Қидирув

от 1. Киши организмининг ҳолати; соғлиқ.

Тобим яхши. Тоби дуруст эмас.

— Ота, тобингиз жойидами? — деб сўради йигит ташвишланиб. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

2. Меъёрига етиш, етилиш (етилганлик) даражаси, ҳолати.

— Ернинг тоби бундан ор-тиқ бўлмайди, — деди у синовчан назар билан ёнидагиларга қараб. — Р. Файзий, Чўлга баҳор келди

Ҳосил мўл, тобида силос қилмасак, шираси камайиб, бурди кетади. — Ф. Нуруллаев, Бўз йигит

Сайислар билади отнинг тобини. — Эргаш Жуманбулбул ўғли

3. кўчма Хоҳиш-истак, майл, рағбат.

Ишга тобинг борми, жиян? — Ойбек, Танланган асарлар

На ўқишга, на юмушга тоби ёʻқ, таъби нозик — Гулдаста

4. Чидам, тоқат.

Тоб бермоқ.

Отангга берма азоб, Азобга қолмаган тоб. — Ҳ. Олимжон

5. Тафт, дам.

Қорамтир, қўнғир, пушти булут карвонлари гўё қизил шуъла тобидан шарққа шошилиб қочар эди. — П. Турсун, Ўқи-тувчи

6. шв. Худди, нақ.

Сен опанг Жумагулнинг тоб ўзисан, лекин бир озгина фарқинг бор, холос. — Ж. Шарипов, Хоразм

фольк. то же, что tepa

бир тўбада етти тешик на одной горе семь щелей (Голова, рот, нос, глаза и уши человека)

сфт. 1. Ҳоким қўл остидаги, унинг ҳукмида бўлган; қарам.

Тобе мустамлакалар.

Қиличин бўйнига солиб, Шакарбекка тобе бўлди. — Ширин билан Шакар

укалари Суюрғатмиш мирзо билан Муҳаммад Жўқийларни келгусида ўзига тобе Мовароуннаҳр ҳокимлари этиб тайинлашни кўзларди. — Мирмуҳсин, Меъмор

2. Лавозим, мавқе ва шу кабилар жиҳатдан қуйида бўлган, бўйсунувчи.

Кейин секин-аста даражаси юқори кимсалар билан гаплашиб, тобе кишиларга қарамайди — Мирмуҳсин, Умид

Жавлонбек юраги ҳапқириб, сескангандек бўлди, бироқ бу ерда сир бой бериш ўзига тобе одамларни ҳам қўлдан бериш билан баробар эди. — Н. Фозилов, Дийдор

3. Шарт-шароит ёки муҳит жиҳатидан бўйсунган, боғлиқ, алоқадор.

Бу оилада ейиш-ичиш белгили тартиб ҳам режага тобе эса-да, ҳар кун ширин-ширин овқатлар тайёрланади. — Ойбек, Танланган асарлар

чўққи, юксакрусчавершинаинглизчаpeak, high

Тўбüдин савïлмïš Бақïрсоқуна Mars sayyorasi yuksakdan ogʻdi – Марс с вершины (с зенита?) клонился [к горизонту] – Mars from the top (from the zenith?) sloped [towards the horizon]

от кт. (биринчи о — чўзиқ) Ёрқин нурли, порлоқ.

Ул кун, жонон, юзни тобон айладинг, Абр ичинда ойни пинҳон айладинг. — Муқимий

от Дафн маросимида ўликни солиб, мозорга елкама-елка кўтариб бориладиган тўрт дастали мослама.

Ўликни тобутга солмоқ.

Жасад ювилиб, кафанлангандан кейин, пешинга яқин тобутни кўчага олиб чиқдилар. — П. Турсун, Ўқитувчи

Зум ўтмай одамлар тўдаси тобутни лопиллатиб, кўча томонга ёʻл олди. Ёдгор бир вақтлар тобут кўтариш савоб, деган гапни эшитган эди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

рвш. Вақт ўтган сари, борган сари.

Шаҳримиз тобора ободонлашмоқда. Нархлар тобора пасаймоқда.

Чирчиқ тоғларидаги қорлар эриб, дарё суви тобора кўпая борди. — Ҳ. Ғулом, Машъал

Унинг вужудини қамраб олган ўт аста-секин пасайиб, кўнгли тобора совий бошлади. — Ҳ. Ғулом, Машъал

н ўзбекчатамакирусчатабак

кт. Токай.

от Тобе ҳолатдалик; қарамлик.

Иқтисодий тобелик.

Хонзодаларни ҳар кўринган кимса мазахлаб юрса, қора халқда тобелик, икром, андеша қолурму? — С. Сиёев, Аваз

от Ўсимлик тури.

от шв. Чопқир, ёʻрға (от ҳақида).

Тўбичоқ от.

Майдонда минардим бу тўбичоқни, Хафа қилма, ойим, бу қўччоқни [қўзичоқни]. — Алпомиш

Мулла Фазлиддин эрталаб, подшоҳ инъом қилган тўбичоқ отни минди-да, шаҳар доруғаси қабул қиладиган маҳкамага ёʻл олди. — П. Қодиров, Бобур

фл. 1. Тафтига, алангасига тутмоқ, қиздирмоқ.

Чўпон ота пахмоқ соқолларини силаб, бағрини офтобга тоблаб, тоғ бағрига ёнбошлади. — Ойдин, Фарҳодлар

Зокир Ўринович печга қўлларини тоблаб, бир оз иситгач жавон ёнига борди. — Ш. Холмирзаев, Ёʻллар, ёʻлдошлар

2. махс. Махсус қурилмада қиздириш ва бошқалар ёʻллар билан ишлов бериш орқали етилтирмоқ, тобига келтирмоқ.

Темирдан уранни қилоламиз фарқ, Пўлат тобламоққа ўз кўрамиз бор. — Р. Бобожон

3. кўчма Чидам-бардошли қилиб етиштирмоқ; чиниқтирмоқ.

Мамажон-ку пишиган, ҳаёт обдан тоблаган уни. — С. Нуров, Нарвон

Кураш оловида тобладик ўзни, Тарих жилдларида шуҳратимиз бор. — Р. Бобожон

от айн. Тобуцоз.

от Тобут ясовчи уста; тобутчи.

от Сабр-тоқат, чидам, бардош.

Кутишга сира тоб-тоқат қолмади.

фл. Тобламоқ феълининг мажҳул нисбати.

фл. Тобламоқ феълининг орттирма нисбати.

от 1. Тобут кўтарувчиларнинг ҳар бири.

Бирдан тобуткашлар ҳаракатга тушиб қолишганда, хотин-халаж уввос тортиб йиғлай бошлаган эди — Й. Шамшаров, Тошқин

2. кўчма Яхши-ёмон кунларда бир-бирига ҳамдам, ҳамдард бўлувчи бир ерли кишилар.

Ёʻқ, қизим, ўйлаб гапиринг. Ман, қари одам, беш кунлигим борми, ёʻқми, бошқа шаҳарда мусофир бўлиб юраманми? Ахир менинг тобуткашларим бунда. — Мирмуҳсин, Умид

— Жамоат, — кекса бой., салмоқли равишда гапира бошлади, — алҳамдулилло, ҳаммамиз мусулмонмиз бир маҳалладамиз, тобуткашмиз — Ойбек, Танланган асарлар

от Масжид ҳузуридаги тобут сақланадиган жой.

Мактабхона ва тобутхона деб аталадиган, бир-бирига ўхшаш бу икки хунук бино ва бу ердан эшитилаётган шовқин Элмуроднинг вужуди-да кўп ёқимсиз таъсир қолдирар эди. — П. Турсун, Ўқитувчи