ot Havoning yer sathi boʻylab (gorizontal) harakati.
Yoqimli shamol. Sovuq shamol. Qattiq shamol turdi. Tuyani shamol uchirsa, echkini osmonda koʻr. — Maqol
Shamol boʻlmasa, daraxtning uchi qimirlamaydi. — Maqol
Ochiq derazadan kirgan mayin shamol qizning ikki tola sochini boʻyniga, tomogʻining tagiga tegizib oʻynardi. — S. Ahmad, Bosh ogʻrigʻi
- Koʻkragiga shamol tegmoq Tang holatdan qutulib, erkin, yengil sharoitga chiqmoq, erkin nafas oladigan boʻlmoq. Sharoitlar yaxshilanib, oddiy xalqning ham koʻkragiga shamol tegdi.
- Shamolga uchmoq (yoki ketmoq) Behuda ketmoq, sarf boʻlmoq Ozgina yanglishsangiz ham, hamma qilganlaringiz shamolga uchadir. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlarSultonali qilgan harakatlarining shamolga ketganini xotirladi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon
- Shamolga qarshi tupurmoq Oʻziga zarar, yomon oqibat keltiradigan ishni qilmoq. Bu bola xonning qamchisidan hayiqmadi muttasil shamolga qarshi tupuradi. — S. Siyoyev, Avaz
- Shamolni ravo koʻrmaydi Nihoyatda ehtiyot qiladi; ardoqlaydi, eʼzozlaydi. Otasi rahmatli, qariganimda koʻrgan bolam, deb shamolni ravo koʻrmagan bolasiga! — Sharq yulduzi
- Qanday (yoki qaysi) shamol uchirdi? Qanday sabab, nimaning sharofati bilan tashrif buyurdingiz, keldingiz? Darvozani Nuriddinning xotini Halovat ochdi: — E, keling, Nabijon aka, qanday shamol uchirdi? — O. Husanov, DoʻstlarE, qadamlariga hasanot qaysi shamol uchirdi?! — Mushtum