Поиск

ot 1. Qattiq urilish; shiddatli, zalvarli turtki, zarba, kuch.

Eshikni zarb bilan yopmoq.

Havo toʻlqini zarbidan daraxtlar egilar, shoxlari sinib tushardi. — A. Qahhor, Oltin yulduz

Biroq navkarning oti sakrash zarbidan choʻchib, hurkib ketdi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

Qilich zarbidan Xonzoda begimning boshidagi boʻrki uchib ketdi-yu, uzun sochlari yoyilib, yelkasiga tushdi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

2. Qattiq urish, kaltaklash, mushtlash.

Kaltak zarbidan bola yuzini changallab qoldi. — Gazetadan

Tarro birinchi zarbdayoq yonboshiga agʻdarildi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

3. Biror narsaning ritmik harakati, bir tekisda urib turishi, tepishi.

Yurak-tomir zarbi.

[Suv] Oʻz yoʻlida uchragan haybatli toshlarga zarb bilan urilib qirgʻoqqa halqa-halqa koʻpik sochmoqda. — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar

4. esk. mat. Koʻpaytirish usuli, amali.

Ikkini uchga zarb qilmoq.

Mexanizm ish unumini yuzga, mingga zarb urib yuboradi, degan gap rost ekan. — U. Sarimsoqov, Oltin kalit qoʻlimda

5. mus. Cholgʻu asbobini chalganda kuch va ritm bilan torlarni chertish yoki doirani urish.

Dutorchining zarbi yaxshi.

Uspenskiy oʻzbek muzikasining tabiatini bilar, oʻz asarlarida uning ohang, zarb va pardalarining oʻziga xos intonatsiya hamda ritmikasini saqlab qola olardi. — H. Nosirova, Men oʻzbek qiziman

ot 1. Kuchli, shiddatli, zalvarli turtki, urilish; qattiq zarb.

Bokschining zarbasi. Hujumchining kuchli zarbasidan soʻng hisob ochildi.

Yer bora-bora kuchga boʻysunadi. Yoʻlchining zarbasi ostida toʻnkalar yalangʻochlana, oʻzining qoʻpol, bahaybat gavdasini koʻrsata boshladi. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Yakson etuvchi, yoʻq qiluvchi, shikastlovchi keskin harakat, shiddatli hujum.

Shiddatli zarbadan dushman talvasaga tushib qoldi. — Nazarmat, Joʻrlar baland sayraydi

Mirzo Ulugʻbek davom etdi: — Inshoollo, paydar-pay zarba bilan dushmanni parokanda qilib, tor-mor etamiz. — Mirmuhsin, Meʼmor

3. koʻchma Ogʻir kulfat, qattiq ruhiy shikast, ziyon-zahmat; turmush qiyinchiligi.

Gʻulomjon soʻnggi zarbaning [otasi vafotining} ogʻir jarohatidan uzoq vaqtgacha tuzala olmay yurdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

sft. ayn. Zarbali, zarbdor.

ot Zar qoʻshib yoki nuqul zardan toʻqilgan mato; kimxob; shunday matodan tayyorlangan kiyim.

Bir kiyimlik zarbof. Zarbof toʻn.

Oʻrtada qozi, uning bir yonida hokimga atalgan kimxob toʻn bilan Sodiq amin, ikkinchi yonida zarbof toʻn bilan Hokim boyvachcha turar edi! — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Toʻrda, zarbof toʻshak ustida oʻtirgan Shamsuddavla boʻzarib, hay, nonkoʻr! deb baqirdi. — M. Osim, Karvon yoʻllarida

Nuri zarbof paranjini yopinib, hovliga chiqqanda, katta hovli xotinlar bilan qaynar edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

sft. Katta, zalvarli kuchga, zarbaga ega boʻlgan, zarbdor.

Zarbali kuch. Zarbali toʻlqin.

Hayotning birinchi zarbasi Vahobjonga ana shunday qattiq tushgan edi. — S. Zunnunova, Goʻdak hidi

[Otabek] Hayotning zarbasi har kimning oʻz darajasiga qarab va lekin istisnosiz boʻlganligini tushundi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

sft. 1. Ishni tez va ortigʻi bilan bajaradigan va boshqalarga har jihatdan namuna boʻladigan xodim, ishlab chiqarish ilgʻori.

Zarbdorlarning oldida Yerga qaramay, Normadan ham oshirdim Ishni bir talay. — Gʻayratiy

Mehnat zarbdorlarining har biri tahsinga loyiq. — Gazetadan

2. Jadal surʼatlar bilan ishlaydigan yoki ish olib boriladigan.

Zarbdor brigada. Zarbdor qurilish.

Sentyabr oyi yigʻim-terimda zarbdor oy boʻladi. — Gazetadan

3. Shiddatli, kuchli zarba yetkazish uchun belgilangan yoki tayyorlangan.

Zarbdor armiya. Zarbdor batalon.

ot Tanga, orden, medal va shu kabilar zarb qilinadigan korxona.

Unda [koʻhna arkda] zarbxona yozgi machit va elchilarni qabul qiladigan joylar bor. — J. Sharipov, Xorazm

Tarixiy hujjatlarga qaraganda, Ark ichkarisida zarbxona boʻlib, 1918 yilda bu yerda oltin, kumush

tangalar va qogʻoz pullar ishlab chiqarilgan. — Gazetadan

ot Tez surʼatlar bilan koʻp ishlashlik; maʼlum zarbaga, katta kuchga egalik.

[Matqovul:] Hoy bolalar, hamma gap gʻayratda, zarbdorlikda. — K. Yashin, Asarlar

mint, coin

ot Ramzli gap, hikoya; masal.

Lugʻatda doston, zarbulmasal, qoʻshiq va matallardan olingan misollar ham koʻp. — Fan va turmush

gaz, suyuqlik yoki qattiq jismdagi moddaning bosimi, zichligi, harorati va harakatlanish tezligida sakrab-sakrab ortish sodir boʻladigan, tovushdan katta tezlik bilan tarqaladigan ingichka oʻtish sohasi. Z.t. portlashlarda, jismlar tovush tezligidan ortiq tezlikda harakatlanganda, kuchli elektr razryadlarida va h.k. yuzaga keladi. Portlashdagi Z.t. odamlar va hayvonlarni shikastlashi, inshootlarni vayron qilishi va h.k. mumkin.

Zarbdor kabi, koʻp va tezkor, mardonavor.

Oqsoqollar dalalar-da zarbdorchasiga ishlash bilan barchaga namuna boʻlmoqdalar. — Gazetadan

Tashqi manbadan toʻsatdan energiya uzatilganda tizimda erkin tebranishlarning yuzaga kelishi.русскийударное возбуждение, Появление свободных колебаний в системе при внезапном сообщении энергии от внешнего источника.английскийshock excitation

Atom yoki molekulalardan ular boshqa zarralar (elektronlar, atomlar, ionlar) bilan toʻqnashganda musbat ionlar va erkin elektronlarning hosil boʻlishi.русскийударная ионизация, Образование положительных ионов и свободных электронов из атомов или молекул при их столкно-английскийcollision ionization

ot Urush, jang, savash.

Kunlardan bir kun Changali Mozandaron tomondan yirtqich hayvonlar moʻr-malaxdek bostirib kelib, jonivorlar oʻrtasida jang-u jadal, harb-u zarb boshlanibdi. — A. Muxtor, Chinor

Otang yaxshi, onang yaxshi deb turib, jon chiqar joyiga tushirish kerak: pand berolmasang — oʻzing pand yeysan. Harb-zarb qonuni shu. — S. Anorboyev, Oqsoy

ot ayn. Harb-zarb.

1. n 1. turtish, itarish

2. zarba

2. v 1. itarmoq, turtmoq, niqtamoq

2. dalda bermoq, qiziqtirmoq

sft. 1. ot vzf. Biror ish yoki jarayon eng qizgʻin yoki qistalang boʻlgan payt.

Saodatga shunday dolzarbda yaxshilik qilmay, qachon yaxshilik qilasan? — I. Rahim, Ixlos

Suyak-suyagigacha paxtakor odam bunaqangi dolzarbda daladan jilmaydi. — R. Fayziy, Asad libosi

2. sft. Bajarilishi, qilinishi kechiktirib boʻlmaydigan, birinchi galda hal etilishi lozim boʻlgan; oʻta muhim.

Dolzarb muammo. Dolzarb masala. Dolzarb vazifa.

Abdulla Qahhor adabiyotimizning dolzarb masalalariga behad talabchanlik bilan yondashar edilar. — K. Qahhorova, Chorak asr ham nafas

Dolzarb mavzudagi maruzalar oʻqib eshittirildi. — Gazetadan

Sanoat robotlarini rivojlantirish masalasi bugungi kunning dolzarb vazifalaridan boʻlib qolmoqda. — Fan va turmush

ot Oʻzbek mumtoz kuylaridan birining nomi.

ashıwshaq, ashıwı tez, tezpeyil