Qidiruv

ot kam qoʻll. ayn. Eshak.

Hunar — zar, hunarsiz — xar. — Maqol

ot Imorat toʻsinlari ostidan koʻndalangiga qoʻyiladigan uzun, yoʻgʻon asosiy yogʻoch.

Shiftdagi notekis xarilar, vassalar qatidan qamish poʻstloqlari osilib turardi. — Sh. Xolmirzayev, Qahramonning soʻnggi kuni

ot Biror ehtiyoj uchun ishlatiladigan pul, mablagʻ; sarf.

Yoʻl xarji. Toʻy xarji.

Toʻyga qilgan xarjingni ol, bu yogʻiga yopiqli qozon yopiqligicha qolsin, dedik. — S. Ahmad, Ufq

xarobruschaразрушениеinglizcharuined

Bu mulknïŋ xarabï baqasï nedin Bu davlatning vayron boʻlishi yoki mavjudligi nimadan? – Отчего [бывает] существование и разрушение государств? – What reason for [happens] the existence and destruction of states?

ot Dutor, tanbur kabi cholgʻu asboblarining ipi yoki simlarini koʻtarib turish uchun ishlatiladigan tirgak; eshak.

Dutor xaragi. Rubob xaragi.

Qoʻbiz tegmadi-yu, ammo qoʻsh torini tutib turgan yogʻoch xaragi chiqib ketdi. — Yoshlik

ot Sotib olish, sotib olingan narsa.

Molning xarid narxi. Aholining xarid quvvati. Xarid qilmoq.

Ahmad oʻzi yaxshi koʻrgan shaftolidan bir kilo xarid qildi. — F. Musajonov, Himmat

[Oshno] Biror oʻn kuncha oʻtib, bir quchoq xarid bilan kirib keldi. M. M. — Doʻst, Lolazor

sft. 1. Qarovsiz qolgan, buzilgan, vayron; noobod.

Xarob shahar. Xarob bogʻ. Karvonsiz — yoʻl xarob, Oqsoqolsiz — el xarob. — Maqol

Bunday mish-mishlarni eshitgan uydagilarning ham, bu (imorat) eski imoratingizdan ham xarob-ku, deb raʼyi boʻlmadi. — Shukrullo, Saylanma

2. Moddiy yoki maʼnaviy jihatdan ahvoli tang.

Zar boʻlmasa, zargar xarob, Yer boʻlmasa, dehqon xarob. — Maqol

Shunday yonidagi doʻstining oilasi xarob yashashiga aslo eʼtibor bermagan ekan. — Yoshlik

3. Eski, yupun, juldur.

Ust-boshi xarob odam.

4. Ozgʻin, oriq, nimjon; koʻrimsiz.

Xarob ot.

— Nimasi zotli, oʻzimizning jaydari qoʻylardan ham xarob-ku! — ajablandi choʻpon. — Mushtum

ot 1. vet. Koʻpincha uy hayvonlarida boʻladigan teri kasalligi.

Poyezd xarish boʻlgan bedavo otday sudralardi. — T. Malik, Qaldirgʻoch

2. Xarish kasaliga chalingan, har narsaga surkalaverib, junlari toʻkilib ketgan.

[Podisho] Katta va oʻrtancha kuyoviga yaxshi otlar berib, Nebilanga bir xarish otni mindirib, ovga joʻnabdi. — Zumrad va Qimmat

Qosim Xoʻjayev och qolgan xarish bir mushuk Uning manfur tili qilichning tigʻini yalamoqchi boʻladi. — F. Gʻulom, Qora mushuk

Qarasalar, bir holvachi kelyapti, tagida mingan oti xarish, yoli-dumi toʻkilgan. — Goʻroʻgʻli

1. Obyekt yoki jarayonni grafik namoyon etish yoki aks ettirish.

2. Biror bir maʼlumotlar roʻyxatiga ega blank koʻrinishidagi texnik hujjat.

ot 1. Qarovsiz qolgan joy, imorat, inshoot.

Hovli xarobaga aylanib qolgan ekan. — Yoshlik

Qishloq va shaharlar xaroba butkul, Shu yerdan oʻziga fashist ochmish yoʻl. — Gʻ, Gʻulom

2. Buzilib ketgan biror joy yoki qadimiy inshootlardan qolgan qism.

Quyiga engani sari sobiq hovli xarobalari koʻrina bordi. — Sharq yulduzi

[Iskandar] Choʻk tushib yotgan tuya karvoniday bir-biriga mingashib ketgan Dalvarzintepa xarobalariga tikilib turib qoldi. — M. Mansurov, Yombi

3. sft. Qarovsiz, fayzsiz.

Chol qishloqning eng cheti, kunbotaridagi egasiz huvullab yotgan xaroba hovliga kirdi. — Yoshlik

ot 1. Yogʻochni oʻyib, gul, bezak soluvchi usta, yogʻochsoz.

Hozir malakali bino-korlar — duradgorlar, xarrotlar tayyorlana boshlandi. — Gazetadan

2. ayn. Taroqchi.

ot 1. Ayrim sudralib yuruvchi va sutemizuvchilar tumshugʻining uzaygan burun qismi.

Fillar xartumi bilan otliqlarni oʻrab olib, yerga urar, bosib oʻldirardi. — M. Osim, Karvon yoʻllarida

Fil xartumi bilan soʻrib olgan suvni ogʻziga yuboradi. Parazit chuvalchanglar ilmoq xartumi yordamida ichak devoriga yopishib oladi. — OʻzME

2. koʻchma Ekskavator, kran kabilarning yer qazish, yuk koʻtarish singari ishlarni bajaruvchi, oldinga choʻzilib chiqqan qismi.

Xartumi uzun kran yerdan eshikday keladigan ogʻir temir-beton taxtalarni koʻtarib, osmoni falakka koʻtaradi — S. Anorboyev, Hamsuhbatlar

ot Biror narsa uchun qilinadigan sarf; chiqim.

Katta xarajat. Osh xarajatlari. Xarajat qilmoq.

[Yoʻlchi] Belbogʻidan hovli pulini chiqarib sanadi. Ayab-tejab xarajat qilgani uchun, yonida yana oʻn besh soʻm qolgan edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

ot 1. Xarid qiluvchi, sotib oluvchi.

Har holda, xaridor degani olayotgan molining feʼlini tuzuk-quruq bilib olgani maʼqul. — M. M. Doʻst, Lolazor

2. koʻchma s. t. Birovga (odatda biror qiz yoki ayolga) koʻngil qoʻygan kishi, xushtor.

bizning davlatimiz soyasida oʻsib barkamol boʻlgan bir guli norastamiz boʻlib, atrofdagi shoh-shahzodalar xaridor. — Tohir va Zuhra

3. Ishqiboz, xohlovchi.

Toʻyda soʻz ber baxshiga, Xaridor boʻl yaxshiga. — Maqol

[Hayitjon:] Har odam qizini joni bilan berishga xaridor-u, biroq, otasi, otangning davlat-u obroʻyiga qiziqib, kishi qoʻydirayapti. — Hamza, Paranji sirlari

ot Katta tabiiy tosh.

Mashina oʻngir oralab kechagina sel surib tushirgan xarsang uyumlari oldida toʻxtadi. — S. Ahmad, Jimjitlik

ot siyos. Ijtimoiy-siyosiy ahamiyat va mazmunga ega boʻlgan ayrim hujjat va deklaratsiyalarning nomi.

Angliya hurriyatparvarlarining ulugʻ xartiyasi.

ot 1. Odam, narsa va hodisalarning oʻziga xos koʻrinishi, xususiyati; boshqalardan ajralib, farq qilib turadigan tomoni.

Baxshilar tomonidan yaratilgan qoʻshiqlar esa liro-epik xarakterdadir — UTA

2. psxl. Odamning xatti-harakati va atrof-muhitga munosabatida namoyon boʻladigan oʻziga xos xususiyati, ichki maʼnaviy bar-qarorligi.

Har kim oʻziga xos feʼl-atvor, xarakterga ega. — Fan va turmush

3. Adabiyot va sanʼatda: xususiy belgilari mukammal tasvirlangan va oʻzida feʼl-atvorning tarixan aniq tipini mujassamlantirgan, shuningdek, muallifning maʼnaviy-estetik konsepsiyasini ifodalagan i neon obrazi.

Ism, xarakterni belgilovchi omil sifatida, katta gʻoyaviy vazifa bajaradi. — OʻTA

Shu tarzda hamma detallar tayyor boʻlgan, xarakterlar yetilgandagina yozishga oʻtirar edilar. — K. Qahhorova, Chorak asr hamnafas

ot 1. Xaroba, vayrona ekanlik.

Qishloqning xarobligi.

2. Moddiy va maʼnaviy qiyinchilik; qashshoqlik.

ot 1. Arzimagan narsa uchun qilinadigan janjal; mashmasha, injiqlik.

Shuning oqibatida Akobir Masturaning barcha xarxashalarini koʻtara boshladi. — Sh. Xolmirzayev, Bodom qishda gulladi

2. Biror ishni bajarishdagi qiynalish; qiyinchilik, tashvish; daxmaza.

Asalarichilikning xarxashasi koʻp boʻladi. Tabiiy gaz aholini koʻp xarxashalardan ozod qildi.

fl. 1. Pulni biror maqsad uchun sarflamoq.

Pulni topgan xarjlasin. — Maqol

2. Ishlatmoq; ishga solmoq.

Qarang, endi dol Gʻirot Bor kuchini xarjlaydi. — Goʻroʻgʻli

3. koʻchma Foydalanmoq.

Hikmat bitmas-tuganmas xazinadir, xarjlaganing bilan u kamaymaydi. — Gazetadan