Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«ёғ» бўйича 127 та натижа

Филтр

← Барча натижалар

Луғат мақолалари

127 та · 1-саҳифа / 7
ёғ
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

ЁҒ ъмой моддаъ. Хотин-қизлар кув пишиб, ё ғ ажратмоқда (Садриддин Айний). Қадимги туркий тилда ҳам шундай маънони англатган бу от я:ғ тарзида та — лаффуз қилинган (ЭСТЯ, IV, 59), кейинроқ а: унлиси — нинг чўзиқлик белгиси ёʻқолган (Девон, ИИИ, 175; ДС, 223); ўзбек тилида а унлиси â унлисига алмашган: я:ғ > иағ > иâғ. Бу сўз асли ъмой ажрат-ъ маъносини англатган Гестя^эт ҚЎШИМЧЗСИ билан ясалга н дейилади

1. Чорва моллари, умуман, жониворлар организмида, сутида, баъзи ўсимликларнинг уруғи, дони, гулида бўладиган, улардан ажратиб олинадиган мой

Қўй ёғи. Мол ёғи. Кунжут ёғи. Эритилган ёғ. Ёғни қиздирмоқ. Ёғни эритмоқ. яя Ёғни ёққа, гўштни гўштга энди ажратиб бўлай деганимизда, Жўрапошша келиб қолди — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Даранинг аҳолиси ўз иши билан машғул: хотин-қизлар кув пишириб, ёғ ажратмоқда — С. Айний, Дохунда

2. Ёғи ёʻқ Унумсиз, кам унумли. . Ёғи чиқадими Айни бир иш ҳадеб такрорлай берилганда айтиладиган ибора. . Ёғи чикди Ниҳоятда кир бўлиб, йилтираб кетган кийим ҳақида

Сўнгра бу ерларнинг ёғи ёʻқ, ориқ, камҳосил эканини ҳаммамиз биламиз-ку, нега бу тўғрида лом демайдшшр — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли

Текшираверган билан ёғи чиқадими? — С. Аҳмад, Ҳукм

Дўппининг ёғи чиқди

Ёғи чиқиб йилтираб кетган пахталик кийиб олган Каримов ичига нимадир тўлдирилган қопни орқалабди — И. Қаландаров, Шохидамас, баргида

3. Ёғ тушса (ёки томса) ялагу(н)дай Супуриб-сидирилган, ниҳоят даражада тоза, озода. . Илоннинг ёғини ялаган Айёр, муғамбир, қув. . Кўзини ёғ босмоқ Бировни назар-писанд қилмай қўймоқ. . Кўзининг ёғини емоқ Ўзини кимгадир яқин кўрсатиб, унинг хайрихоҳлигидан ортиқ даражада фойдаланмоқ. . Оқ ёғ 1) қўй ёғи; 2) чигит (пахта) ёғи. Оғзингга ёғ Балли, яша. . Ўз ёғига (ўзи) қовурилмоқ Ўз қийинчилигини ўзи тортмоқ

Ҳамма нарса саранжом. Ҳовли-жой ёғ тушса ялагудек — С. Анорбоев, Пушаймон

Кўп ишни кўрган бу Зуннунов. Илоннинг ёғини ялаган. Жуда нозик жойини топибди — И. Рахим, Ихлос

Фурсатдан фойдаланиб, Пўлат ота уни узиб-узиб олди: -Ёʻқ! Мен кўзини ёғ босган бандаларга элашмайман, арзимнихудога айтаман — К. Яшин, Ҳамза

-Сизда виждон деган нарса ёʻқ. Кўзимнинг ёғини еб, бошимга иш тушганда қочдингиз, — деди боланинг отаси Каримовга — С.Ахмад, Дадамнинг ўртоғи

Кампир худди ҳозир ўғли келин билан қўл ушлашиб кириб келаётгандай, эшикка қаради: -Вой, оғзингга ёғ, ўғлим! — А. Қаҳхор, Қўшчинор чироқлари

Уч кундирки, Бўтабой ўз ёғига ўзи қовурилиб, уйда ўтирибди. С — Аҳмад, Ҳукм

Тўлиқ мақола →
ёғмоқ
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

фл. 1. Томчи, зарра ёки дона-дона ҳолида кетма-кет, бир текисда ҳаводан тушиб турмоқ.

Ёмғир ёғди. Дўл ёғди.

Қор кучли ёғарди. Кўчалар, томлар, деворлар, дарахтлар оппоқ. — Ойбек, Танланган асарлар

Қор ёғар, уйда мени опам кутарди. — Ш. Холмирзаев, Ёʻллар, ёʻлдошлар

2. Кетма-кет ва кўплаб келмоқ.

Ўқ ёғди. Пул ёғди.

  • Қовоғидан қор ёғади
Тўлиқ мақола →
ёга
Изоҳли луғат · яна 3 та луғатда

от 1. Ҳинд фалсафасининг 6 та собитқадам (Ведаларни тан олувчи) тизимларидан бири; материя билан руҳни қарама-қарши қўяди.

2. Киши руҳияти ва физиологияси (нафас олиш, қон босими, модда алмашинуви, уйқу ва бошқалар)ни (муайян жисмоний машқлар воситасида) бошқариш ҳақидаги таълимот ва метод (усул); Ҳиндистон диний ва фалсафий тизимларининг халос бўлиш ҳолатига эришишни мақсад қилиб қўювчи таркибий унсури.

Тўлиқ мақола →
ёғду
Изоҳли луғат · яна 3 та луғатда

от Ёритувчи манбадан таралувчи ёруғлик, нур.

Ой ёғдуси.

Кўтарилиб келаётган қуёшнинг ёғдуси дарахтлар тепаси-да қанот қоқа-қоқа, зумрад водийни зарга кўма бошлайди. — Н. Сафаров, Узоқни кўзлаган қиз

Тўлин ой сутдек ёғдусини мактаб саҳни ва том тунукаларига аёвсиз тўкар, булбул эса ҳамон сайрар эди. — П. Турсун, Ўқитувчи

  • Шимол ёғдуси Қутб доирасида атмосферанинг юқори қатламларида кузатиладиган ёғду.
Тўлиқ мақола →
ёғин
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

от Қор, ёмғир, дўл тарзида булутдан тушадиган атмосфера намлиги.

Кузнинг совуғи келди-ю, ёғини келмади. — Ҳ. Ғулом, Тошкентликлар

Ёғин ёғса, ҳалқоб ерлар лойланади, Бу ишда қўрқоқнинг қўли бойланади. — Ойсулув

Тўлиқ мақола →
ёғий
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

от Душман, ғаним.

Мирзам! Икки тарафимизни ёғий босган [деди Қосимбек]. — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

Изидан ёғийлар еларди отда, Жаранглаб етарди туёқлар саси. — Х. Даврон, Болаликнинг овози

Тўлиқ мақола →
ёғли
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

сфт. 1. Ёғи кўп, серёғ.

Ёғли шўрва. Ёғли патир.

Кечки норин учун катта қозонда ёғли қази пишади. — Ойбек, Танланган асарлар

Меҳри бир халтада ойиси ёпиб берган ёғли патирдан олиб чиқди. — Ҳ. Назир, Ёнар дарё

2. Кўчма Яхши даромад берадиган.

Унинг ўрнига чол жавоб қилди: — Оппонбек ёғли иш топиб олганлар. — С. Аҳмад, Сайланма

У [Қосимов] ёғли мансабга эришиш ёʻлида ҳеч қандай ярамасликлардан қайтмас эди. — О. Ёқубов, Ота изидан

Тўлиқ мақола →
ёʻғон
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

сфт. 1. Кўндаланг кесими катта.

Ёʻғон терак. Ёʻғон арқон. Ёʻғон ичак. Ёʻғон чўзилади, ингичка узилади. — Мақол

У айвоннинг ёʻғон устунига тикилиб турарди — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

Шербек, ёʻғон бир жуфт қамчидай сочи тақимига тушган Нигора кўздан ғойиб бўлгунча, алам ичида тикилиб турди. — С. Анорбоев, Оқсой

2. Дўриллаган (овоз ҳақида).

Унинг эгаси Маликахон баланд бўйли, овози ҳам эркакларнинг овозидек ёʻғон, сатангнамо хотин эди. — С. Зуннунова, Гулхан

Буни билмаган, балки билгиси ҳам келмаган Қулмат қора эса, гўр ичидан гапиргандай, паст ва ёʻғон овоз билан давом этди. — А. Мухтор, Опа-сингиллар

3. Шакл, миқдор ва бошқалар жиҳатлардан катта; салмоқли, салобатли.

Ёʻғон одам.

Ўликни кўмиб келиш қийин эмас, лекин ёʻғон чиқимлари кейин чиқади, биласанлар. — Ойбек, Танланган асарлар

[Комил:] Э, ҳали кўп беллашамиз. Ишнинг ёʻғонлари энди чиқадиганга ўхшайди. — Уйғун, Ҳаёт қўшиғи

Тўлиқ мақола →
ёғчи
Изоҳли луғат · яна 2 та луғатда

от 1. Жувоз ҳайдаб ёғ чиқарувчи; жувозкаш.

2. Ёғ олиб сотувчи.

Парпихўжа ёғчи унинг пинжига тиқилиб, анча ергача секин-секин сўзлаб борди. — Ойбек, Танланган асарлар

Тўлиқ мақола →
ёғоч
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

от 1. Дарахт, оғоч.

Отабек ҳовлининг ўртасида, тут ёғочининг ёнига келиб тўхтаган ва жанубда киши ёʻқми, деб аланглар эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

2. Ёғочдан қилинган, ёғочли.

Эсимда Анҳорнинг ёғоч кўприги, Бу ерни азалдан дейишган Ўрда. — М. Шайхзода

Ёғоч уйга ердан бир қанча баланд кўтариб тахта терилган, унинг устига қанор қоплардан палос тўшалган. — И. Раҳим, Чин муҳаббат

— Қосимов маст эмасмиди? — деди Солибек қизиқиб. Унинг ҳам кайфи бор-у, аммо Ғуломжонга ўхшаб ёғоч кавуш кийган эмас. — Ҳ. Нуъмон, Фасллар

3. Қурилиш материали, хода.

Сидиқжон онаси кутгандан ҳам ортиқроқ ғайрат қилиб, ҳаш-паш дегунча ёғоч, сомон, бўйра, тахта ва бошқа нарсаларни ташиб олди ва тездан уста солди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

  • Ёғоч оёқ 2. Ёғочдан қилинган ясама оёқ, протез. Масхарабозлар ёғоч оёқда рақс тушиш, оловбозлик, найрангбозлик, муаллақчиликда моҳир бўлган. — М. Қодиров, Ўзбек халқ оғзаки драмаси;Икром-жон якка оёқда кезишдан фойда ёʻқ, деб ёғоч оёғининг учига эски этикнинг таг чармини қоқиб олганди. — С. Аҳмад, Уфқ
  • Ёғоч от Чўпдан ясалган болалар ўйинчоғи. Бир кун Қудрат сув сепиб тургани устига ўзидан бир яшар катта бўласи ичкаридан ёғоч от миниб чиқиб қолди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
  • Сим ёғоч Солиҳ гоҳ у ёққа, гоҳ бу ёққа гандираклаб кетар, деворга, сим ёғочга суяниб қоларди. — Ҳ. Назир, Ёнар дарё
Тўлиқ мақола →
ёгурт
Изоҳли луғат · яна 2 та луғатда

от Жем, мева консерваси, шоколад, какао ва бошқалар қўшимча (тўлдиргич)лар аралаштирилган, қаймоқли кремга ўхшаш сут-қатиқ маҳсулоти (оддий ивитилган қатиқ, кефир ва бошқалар).

Тўлиқ мақола →