ishiga qoʻl urmaydi va chol-kampir u

Attang
Устное народное творчество

Bu ertakda shahzoda oʻz sevgilisining "attang"ni topib kelish shartini bajarish uchun sarguzashtlarga duch keladi. U tushida koʻrgan cholning armonini roʻyobga

Показать все · 169 →

Диалектные материалы

5
aymaq
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · jazolamoq, urmoq, qattiq savalamoq

jazolamoq, urmoq, qattiq savalamoq

dopolam
Qashqadaryo viloyati · toʻp
guppi
Samarqand viloyati · maqtanchoq

men qila olaman deydigan, hech narsani bajara olmasa-da men qila olaman deydigan kishiga nisbatan laqab

solama sandïq
Surxondaryo viloyati · sandiq

yuk ostiga qoʻyiladigan sandiq