Қидирув

фл. Икки томонга кериб, орасини очмоқ, икки ёққа ажратмоқ.

Бола қушнинг тумшуғини йириб, оғзига дон солди.

Фашист бўғзига тобора чуқурроқ ботаётган Алижоннинг темир панжаларини йириб ташламоқчи бўлиб уринар эди. — С. Анорбоев, Дўстлар

Дўстим Сардор жуда чарчаган бўлса-да, бирмунча вақтгача кўзларини йириб очиб ётди. — М. Осим, Элчилар

ўзбекчайироқлашмоқ, узоқлашмоқрусчаудаляться, держаться в отдаленииинглизчаaway (from)

Озунčï киšигä қатïлма йïра G‘iybatchi kishiga yaqinlashma, yiroq tur – Не общайся с клеветником, будь подальше – Do not communicate with the slanderer, be far away

ўзбекчайиртмоқ, тилмоқрусчарвать, разрывать (о сердце)инглизчаtear

Кўŋüл йïртï яš тўкти ики кўзи Ko‘nglini tildi, ikki ko‘zidan yosh to‘kdi – Это

ўзбекчайироқ, узоқ, олисрусчадалекийинглизчаfar

Кўзüмдин йïрақ сен кўŋüлкä яқïн Sen mening ko‘zimdan uzoqsan, lekin qalbimga yaqinsan– Ты далек от моих глаз, но близок к сердцу – You are far from my eyes, but close to my heart

ўзбекчайироқлашмоқ, узоқлашмоқрусчаудаляться, держаться в отдаленииинглизчаmove off

Кеŋäšмäз киšикä қатïлма йïраš Kengashmaydigan kishiga aralashma, undan yiroq tur – Не объединяйся (не имей дел) с несоветующимся человеком, держись подальше – Do not unite with a non-respecting person, stay away

ўзбекчайироқлаштирмоқ, узоқлаштирмоқрусчаудаляться, держаться в отдаленииинглизчаhold away

Қатïйлан ўзüŋни тамуйдïн йïрат O‘zingni jahannamdan yiroqlashtirishga harakat qil – Старайся, держи себя подальше от ада – Try, keep yourself out of hell

сфт. 1. зид. Ҳажми, ўлчамлари, қиймати жиҳатидан нисбатан катта; майда.

Йирик марварид. Йирик гуруч. Йирик том-чи. Йирик олма. Йирик пул.

Аҳмад тан-бал қаҳр билан ўрнидан турди ва йирик тишларини иржайтириб қўшиб қўйди. — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

Дарахтлар пакана, меваси мўл ва йирик. — Ойбек, Танланган асарлар

Оқшом тушиб, ташқари қоронғилашиб қолган, гупуллатиб йирик-йирик қор ёғар эди. — Газетадан

2. Катта куч-қудрат ва имкониятларга эга бўлган, кўлами кенг; катта.

Йирик корхона. Йирик хўжалик.

Зомин ғаллачилик хўжалиги ҳудудида йирик сув омбори қуришга киришилди. — Ўзбекистон қўриқлари

Бугунги Тошкент — йирик саноат, фан ва маданият марказларидан бири. — Саодат

3. Эътибори, аҳамият даражаси юқори, ортиқ бўлган; катта.

Йирик анжуман.

Мамлакатимиз ҳаётидаги бирон-бир йирик воқеа ёʻқки, унда халқлар дўстлиги, биродарлиги намоён бўлмаган бўлсин. — Р. Файзий, Таъзим

Боболаримизнинг табиий фанларни тараққий эттириш борасидаги муваффақиятларининг сири эса фанда йирик кашфиётлар яратишдек мушкул ва машаққатли иш бўлиб қолди биз учун. — С. Кароматов, Олтин қум

4. Ўз иши, фаолияти ёки таъсири билан кўзга кўринган, шуҳрат-обрў қозонган; атоқли; нуфузли.

Йирик мутахассис. Йирик одам. Йирик адиб.

Собирни бунга дадаси — йирик математик Султонов ундаган эди. — О. Мўминов, Хиёбондаги уч учрашув

Хадича Сулаймонова ажойиб инсон, йирик жамоат арбоби, яхши она эди. — Саодат

сфт. Йирилган, ёриқ жой, ёриқ.

Тахта деворнинг йириғидан қарамоқ.

On dokuzdan sonra gelen sayı (20, XX).ҚАЙТАРМОҚ, ЙИГИРМА

сфт. 1. Оралиқ масофаси катта; узоқ, олис.

Йироқ ўлкаларда кезарди сайёҳ, Кезарди юртига кўзини тикиб. — А. Орипов

Унга [Марямга] бир ярим минг сўм пул керак, шуни топади, сўнгра йироқ бир мамлакатга кетади. — Чўлпон, Кеча ва кундуз

2. Чиқиш келишигидаги сўз билан қўлланиб, киши ёки нарсада шу сўз билдирган нарсанинг ёʻқлиги, дахли ёʻқлиги, алоқасизлиги маъносини ифодалайди.

Фандан йироқ одамлар улардан ажабтовур гаплар, мулоҳазали фикрлар кутадилар. — Газетадан

Дунёда муҳаббатдан йироқ ҳисларнинг, Йироқ туйғуларнинг ўлгани яхши. — Қ. Раҳимбоева

Бир тундаёқ етишди озод ўлкага. Жабр, зулмдан йироқ обод ўлкага. — Ғайратий

3. Кўздан йироқ Кўринмайдиган ҳолатда, кўздан пана.

Қаллиқлар одамларнинг кўзидан йироқда яширинча учрашиб юрар эдилар. — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

от Тўқималарнинг яллиғланишидан ҳосил бўладиган сарғиш-кўк рангли, ёмон ҳид тарқатадиган суюқлик; фасод.

ўзбекчаоғизни очмоқ, иржаймоқ, тишининг оқини кўрсатмоқрусчаобнажать, оскаливать зубыинглизчаbare one’s teeth

Қалïқ қïз кüлäр тег йириšти тиšин (Osmon) Havo qiz kulayotgandek tishini yirdi [ya’ni jilmaydi] – Небо, как смеющаяся девица, обнажило свои зубы – The sky, like a laughing girl, bared its teeth

1. Yırtılmış olan.ЙИРТИҚ

2. Utanması, çekinmesi olmayan.СУРБЕТ

3. Eskimiş, parçalanmış.ЖУЛДУР, ЭСКИ

сфт. 1. Йиртилиб кетган, йиртилган.

Иштонсиз (одам) тиззаси йиртиққа кулар. — Мақол

Ҳамманинг кўзи Раҳимнинг тирсаги чиқиб турган йиртиқ енгига тушди. — Ҳ. Назир, Сўнмас чақмоқлар

Эгнида отигина қолган жулдур яктак, йиртиқ иш-тон, оёқлари яланг — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

2. кўчма Бирор нарсанинг узилиб, юлиниб, очиқ қолган жойи.

Аксарининг усти-боши юпун, маҳсиларининг йиртиқларидан кир пайтавалари осилиб туради — Ойбек, Танланган асарлар

Осмонни тўлдирган булутларнинг йиртиғидан [қуёш] бирда-ярим кўриниб қолади. — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

Уфқнинг бир парча йиртиғидан улкан, қип-қизил қуёшнинг ярми кўриниб, ботиб кетди. — С. Нуров, Нарвон

ўзбекчайиртқич, ваҳшийрусчахищный, дикийинглизчаpredatory

Киšи қилқи йïртуč Kishining qilig‘i vahshiy – людей дикие – people are wild

от Тўн, чопон этагининг икки ёнидан учбурчак шаклида қийилган жойи.

1. Etleriyle beslenmek için başka hayvanları parçalayarak yiyen (hayvan).ЙИРТҚИЧ

2. Kan dökmekten, insan öldürmekten zevk alan (kimse).ҚОНХЎР

этн. Марҳумни кўмиш маросимида қатнашган кишиларга ва унинг яқинларига бериладиган бир бўлак рўмолчабоп мато; дурра; оқлик

Жаноза намози ўқилиб, йиртиш ва исқотлар бўлинди — С. Айний, Дохунда

Маросимга етиб келган.. оддий фақирларга йиртиш улашшгмоқда — М. Муҳаммаджонов, Турмуш уринишлари

1. Kağıt, kumaş gibi bükülüp katlanan şeyleri iki ucundan kesici araç kullanmadan çekip ayırmak veya parçalara ayırmak.ЙИРТМОҚ

2. Vücudu kanatacak kadar derin çizmek.ЖАРОҲАТЛАМОҚ

фл. 1. Газмол, қоғоз ва шу кабиларни узмоқ, узиб бўлакларга ажратмоқ.

Латтани йиртмоқ. Қоғозни йиртмоқ. Кўйлагини йиртмоқ.

У [жангчи] бинтнинг учини йиртар экан, офицерга қараб, бир нима деди. — А. Қаҳҳор, Олтин юлдуз

2. кўчма Бўлакка ажратмоқ.

Тракторлар ёриб, ерларни йиртиб, кесак қўймайди, майда-майда қирқиб. — Ҳабибий

Яна бир фаришта қора булутдан бир парчасини йиртиб олиб, тупроқнинг устига сиқди. — А. Қаҳҳор, Қўшчи-нор чироқлари