fl. Tizmoq feʼlining birgalik nisbati.
Поиск
По запросу «tizishmoq» — результатов: 52
Фильтр
Словарные статьи
52 · страница 1 из 3fl. 1. Ip, sim va shu kabilar narsalarga oʻtkazib shodalamoq; termoq.
Marvarid donalarini ipga tizmoq. Marjon tizmoq. Goʻsht burdalarini sixga tizmoq.
Katta-katta munchoqdan tizib, tasbeh qilib beribdi — Oltin olma
2. s. t. Kimsa yoki narsalarni yonma-yon yoki birin-ketin joylamoq, termoq, saf yoki qator qilmoq; saflamoq, qatorlamoq.
Soldatlarni safga tizmoq. Tokchalarga anor, olma, behilar qator-qator tizib tashlangan.
Traktor parkidagi barcha agregat va mexanizmlar sifatli sozlanib, start chizigʻiga tizib qoʻyilgan. — Gazetadan
3. koʻchma Biri ketidan boshqasini, birin-ketin, uzluksiz keltirmoq, qatorlashtirmoq, qalashtirib tashlamoq.
Maʼruzachi quruq raqamlarni tizdi.
Qulay payt kelsa, [Elmurod] ilhomi qaynab, qizning koʻzlariga tikilganicha, gaplarni tizib tashlar edi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
Mehnatning taʼrifini yozgan kitoblar, Mardlar nomin harfma-harf tizgan kitoblar. — M. Shayxzoda
TIZ 'oyoqning boldir bilan son bogʻlanadigan joyi'. G i z bukib, taʼzim etib, izzat qilolmay dogʻman (Muqimiy). Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu ot ' ketma-ket bogʻla-' maʼnosini anglatgan tiz— feʼlidan maʼno taraqqiyoti yoʻli bilan oʻsib chiqqan (ПДП, 431; Devon, II, 16, III, 135; DS, 564); tiz + tiz
koʻchma Tiz choʻkmoq 1) tizzalarini bukib, oyoqlari ustiga oʻtirmoq; choʻk tushmoq; choʻkkalamoq. . Mirmuhsin, Meʼmor; 3) kishi izmiga yurmoq, irodasiga boʻysunmoq
Yormat kirib, eshikni yopdi. Qizining oldiga tiz choʻkib, yuziga tikildi, peshonasidan asta siladi — Oybek, Tanlangan asarlar; 2) gavdani shunday tutgan holda iltijo-iltimos bilan yolvormoq
Lekin undagi shuhratparastlik, tama oldida podshohlarga tiz choʻkishdan ham, oʻzgalar manfaatini bosib-yanchib oʻtishdan ham qaytmasligini koʻpchilik bilardi
Ana shu Surxon jilovi ham jasoratli xalqimiz izmida, u qanchalik pishqirmasin, oʻkirmasin, bari bir, inson oldida tiz choʻkadi — "Uzbekistan qoʻriqlari"
узбекскийtizilmoqрусскийставить в ряданглийскийbe gathered
Tizilmiš tetir teg učar yelgürär Tizilmish tuya karvonidek uchar, qanot qoqar – Летят подобно выстроившимся в цепочку верблюдам, порхают – They fly like a chain camel, flutter
ot 1. Ip, sim va shu kabilarga terilgan narsa; shoda.
Bir tizim marvarid. Bir tizim marjon. Bir tizim pomidor qoqi. Bir tizim qalampir.
Biz ishni choʻzmaslik uchun har quvurni alohida emas, ikki-uchtasini bir tizim qilib burab olar edik. — P. Qodirov, Erk
2. Bir soha, muassasa va shu kabilarga oid yoʻnalish, ish-faoliyat kabilar majmui.
Bank tizimi. Xalq taʼlimi tizimi. Xavfsizlik tizimi.
Mehnat vazirligi tizimida ishlayotganingizga ham ancha boʻlibdi. Tizim va uning joylardagi boʻlimlarida xo-tin-qizlarning faoliyati qanday? — Tizimimizda ishlayotgan xotin-qizlarning olib borayotgan ishlari yaxshi. — Mehnat
Mamlakatimizning tashqi iqtisodiy munosabatlarida muhim oʻrin egallagan tashqi savdo tizimidagi tub oʻzgarishlar sust amalga oshirilmoqda. — Fan va turmush
3. Oʻzaro bogʻliq va uzviy tartibda boʻlgan narsa, hodisalar birligi, majmui.
Barcha boʻgʻindagi davlat idoralari faoliyatining huquqiy asosi boʻlib xizmat qiladigan qonunlar tizimini barpo etish lozim. — Gazetadan
4. Oʻzaro bogʻliq qismlardan tashkil toptan tuzilma, ijtimoiy, siyosiy va boshqalar jihatdan tuzilish shakli.
Ular, bizga maʼlum sabablarga koʻra, Markaz deb ataluvchi eski tizimdan nihoyatda bezillab qolishgan. — Gazetadan
Jumhuriyatlarda bugun mutlaqo bir-biriga oʻxshamaydigan turli xil ijtimoiy-siyosiy tizimlar vujudga kelmoqda. — Gazetadan
5. Biror ish-faoliyatni tashkil etish, amalga oshirishning shakl va tartib-qoidalari majmui.
Baholashning reyting tizimiga oʻtildi. — Maʼrifat
mehnat unum-dorligini taʼminlovchi omillarning muntazam tizimini yaratish tarafdorimiz. — Gazetadan
ot 1. Birin-ketin yoki yonma-yon joylashgan; qator.
Ochil Zarafshon tizma togʻi etagida, chorvador va bogʻdor qishloqda oʻsgan. — P. Qodirov, Uch ildiz
Uylar ikki qavatli boʻlib, trassadan ancha yuqori, tizma qum adirlar ustida saf tortganlar. — J. Abdullaxonov, Toʻfon
2. Xarakteri, tabiati, munosabati va shu kabilarga koʻra bir-biriga bogʻliq boʻlgan, ketma-ket yoki yonma-yon sodir boʻladigan voqea va hodisalar tizilmasi majmui; tizim.
Asar-da ishtirok etuvchi qahramonlarning xarakterini, ularning oʻzaro munosabatlarini ochib beradigan, bir-biriga bogʻlangan voqealar tizmasi asarning syujeti deyiladi. — Adabiyot xrestomatiyasi
Biz Jizzax nasos stansiyalari tizmasi qurilayotgan boshqa uchastkalarga yoʻl oldik. — Oʻzbekiston qoʻriqlari
ot 1. anat. Oyoqning bukiladigan, boddir bilan son qoʻshiladigan joyi.
Hayot kelinchaklarcha, bir oyogʻini yigʻishtirib, ikkinchi oyogʻini tizzasidan bukib oʻtirdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
Mana, mast holda Tojiboy toʻppa-toʻgʻri Gulsumning eshigiga keldi-da, zanjiri ilinmagan eshikni tizza bilan bir itarib, toʻgʻri ichkariga kirdi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
2. Ishton, shim va shu kabilar kiyimlarning tizni qoplab turadigan, tizzaga toʻgʻri keladigan qismi.
Ishtoni yoʻq tizzasi yirtiqqa kular. — Maqol
Tizzalari titilib ketgan eski tirinka shimining pochalaridan suv sirqib oqar chit koʻylagi shalabbo boʻlib, badan-badanlariga yopishib qolgan edi. — N. Fozilov, Diydor
Ha, mulla Gʻulom, tizzalaringiz tuproq, namozni yerda oʻqidingizmi? — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
3. Oyoqning tizdan dumbagacha boʻlgan qis-mi (oʻtirgan holatda).
Yoʻlchi oʻtirgach, Shokir otaning yetim nabiralarini tizzasiga olib, oʻpib, uzumdan ikki boshini ularning qoʻliga tutqazdi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Zulfiqor ustodga yaqin oʻtirib, qoʻynidan keng va qalingina daftarni olib, tizzasiga qoʻydi. — Mirmuhsin, Meʼmor
Saodatxonning igna ushlagan qoʻllari beixtiyor tizzasi ustiga tushdi. — S. Zunnunova, Yangi direktor
- Tizza choʻkmoq Tizza choʻkib oʻtirmoq.Tizza choʻkib tashrif etdilar Oʻyinga shoʻx raqqosa qizlar. — E. Rahim
ot 1. Ot, eshak va boshqalar hayvonlarni bogʻlash yoki qantarib qoʻyish uchun xizmat qiladigan, uchi suvluqqa yoki boshvoqqa biriktiriladigan uzun tasma yoki chizimcha.
Sherbek egardan sakrab tushdi. Otning tizginini panjaraga bogʻlab, choʻchqaxonaga qarab yurdi. — S. Anorboyev, Oqsoy
2. s. t. Jilov.
Ovchilar xiyla ilgarilab ketdi. Juvon tizginni sal boʻshatgan edi toy birdaniga koʻtarilib ketdi. — A. Qahhor, Xotinlar
Rais otidan tushib, tizginni bilagiga soldi-da, ariqdan yuzini yuvdi. — H. Nuʼmon, Fasllar
3. koʻchma Boshqarish vositasi, boshqaruv.
Yoshlarda hayo yoʻq. Yoʻq, ayb onasida, tizginini boʻsh qoʻydi. — A. Ubaydullayev, Hayot oqimi
Oʻrta Osiyodagi irrigatsiya inshootlarining tizgini uning qoʻlida. — A. Abduqodirov, Boʻzsuvdan Sirdaryogacha
Tabiatimni lanj qilgan baʼzi nuqsonlarni hisoblamasam, men safarimdan xursandman, — suhbat tizginini oʻz qoʻliga oldi afandi. — Mushtum
коллективной безопасностиsystem
rvsh. Tizimga solingan, tartibli.
sft. 1. Boshida tizgini bor, tizgin solingan, jilovlangan.
2. koʻchma Kishi amriga, irodasiga boʻysundirilgan; jilovlangan; jilovi, huquqi birovning qoʻlida boʻlgan.
Yoʻldoshboy endi, kechadan beri tizginli, taqdiri bundan buyon nima boʻlishini bilmaydi. H. Nuʼmon va — A. Shorahmedov, Ota
fl. 1. Tizmoq 1 feʼlining majhul nisbati.
Marvarid donalari ipga tizildi. Tokchalarga tizilgan olma, anorlar.
Endi otishmalar yaqqol eshitilibgina qolmay, yon-verimizga oʻq yogʻilar, iz qoldiruvchi oʻqlar marjondek tizilib uchardi. — A. Ubaydullayev, Qonli izdan
Sahna oldiga tizilgan skameykalarni turli tashkilot va maktablardan kelgan vakillar va boshqa mehmonlar toʻldirgan. — P. Tursun, Oʻqituvchi
2. Tizmoq 2 feʼlining oʻzlik nisbati.
Soldatlar safga tizildi. Qaldirgʻochlar elektr simiga tizilib oʻtirishibdi.
Mayin esayotgan shamol uning [Saodatning] betidan marvarid donalari singari tizilib yotgan terlarni yalab ketdi. — N. Safarov, Saodatning qissasi
Yoʻlda, terakzorda mashinalar, mototsikllar, otlar, velosipedlar tizilibdi. — H. Gʻulom Senga intilaman
3. koʻchma Birin-ketin gavdalanmoq, koʻrinmoq, qatorlashib oʻtmoq.
Kambagʻal eri bilan koʻrgan kunlar, besh bola bilan beva qolib tortgan azob-uqubatlari koʻz oʻngidan bir-bir tizilib oʻtdi. H. Nuʼmon va — A. Shorahmedov, Ota
4. shv. Tomoq yoki ichakdan tiqilib oʻtmoq, toʻxtab qolganday tuyulmoq.
Haligi ovqat koʻkragimda tizilib turibdi.
Sensiz oʻtmas, hatto suv ham tizilar! Kulib goho, nazar solmasang boʻlmas! — S. Abdulla, Tohir va Zuhra
- Koʻzda(n) yoshi tizildi Koʻzdan toʻxtovsiz yosh oqa boshladi, koʻzdan duv-duv yosh oqdi. Yolgʻizligim sezildi, Koʻzda yoshim tizildi, Yurak-bagʻrim ezildi, Kelmaysanmi, Xadicham. — Qoʻshiqlar
ot kam qoʻll. ayn. Chizimcha.
Oppoqqina yuzi tuxumday yiltiragan koʻylagi ustidan ipak tizimcha bilan belini bogʻlagan kishi gapni kesdi. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar
ot Oq, baʼzan qizil yoki och binafsha gulli koʻp yillik dorivor oʻsimlik.
fl. Tizmoq feʼlining orttirma nisbati.
1. dizginsiz, dizgini joq
2. awıs. erkin, ǵárezsiz
fl. Tizgʻimoq feʼlining orttirma nisbati.
fl. Davomli tarzda tiz etgan tovush chiqarmoq (
Trubaning teshigidan suv tizillab oqmoqda.
Oddiy qoʻl nasosidan tizillab otilayotgan suvni oʻt yamlab yutib yuboryapti. — A. Muxtor, Chinor
— Boʻldi, dedim, boʻldi, boʻlmasa, tilingni sugʻurib olaman, — navkarning qamchisi koʻkda tizillab, havoni kesib oʻtdi. — J. Sharipov, Xorazm
fl. 1. Choʻkka tushmoq, choʻkkalamoq.
Tizzalab yurmoq.
Shofyor har biri qoʻydek keladigan ikkita choʻl qovunini inqillab koʻtarib keldi-da, tizzalab, dumalatib yubordi. — S. Ahmad, Choʻl burguti
Ota supadagi koʻrpachaga tizzalab oʻtirib, sabzi toʻgʻrardi. — A. Eshonov, Ota
— Suv! Suv olib kel, oʻgʻlim! — deb qichqirdi erkak, yonida tizzalanib onasiga moʻltirab turgan katta oʻgʻliga. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
2. Tizza bilan bosib joylashtirmoq, niqtalamoq, bosmoq.
Paxtani qanorga tizzalab joylamoq. Ostiga olib tizzalamoq.
fl. 1. Ot, eshak va boshqalar hayvonlar boshiga tizgin bogʻlamoq, tizgin solmoq; jilovlamoq.
Kishnoqini faqat Andriyan tizginlay olardi. — Gazetadan
2. koʻchma Oʻz amriga, irodasiga boʻysundirmoq, itoat qildirmoq; jilovlamoq.
— Uch raisdan birini tanlash mumkin, — dedi Zunnunov, — katta xoʻjalik, odamlari har xil, ularni tizginlab oladigan keksaroq, tajribaliroq odam kerak-da! — I. Rahim, Ixlos
Qoplonbekning ichiga tushgan har qadah konyak soʻz boʻlib qaynasa ham, u oʻzini tizginlab turardi. — Shuhrat, Jannat qidirganlar
Asov daryolar tizginlanib, ulardan nur va quvvat olinayotir. — Gazetadan