Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«tinit» boʻyicha 108 ta natija

Filtr

← Barcha natijalar

Lugʻat maqolalari

108 ta · 1-sahifa / 6
tinmoq
Izohli lugʻat · yana 3 ta lugʻatda

fl. 1. Loyqa va shu kabilar aralashmalarning choʻkishi natijasida tozalanmoq; tinimoq (suyuqlik haqida).

Loyqa suv bir kechada zoʻrgʻa tindi.

Kun isib ketdi. Har qadamda xalqob boʻlib yotgan koʻlmaklar yerga singib, ariqlardagi loyqalar tina boshladi. — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar

2. Gard-gʻubor, xira holatdan toza boʻlmoq, tiniqlashmoq, ravshan boʻlmoq.

Yuvosh nurlar oʻynaydi, osmon gulday yashnar tobora tinib. — Sh. Rahmon

3. Ish, harakatini toʻxtatmoq; dam olmoq.

U kun boʻyi tinmadi. Eshak minganning oyogʻi tinmas, Ikki xotinlikning qulogʻi tinmas. — Maqol

Oʻyinqaroq It tinsa tinadi, qush tinsa tinadi, bu tinmaydi. — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar

Xotinlar, qaytaga, Onaxon ishdan tingan paytlarda toʻplanadigan boʻlishdi. — A. Muxtor, Opa-singillar

4. Harakati va oʻzi toʻxtamoq, bosilmoq.

Ariqda jildirab oqayotgan suv tindi.

Boʻron tinardi-yu, hamma yoq sokin boʻlardi. — Oʻzbekiston qoʻriqlari

Maktab koridorida kechgacha gʻala-gʻovur tinmaydi. — R. Fayziy, Sen yetim emassan

Ertalab yomgʻir tingan, havo naqadar muloyim va orombaxsh. — J. Abdullaxonov, Oriyat

Otishmalar sekin-asta tindi. — N. Safarov, Olovli izlar

  • Ogʻzi (yoki jagʻi, chakagi) tinmoq Gapirishdan toʻxtamoq, jim boʻlmoq. [Yormatning] Qoʻllari etikni ishqalarkan, ogʻzi tinmadi: — Uh, oʻlib boʻldim, qizim! Yolgʻiz qoʻyni haydash — nuqul azob. — Oybek, Tanlangan asarlarShisha boʻshab, navbat pirojniyga yetgan mahal ham Gʻoyibning jagʻi tinmadi. — J. Abdullaxonov, OriyatHamma shirin uyquda. Duranbekning qoʻrgʻonidagi boʻribosarning ham chakagi tingan. — A. Muhiddin, H. Tojiboyev, Otash qalbli qiz
  • Koʻzi tinmoq Boshi aylanib, koʻzi xiralashmoq, koʻz oldi qorongʻilashmoq. Tinkam qurib, koʻzim tinib, zoʻrgʻa shu yerga yetib yiqildim, singlim. — N. Safarov, Hayot maktabiSalimxon qarorni oʻqiyotganda, qoʻllari qaltiradi, koʻzi tinib, boshi aylandi. — H. Gʻulom, MashʼalUning qoʻl-oyoqlari titrab, oʻtirgan joyida koʻzi tina boshladi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar
  • Koʻngli tinmoq Xotirjam boʻlmoq, koʻngli toʻq, boʻlmoq. Shunday desam, doʻstim koʻngli toʻlar deb, Nima boʻlsa, mendan koʻngli tinar deb, Shul sababdan yoring koʻnglin soʻradim. — Murodxon
  • Oʻzidan tinmoq Oʻzini oʻzi eplab, oʻz kunini oʻzi koʻradigan boʻlib olmoq, tinchimoq. Salomat toʻgʻrisida bir nima demayman. Shukur, u oʻzidan tinib ketdi. — H. Nosirova, Men oʻzbek qizimanOna, oʻzimdan tinib ketganman, biroq Sening darding qalbimni siqadi har choq. — Gʻayratiy
Toʻliq maqola →
tin
Izohli lugʻat · yana 7 ta lugʻatda

TIN 'nafas' (oz ishlatiladi). Boʻgʻiziga tiqilib t i n i Nuri sari qildi ishora, Zaynab uchun bu boʻldi chora (Hamid Olimjon). Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu ot asli tïn tarzida talaffuz qilingan (ПДП, 436; Devon, I, 326; DS, 567); oʻzbek tilida ï unlisining qattiqlik belgisi yoʻqolgan: tïn > tin

Nafas olish, nafas

Yigʻishtirib bor bisotini, Boʻgʻiziga tiqilib tini, Nuri sari qildi ishora, Zaynab uchun bu boʻldi chora — H. Olimjon

Toʻliq maqola →
tinch
Izohli lugʻat · yana 7 ta lugʻatda

sft. 1. Gʻala-gʻovur, shovqin-suron, toʻs-toʻpolon va shu kabilardan xoli.

Atrof tinch. Oʻtkinchilar oz. Anhor yoqasida, tollar orasida ikkita oq echki oʻtlab yuradi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Ajoyib kecha boʻptimi? Tinch, oydin, shabada! — P. Tursun, Oʻqituvchi

[Ahmad] Shovqin-suronli, serqatnov koʻchalarni yoq-tirmas, sal aylanish boʻlsa ham, tinch, sal-kin xiyobonlarni tanlardi. — F. Musajonov, Himmat

Qiziq, kechagina dengiz edi tinch, Qaʼriga olmoqda bugun zilzila. — G. Joʻrayeva, Iqbol

2. Kishi hayoti, faoliyatida unga salbiy taʼsir koʻrsatmaydigan, bezovta qilmaydigan, gʻam-tashvishdan xoli.

Meʼmor [usta Nusratga] qolgan umrini bir chekkada tinch-gina, gʻaribona oʻtkazmoqchi ekanini aytdi. — Mirmuhsin, Meʼmor

Qishloq koʻchasi tinch, qizi boʻlsa kichkina emas rayonda boʻladigan kengashlarda qatnashib, allamahalda uyiga keladigan kunlari boʻlgan-ku. — R. Fayziy, Choʻlga bahor keldi

Oʻrtogʻingizga ayting, shu hujrasini bizdan ayamasin. Shu yerda tinchgina yashaylik! — Oybek, Tanlangan asarlar

Oʻt-tiz yildan beri shu yerdamiz, hali biron kori hol boʻlgani yoʻq. Bu yer tinch joy. — Mirmuhsin, Meʼmor

3. Urish-janjalsiz, turish-turmushi osoyishta.

Qoʻshning tinch — sen tinch. — Maqol

Oʻzlariga toʻk, bekam-u koʻst, tinch yashashadi, ikki kuyov koʻrgan, nevaralari bor. — R. Fayziy, Taʼzim

Niso buvining qizlari tufayli necha martaba qoʻydi-chiqdi boʻlib oldi. — A. Qahhor, Boshsiz odam

4. Betashvish, osoyishta holat; tinchlik.

Shu [Saodatxon] kelgandan beri tinchimiz yoʻqoldi. — S. Zunnunova, Yangi direktor

Oʻzim mayli, uy-ichimning tinchi ketdi — T. Yoʻldosh, Attang

Chunki bu qoʻlga tushmasa, yana odamlarning tinchini buzib, jinoyatini davom ettiraveradi. — M. Yunusov, Qutilmagan xazina

  • Koʻngli tinch Koʻngli xavotirlik, bezovtalikdan xoli. Xudoga ming qatla shukur, oʻzimning koʻnglim tinch, birovni bir narsa deyishlikka haddim yoʻq. — A. Muxtor, Opa-singillar
  • Oʻziga tinch Uy-roʻzgʻori, hayoti meʼyorida, oʻzidan tingan. Nabi polvon va boshqa oʻziga tinchroq kishilarning hovlilari mehmon qoʻnarlik bir holga keltirilgan edi. — S. Ayniy, Qullar
  • Qulogʻi tinch Tashqi tomondan boʻladigan turli gap-soʻz, mashmashalardan xoli. Oʻzingdan chiqqan baloga, qayga boray davoga! Shaharda yurgani ham durust ekan, qulogʻimiz tinch edi. — Uygʻun, Navbahor
Toʻliq maqola →
tinim
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot Ishdan, harakatdan xoli vaqt yoki holat; dam, orom.

Baʼzi vaqtda, sugʻorish paytlarida, kechalari ham tinim boʻlmas, suvni uzoqdan haydab kelishga toʻgʻri kelar edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

  • Tinim bermaslik 1. Dam bermaslik, betinim holatda tutmoq. Otinoyi unga [Elmurodga] tong sahardan kechasi allavaqtgacha tinim bermasa ham, qornini hech qachon yolchitmaydi. — P. Tursun, OʻqituvchiUmarovning jangchilari dushmanga tinim bermay, izidan quvladilar. — T. Rustamov, Mangu jasoratMana bu qoʻshnimizning bolalari sira tinim bermaydi — R. Fayziy, Sen yetim emassanBu hamma vaqt boshida aylanib, tinim bermay yurgan eski oʻy edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otgunchaKeyingi kunlarda Yulduzxon Muhiddinning koʻz oldidan nari ketmaydigan, tinim bermaydigan boʻlib qoldi. — R. Fayziy, Choʻlga bahor keldi
  • Tinim bilmaslik Tinim, dam olmay, doim ish, harakatda boʻlmoq. Erta sahardan to qora kechgacha odamlar tinim bilmagan ana shu kunlarning birida Qorabuloq qirgʻogʻidan biri keksa, biri yosh — ikki otliq chiqib kelaverdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otgunchaAsalari kabi oʻzbek paxtakori tinim bilmaydi. — N. Safarov, Olovli izlar
  • Tinim yoʻq Toʻxtovsiz (tinimsiz) ish-harakatda. Ustanikida tong yorishgandan qosh qoraygungacha tinim yoʻq — dam bosish, bosqon urish, suv tashib, oʻtin yorish — R. Fayziy, Hazrati insonPristanda hayot qaynaydi. Ish! Hech tinim yoʻq kemachida. — E. Rahim, Yangi qadam
  • Tinim kuni Tinim kuni soqoli oʻsgan Umid erta bilan gastronomga, undan keyin yopgan non olish uchun bozorga kirdi. — Mirmuhsin, Umid
  • Tinim olmoq Dam olmoq, hordiq chiqarmoq. Uyga qaytganda ham, bir muddat tinim olishga imkon topmadi. — Oybek, Navoiy
Toʻliq maqola →
tiniq
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

1. Loyqa va shu kabilardan xoli, ti-nigan holatli

Choʻqqilardan oqib tushgan bu soylar shishadek tiniq — Mirmuhsin, Ham-zaobod

Ariqchalarda kech kuzning tiniq suvi limillab oqadi — N. Aminov, Suvarak

2. Gard-gʻubor, xiralik va shu kabilardan xoli, ravshan koʻrinishli

Osmon har vaqtdagidek bulutlardan xoli, begʻubor, tiniq, koʻm-koʻk — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Radiodan dutor sadosi taralar, sehrgar kuy Temir-jonning qalbiga kirib borar, tiniq yuzida yoqimli, muloyim joziba.. uygʻotardi — J. Abdullaxonov, Oriyat

Koʻzlarining qorasi nihoyatda tiniq va oʻtli — P. Qodirov, Uch ildiz

3. Xiratik, qoʻpollikdan xoli; jarangdor (tovush, ovoz haqida)

Adolat dutorini qoʻlga oldi. Bir nafasdan keyin uning qoʻngʻiroqdek tiniq ovozi yangradi. S — Zunnunova, Gulxan

Togʻbagʻrida oʻynoqlabyugurgan jilgʻalarni eslatuvchi tiniq, jozibador sado xonani toʻldirdi — J. Abdullaxonov, Oriyat

4. Aniq ifodali; ravshan. . . Uning xotirasi hayratda qolarli darajada boy va tinsh edi. Gazetadan

Soʻz-fikri tiniq ziyoli boʻlganingiz uchun ham biz chekayotgan ayriliq sitamini sezyapsiz — Mirmuhsin, Meʼmor

Jahonda aqli tiniq shinavanda yigitning bitasi sen-u, bittasi men — J. Abdullaxonov, Toji bilan Hoji

Toʻliq maqola →
TÏNÏŠ

oʻzbekchaorom, damruschaвздохinglizchacalm

Ölüm boldï axïr tïnïš körsä sen Boqib koʻrsang oxirgi nafasing oʻlim boʻladi – Последним твоим вздохом [будет] смерть – Your last sigh will be death

Toʻliq maqola →
tinka
Izohli lugʻat · yana 4 ta lugʻatda

ot Kuch-quvvat, mador, majol.

Isitmalayverib bemorning tinkasi qolmadi.

Kun botishga yaqin ikkinchi toʻnkani ham qulatdim. Juda tinkadan tolgan edim, uh deb borib, oʻrnimga choʻzildim. — Gʻ. Gʻulom, Shum bola

  • Tinkasi qurimoq 1. Ish, harakat va shu kabilar natijasida (taʼsirida) holdan toymoq. Har bitta gʻishtni, yogʻochni, har bir koʻza suvni pastdan olib chiqqunlaricha tinkalari qurib ketardi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlarJazirama issiq kunlari mening tinkam qurib, soya joyni axtarib qolaman. — E. Raimov, Ajab qishloqUrushdan xalqning tinkasi quridi.Oʻzaro qirgʻin, harbiy yurishlar, oʻlpon-u ushr soliqlari raiyatni tobora qashshoqlashtirib, tinkasini quritdi. — Mirmuhsin, Meʼmor
Toʻliq maqola →
TÏNLA=

eshitmoq, tinglamoq, quloq solmoqruschaслушатьinglizchahear

Biliglig bögüläär sözin tïŋlayu Bilimli donolarning soʻzlarini tinglash kerak – Нужно прислушиваться к словам сведущих мудрецов – It is necessary to listen to the words of competent sages

Toʻliq maqola →
TÏNDUR=

oʻzbekchatindirmoq, tinchlantirmoqruschaобрести покойinglizchacalm

Meni tïndurur sen seŋä yük tegir Meni tindirarsan, yuk esa senga tegadi – Ты дашь мне отдохнуть, а тебе достанется ноша – You will let me rest, and you will get a burden

Toʻliq maqola →