Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«тинмоқ» бўйича 116 та натижа

Филтр

← Барча натижалар

Луғат мақолалари

116 та · 1-саҳифа / 6
тинмоқ
Изоҳли луғат · яна 3 та луғатда

фл. 1. Лойқа ва шу кабилар аралашмаларнинг чўкиши натижасида тозаланмоқ; тинимоқ (суюқлик ҳақида).

Лойқа сув бир кечада зўрға тинди.

Кун исиб кетди. Ҳар қадамда халқоб бўлиб ётган кўлмаклар ерга сингиб, ариқлардаги лойқалар тина бошлади. — Ҳ. Назир, Сўнмас чақмоқлар

2. Гард-ғубор, хира ҳолатдан тоза бўлмоқ, тиниқлашмоқ, равшан бўлмоқ.

Ювош нурлар ўйнайди, осмон гулдай яшнар тобора тиниб. — Ш. Раҳмон

3. Иш, ҳаракатини тўхтатмоқ; дам олмоқ.

У кун бўйи тинмади. Эшак минганнинг оёғи тинмас, Икки хотинликнинг қулоғи тинмас. — Мақол

Ўйинқароқ Ит тинса тинади, қуш тинса тинади, бу тинмайди. — Ҳ. Назир, Сўнмас чақмоқлар

Хотинлар, қайтага, Онахон ишдан тинган пайтларда тўпланадиган бўлишди. — А. Мухтор, Опа-сингиллар

4. Ҳаракати ва ўзи тўхтамоқ, босилмоқ.

Ариқда жилдираб оқаётган сув тинди.

Бўрон тинарди-ю, ҳамма ёқ сокин бўларди. — Ўзбекистон қўриқлари

Мактаб коридорида кечгача ғала-ғовур тинмайди. — Р. Файзий, Сен етим эмассан

Эрталаб ёмғир тинган, ҳаво нақадар мулойим ва оромбахш. — Ж. Абдуллахонов, Орият

Отишмалар секин-аста тинди. — Н. Сафаров, Оловли излар

  • Оғзи (ёки жағи, чакаги) тинмоқ Гапиришдан тўхтамоқ, жим бўлмоқ. [Ёрматнинг] Қўллари этикни ишқаларкан, оғзи тинмади: — Уҳ, ўлиб бўлдим, қизим! Ёлғиз қўйни ҳайдаш — нуқул азоб. — Ойбек, Танланган асарларШиша бўшаб, навбат пирожнийга етган маҳал ҳам Ғойибнинг жағи тинмади. — Ж. Абдуллахонов, ОриятҲамма ширин уйқуда. Дуранбекнинг қўрғонидаги бўрибосарнинг ҳам чакаги тинган. — А. Муҳиддин, Ҳ. Тожибоев, Оташ қалбли қиз
  • Кўзи тинмоқ Боши айланиб, кўзи хиралашмоқ, кўз олди қоронғилашмоқ. Тинкам қуриб, кўзим тиниб, зўрға шу ерга етиб йиқилдим, синглим. — Н. Сафаров, Ҳаёт мактабиСалимхон қарорни ўқиётганда, қўллари қалтиради, кўзи тиниб, боши айланди. — Ҳ. Ғулом, МашъалУнинг қўл-оёқлари титраб, ўтирган жойида кўзи тина бошлади. — П. Қодиров, Юлдузли тунлар
  • Кўнгли тинмоқ Хотиржам бўлмоқ, кўнгли тўқ, бўлмоқ. Шундай десам, дўстим кўнгли тўлар деб, Нима бўлса, мендан кўнгли тинар деб, Шул сабабдан ёринг кўнглин сўрадим. — Муродхон
  • Ўзидан тинмоқ Ўзини ўзи эплаб, ўз кунини ўзи кўрадиган бўлиб олмоқ, тинчимоқ. Саломат тўғрисида бир нима демайман. Шукур, у ўзидан тиниб кетди. — Ҳ. Носирова, Мен ўзбек қизиманОна, ўзимдан тиниб кетганман, бироқ Сенинг дардинг қалбимни сиқади ҳар чоқ. — Ғайратий
Тўлиқ мақола →
тин
Изоҳли луғат · яна 7 та луғатда

ТИН 'нафас' (оз ишлатилади). Бўғизига тиқилиб т и н и Нури сари қилди ишора, Зайнаб учун бу бўлди чора (Ҳамид Олимжон). Қадимги туркий тилда ҳам шундай маънони англатган бу от асли тïн тарзида талаффуз қилинган (ПДП, 436; Девон, И, 326; ДС, 567); ўзбек тилида ï унлисининг қаттиқлик белгиси ёʻқолган: тïн > тин

Нафас олиш, нафас

Йиғиштириб бор бисотини, Бўғизига тиқилиб тини, Нури сари қилди ишора, Зайнаб учун бу бўлди чора — Ҳ. Олимжон

Тўлиқ мақола →
тинч
Изоҳли луғат · яна 7 та луғатда

сфт. 1. Ғала-ғовур, шовқин-сурон, тўс-тўполон ва шу кабилардан холи.

Атроф тинч. Ўткинчилар оз. Анҳор ёқасида, толлар орасида иккита оқ эчки ўтлаб юради. — Ойбек, Танланган асарлар

Ажойиб кеча бўптими? Тинч, ойдин, шабада! — П. Турсун, Ўқитувчи

[Аҳмад] Шовқин-суронли, серқатнов кўчаларни ёқ-тирмас, сал айланиш бўлса ҳам, тинч, сал-кин хиёбонларни танларди. — Ф. Мусажонов, Ҳиммат

Қизиқ, кечагина денгиз эди тинч, Қаърига олмоқда бугун зилзила. — Г. Жўраева, Иқбол

2. Киши ҳаёти, фаолиятида унга салбий таъсир кўрсатмайдиган, безовта қилмайдиган, ғам-ташвишдан холи.

Меъмор [уста Нусратга] қолган умрини бир чеккада тинч-гина, ғарибона ўтказмоқчи эканини айтди. — Мирмуҳсин, Меъмор

Қишлоқ кўчаси тинч, қизи бўлса кичкина эмас раёнда бўладиган кенгашларда қатнашиб, алламаҳалда уйига келадиган кунлари бўлган-ку. — Р. Файзий, Чўлга баҳор келди

Ўртоғингизга айтинг, шу ҳужрасини биздан аямасин. Шу ерда тинчгина яшайлик! — Ойбек, Танланган асарлар

Ўт-тиз йилдан бери шу ердамиз, ҳали бирон кори ҳол бўлгани ёʻқ. Бу ер тинч жой. — Мирмуҳсин, Меъмор

3. Уриш-жанжалсиз, туриш-турмуши осойишта.

Қўшнинг тинч — сен тинч. — Мақол

Ўзларига тўк, бекам-у кўст, тинч яшашади, икки куёв кўрган, неваралари бор. — Р. Файзий, Таъзим

Нисо бувининг қизлари туфайли неча мартаба қўйди-чиқди бўлиб олди. — А. Қаҳҳор, Бошсиз одам

4. Беташвиш, осойишта ҳолат; тинчлик.

Шу [Саодатхон] келгандан бери тинчимиз ёʻқолди. — С. Зуннунова, Янги директор

Ўзим майли, уй-ичимнинг тинчи кетди — Т. Ёʻлдош, Аттанг

Чунки бу қўлга тушмаса, яна одамларнинг тинчини бузиб, жиноятини давом эттираверади. — М. Юнусов, Қутилмаган хазина

  • Кўнгли тинч Кўнгли хавотирлик, безовталикдан холи. Худога минг қатла шукур, ўзимнинг кўнглим тинч, бировни бир нарса дейишликка ҳаддим ёʻқ. — А. Мухтор, Опа-сингиллар
  • Ўзига тинч Уй-рўзғори, ҳаёти меъёрида, ўзидан тинган. Наби полвон ва бошқа ўзига тинчроқ кишиларнинг ҳовлилари меҳмон қўнарлик бир ҳолга келтирилган эди. — С. Айний, Қуллар
  • Қулоғи тинч Ташқи томондан бўладиган турли гап-сўз, машмашалардан холи. Ўзингдан чиққан балога, қайга борай давога! Шаҳарда юргани ҳам дуруст экан, қулоғимиз тинч эди. — Уйғун, Навбаҳор
Тўлиқ мақола →
тиним
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

от Ишдан, ҳаракатдан холи вақт ёки ҳолат; дам, ором.

Баъзи вақтда, суғориш пайтларида, кечалари ҳам тиним бўлмас, сувни узоқдан ҳайдаб келишга тўғри келар эди. — Ойбек, Танланган асарлар

  • Тиним бермаслик 1. Дам бермаслик, бетиним ҳолатда тутмоқ. Отинойи унга [Элмуродга] тонг саҳардан кечаси аллавақтгача тиним бермаса ҳам, қорнини ҳеч қачон ёлчитмайди. — П. Турсун, ЎқитувчиУмаровнинг жангчилари душманга тиним бермай, изидан қувладилар. — Т. Рустамов, Мангу жасоратМана бу қўшнимизнинг болалари сира тиним бермайди — Р. Файзий, Сен етим эмассанБу ҳамма вақт бошида айланиб, тиним бермай юрган эски ўй эди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунчаКейинги кунларда Юлдузхон Муҳиддиннинг кўз олдидан нари кетмайдиган, тиним бермайдиган бўлиб қолди. — Р. Файзий, Чўлга баҳор келди
  • Тиним билмаслик Тиним, дам олмай, доим иш, ҳаракатда бўлмоқ. Эрта саҳардан то қора кечгача одамлар тиним билмаган ана шу кунларнинг бирида Қорабулоқ қирғоғидан бири кекса, бири ёш — икки отлиқ чиқиб келаверди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунчаАсалари каби ўзбек пахтакори тиним билмайди. — Н. Сафаров, Оловли излар
  • Тиним ёʻқ Тўхтовсиз (тинимсиз) иш-ҳаракатда. Устаникида тонг ёришгандан қош қорайгунгача тиним ёʻқ — дам босиш, босқон уриш, сув ташиб, ўтин ёриш — Р. Файзий, Ҳазрати инсонПристанда ҳаёт қайнайди. Иш! Ҳеч тиним ёʻқ кемачида. — Э. Раҳим, Янги қадам
  • Тиним куни Тиним куни соқоли ўсган Умид эрта билан гастрономга, ундан кейин ёпган нон олиш учун бозорга кирди. — Мирмуҳсин, Умид
  • Тиним олмоқ Дам олмоқ, ҳордиқ чиқармоқ. Уйга қайтганда ҳам, бир муддат тиним олишга имкон топмади. — Ойбек, Навоий
Тўлиқ мақола →
тиниқ
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

1. Лойқа ва шу кабилардан холи, ти-ниган ҳолатли

Чўққилардан оқиб тушган бу сойлар шишадек тиниқ — Мирмуҳсин, Ҳам-заобод

Ариқчаларда кеч кузнинг тиниқ суви лимиллаб оқади — Н. Аминов, Суварак

2. Гард-ғубор, хиралик ва шу кабилардан холи, равшан кўринишли

Осмон ҳар вақтдагидек булутлардан холи, беғубор, тиниқ, кўм-кўк — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Радиодан дутор садоси таралар, сеҳргар куй Темир-жоннинг қалбига кириб борар, тиниқ юзида ёқимли, мулойим жозиба.. уйғотарди — Ж. Абдуллахонов, Орият

Кўзларининг қораси ниҳоятда тиниқ ва ўтли — П. Қодиров, Уч илдиз

3. Хиратик, қўполликдан холи; жарангдор (товуш, овоз ҳақида)

Адолат дуторини қўлга олди. Бир нафасдан кейин унинг қўнғироқдек тиниқ овози янгради. С — Зуннунова, Гулхан

Тоғбағрида ўйноқлабюгурган жилғаларни эслатувчи тиниқ, жозибадор садо хонани тўлдирди — Ж. Абдуллахонов, Орият

4. Аниқ ифодали; равшан. . . Унинг хотираси ҳайратда қоларли даражада бой ва тинш эди. Газетадан

Сўз-фикри тиниқ зиёли бўлганингиз учун ҳам биз чекаётган айрилиқ ситамини сезяпсиз — Мирмуҳсин, Меъмор

Жаҳонда ақли тиниқ шинаванда йигитнинг битаси сен-у, биттаси мен — Ж. Абдуллахонов, Тожи билан Ҳожи

Тўлиқ мақола →
тинка
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

от Куч-қувват, мадор, мажол.

Иситмалайвериб беморнинг тинкаси қолмади.

Кун ботишга яқин иккинчи тўнкани ҳам қулатдим. Жуда тинкадан толган эдим, уҳ деб бориб, ўрнимга чўзилдим. — Ғ. Ғулом, Шум бола

  • Тинкаси қуримоқ 1. Иш, ҳаракат ва шу кабилар натижасида (таъсирида) ҳолдан тоймоқ. Ҳар битта ғиштни, ёғочни, ҳар бир кўза сувни пастдан олиб чиққунларича тинкалари қуриб кетарди. — П. Қодиров, Юлдузли тунларЖазирама иссиқ кунлари менинг тинкам қуриб, соя жойни ахтариб қоламан. — Э. Раимов, Ажаб қишлоқУрушдан халқнинг тинкаси қуриди.Ўзаро қирғин, ҳарбий юришлар, ўлпон-у ушр солиқлари раиятни тобора қашшоқлаштириб, тинкасини қуритди. — Мирмуҳсин, Меъмор
Тўлиқ мақола →
ТÏНЛА=

эшитмоқ, тингламоқ, қулоқ солмоқрусчаслушатьинглизчаhear

Билиглиг бўгüлääр сўзин тïŋлаю Билимли доноларнинг сўзларини тинглаш керак – Нужно прислушиваться к словам сведущих мудрецов – Ит ис некессарй то листен то тҳе вордс оф компетент сагес

Тўлиқ мақола →
TÏNDUR=

ўзбекчатиндирмоқ, тинчлантирмоқрусчаобрести покойинглизчаcalm

Meni tïndurur sen seŋä yük tegir Мени тиндирарсан, юк эса сенга тегади – Ты дашь мне отдохнуть, а тебе достанется ноша – Ёу вилл лет ме рест, анд ёу вилл гет а бурден

Тўлиқ мақола →
ТÏНЛÏЙ

тирик, яшовчи, нафас олувчирусчаживой, живущийинглизчаalive

Байïрсақ болун барčа тïнлïй üзä Барча нафас олувчилар узра меҳрибон бўл – Милостивым по отношению ко всем живым существам – бе гракиоус ин релатион то алл ливинг беингс

Тўлиқ мақола →