Проект Hayot Foundation
О проекте
Ру
Ру

Поиск

По запросу «ta» — результатов: 10324

Фильтр
Раздел
Словари Сказки Диалекты Ресурсы
Тип словаря
Толковый Переводной Терминологический Фразеологический
С языка
Узбекский Русский Английский Каракалпакский Немецкий Французский Латинский Туркменский Турецкий
На язык
Узбекский Русский Английский Каракалпакский Немецкий Французский Арабский Латинский Казахский Туркменский Турецкий Персидский

← Все результаты

Словарные статьи

10324 · страница 1 из 517
tab

ot s. t. Taft, harorat.

  • Tab bosdi qilmoq Taftidan, hovuridan tushirmoq, taskin, tasalli berib yoki biror narsa bilan ovutib, taftini, hovurini bosmoq. Oʻzimning gapimga oʻzim pushaymon yeb, oʻlganimning kunidan tab bosdi qilib, shartnomaga qoʻl qoʻydim. — Gʻ. Gʻulom, Tirilgan murda
  • Tab tortmaslik Biror narsa qilish yoki aytishdan qaytmaslik. Qizlar — balo Kechalari ham dalaga chiqishdan tab tortmaydi. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalarZuhra ham tab tortmay: — Turtmasdan gapirsangiz boʻlmaydimi, urgandan turtgan yomon, — dedi. — Oydin, Hikoyalar
Полная статья →
tag

ot 1. Narsaning ostki, pastki qismi, tubi.

Paqirning tagi teshilibdi. Tuflining tagi loy boʻlibdi.

Qoʻgʻazordagi vodokachka tiklanadigan boʻlsa, tagi bilan qoʻporib tashlaymiz. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

2. Biror holatda boʻlgan, joylashgan narsaning ost tomoni, pastki tomon (yer, boʻshliq yoki boshqa narsa).

Stolning tagiga bekinmoq.

Toʻgʻon tagidan oʻtgan suv

shalolasi kanalni teshib yuborishi yoki qirgʻoqlarni oʻpirib ketishi mumkin. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

Koʻkragini baland tutdi-da, yaktak choʻntagidan nosini olib, bir chimdimini til tagiga tashladi. — Oydin, Hikoyalar

3. Tik holatli narsalarning ost qismi atrofi, yon-beridagi yer sathi.

Doim devor tagida turadigan stol ikki karavot oʻrtasiga olingan. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

Kun tikkaga kelguncha toʻxtamay yurib, tik choʻqqining shundoq tagiga keldik. — Oʻ. Usmonov, Sirli sohil

4. Narsa yoki shaxsning boshqa bir narsa, sath va shu kabilarga tegib, oʻrnab turgan tomoni; ost.

Koʻrpachaning tagi. Xat stol ustidagi kitobning tagida.

Maktubni oʻqib, yostiq tagiga qoʻydi. — K. Yashin, Hamza

U bir oz oldinda, tagidagi saman yoʻrgʻaning bir tekis yurishiga mos sal chayqalib, xayolga choʻmib oʻtiripti. — O. Yoqubov, Er boshiga ish tushsa

5. Narsaning oʻz sirtiga qarama-qarshi boʻlgan tomoni; ich.

Domla yer ostidan paranji tagida jilpanglab turgan shoʻx ayaga bir boqdi-da, nikoh xutbasini boshlab yubordi. — Mushtum

Pidjagining tagidan kiyilgan oq sadaf tugmali rangdor, katak koʻylak arzon kostyumga juda mos kelgan. — P. Qodirov, Uch ildiz

6. Yer, suv kabilarning ost, ich tomoni; ost, ich.

Bilmadim, koʻkka uchdimi, yer tagiga kirdimi — Oybek, Tanlangan asarlar

7. Asli, zoti (ota-bobolari), kelib chiqishi.

Tagimiz kambagʻal. Otamizning kasbi hammollik edi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

U ham tagi koʻrgan oiladan chiqqan. — Mirmuhsin, Umid

Mening otim — Olim. Tagi Chorvoqlikman. — S. Karomatov, Bir tomchi qon

8. Zamir; asos.

Ahmad buning tagida bir gap borligini payqadi. — Mirmuhsin, Meʼmor

Elmurod qassobning siyosat toʻgʻrisidagi savoli tagida uning oʻz gʻarazi va tashvishi yotganini payqadi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

9. Oxir-oqibat, natija.

Sabr tagi — sar(iq) oltin. — Maqol

Mehnat tagi — rohat, degan qadimgilar. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar

Ustod Qavom bu ishning tagi yomonligini bilardi. — Mirmuhsin, Meʼmor

10. (3-shaxs egalik qoʻshimchasi bilan — tagi) Narsaning muayyan holati, miqdori (koʻp yoki oz (kam) soʻzi bilan qoʻllanadi).

Keyin birini ilitib, birini pishirib yeb, ikkisini choʻntagiga solib ketdi. Tagi koʻp boʻlsa ham koshki edi. — Mushtum

Oʻgʻlim, bu ikki otga yarashiqli narsalarning ham tagi kamdir. — Erali va Sherali

  • Burni (yoki tumshugʻi) tagida Shundoqqina oldida, yonginasida. Burnimizning tagida ekan-u bu laʼnatilar, yana qidirib yuribmiz. — A. Ubaydullayev, Qonli izdanPoyezddan tushgandan keyin shunday tumshugʻimiz tagida ekansan-ku, biz boʻlsak qayoqlarga borib yuribmiz. — E. Raimov, Ajab qishloq
  • Doʻppining tagida odam bor
  • Yer tagidan qaramoq Boshni quyi solgan holda qaramoq (koʻz tashlamoq). Bu gap Badiaga yer tagidan qarayotgan Zulfiqor Shoshiy ustidan goʻyo sovuq suv quygandek boʻldi. — Mirmuhsin, Meʼmor
  • Koʻz tagiga olmoq Erishish (oʻziniki qilish) uchun moʻljallab qoʻymoq. Koʻz tagiga olib qoʻyganing bormi oʻzi? — M. Qoriyev, Oydin kechalarOldin institutni bitiray, keyin oʻzim moʻljallab, koʻz tagiga olib yurgan qiz bor. — Mushtum
  • Tagi zil Oqibati yaxshi boʻlmagan; ishonchsiz; halokatli. Hazilning tagi zil.Muhammad Argʻunning tagi zil maʼlumotlari Shohruhni ham, Ulugʻbekni ham oyoqqa turgʻazdi. — Mirmuhsin, Meʼmor
  • Tagi ochildi Nima ekanligi, mazmuni, mohiyati maʼlum boʻldi. Endi tagi ochildi. Nima demoqchisan? — Hamza, Tanlangan asarlar
  • Tagi past Otasini koʻndiramiz, uning tagi past, jazosi pul-da — J. Sharipov, Xorazm
  • Tagiga yetmoq 1. Ish-harakat, gap-soʻz va shu kabilarning mohiyatini anglamoq, bilmoq, asl mohiyatini bilmoq, sirini ochmoq. Botirali odamlar ogʻzidagi mish-mishlarning tagiga yetishni istardi. — H. Gʻulom, MashʼalHaqiqatning tagiga yetguncha orada noqulay gaplar boʻlib oʻtdi. — GazetadanMahkam aka gapning tagiga endi yetdi, kulib yuborishiga sal qoldi. — R. Fayziy, Hazrati inson;Oʻgʻlim Hamzaning ham tagiga yetib, oz qoldi meni dogʻ-da qoʻyib ketishiga. — K. Yashin, Hamza
  • Tagiga (yoki tagini) oldirmoq Tagini kuydirib, oʻta qovurib qoʻymoq. Bizni kutaverishib, oshini tagiga oldiribdi. — H. Nazir, Yonar daryosholini sochmasdan tuyolmaydi, suv qaynatsa ham, tagiga oldirib qoʻyadi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
  • Tagiga suv ketdi Faoliyati barham topdi, yoʻqlikka yuz tutdi, tamom boʻldi. Oʻrtada har xil merosxoʻrlar koʻpaydi. Boylikning tagiga suv ketdi. — Oybek, Tanlangan asarlarU kunlar Nazirqul uchun eng baxtiyor kunlar edi. Oʻshanday beozor kunlarning tagiga suv ketdi. — S. Ahmad, Hukm
  • Tagida qolmoq Biror narsaga katta miqdorda ega boʻlmoq. Duoning tagida qolmoq. Boylikning tagida qolmoq.
Полная статья →
tak

taql. s. 1. Childirma, nogʻora kabi narsalarni chertganda, choʻp bilan urganda chiqadigan tovushni bildiradi.

Faqat gʻijjakchigina kamon tortar, childirmachi har zamonda bir tak etib chertib qoʻyar — S. Ahmad, Choʻl burguti

2. Nogʻoraning jarangliroq ovoz beradigan toqasi;.

3. und. s. Otni toʻxtatish, tinchlantirish uchun ishlatiladigan undalma.

Tak, dedi-yu, chuvha dedi, joʻnadi. Qorajon ham oʻz yoʻlidan qolmadi. — Alpomish

Tak, tak! Pashsha talayaptimi, hozir hammasini jahannamga yuboramiz. — Oybek, Tanlangan asarlar

Полная статья →
tan

ot 1. Odam gavdasining koʻkrak qafasi va qorin boʻshligʻidan iborat qismi: tana.

Bir kuni uning boshini tanidan judo qilsalar ajab emas — Mirmuhsin, Meʼmor

Kishi tanidagi aʼzolarning ham qulogʻi bor: oʻzining bardamligini eshitgan aʼzolar yana sogʻ turib, xizmatni bajaraveradi. — Mirmuhsin, Meʼmor

2. Kishining butun borligi, vujud.

Sogʻ tanda sogʻ aql. — Maqol

Tani sogʻliq — tuman boylik. — Maqol

— Xudoyo tavba deng, jon boshqa, tan boshqa, — dedi domla. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Anorgulning qoʻlidagi dutor Oʻrtoqlar kuyini tanlarga larza berib tarona qildi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Axir tut faqat qorin toʻydiradigan taom boʻlmasdan, kishi taniga dori-darmon hamdir. — N. Safarov, Olovli izlar

3. Tana, vujudning sirt qismi; badan.

Gard yuqmasin taningga, Loy tegmasin bagʻringga. — Q. Muhammadiy

Bu gapni eshitib, Elmurodning tani jimirlab ketdi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Yigit uning oq marmardek yalangʻoch taniga boqmay, yerga qaradi. — Mirmuhsin, Yoʻqolgan javohir

4. koʻchma Oʻlik tana; jasad.

Soldat tani, qoʻshni vzvoddan shekilli. Snayperning oʻqi kallasiga tegibdi, qora qonga boʻyalib yotibdi shoʻrlik. — T. Rustamov, Mangu jasorat

Mazlumlarning tanidan Kurgan saroylar Gʻamda oʻtdi xalq umri Koʻp yillar, oylar. — Gʻayratiy

5. Shaxs bildiruvchi soʻzlar yoki egalik shaklidagi soʻz bilan qoʻllanib, tegishlilik, ulush kabi maʼnolarni bildiradi.

Har kim oʻz tanini oldi. Xarajatning yarmi mening tanim. Men ham toʻrtdan bir tan.

— Boʻpti, Davron, ziyofat menga tan, — dedim. — Hammasini oʻzim pishiraman. — P. Qodirov, Qadrim

6. Dastlabki baho, tannarx; dastlabki mablagʻ, sarmoya.

Tanidan yuz soʻm kamiga sotmoq. Yeb-ichib, tanini qilmoq.

Muhammadrajab sakkiz ming soʻmni oyiga oʻn uch protsent foyda berish sharti bilan olib, ikki oydan beri na foydasini beradi, na tanini. — A. Qahhor, Sarob

7. koʻm. vzf. kam. qoʻll. Tomon, yon.

Kim zoʻr boʻlsa, jazosini beraman, Kambagʻal Nazarning tani boʻlaman. — F. Yoʻldosh, Mamatkarim polvon

  • Bir jon, bir tan boʻlmoq
  • Tan bermoq 1. Ishonch hosil qilmoq. Ilgari men, ochigʻi, bularning qoʻlidan shunchalik ish kelishiga inonmagan edim, endi tan berib qoʻydim. — H. Nazir, Mayoq sariuning bilmagan narsasi yoʻqligiga hamma tan berib ulgurgan edi. — A. Muxtor, Tugʻilish;Oʻktam koʻzlarini qisib, boshini tebratib, qovunni maqtadi: — Didingizga tan berdim. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalarAjoyib shahar Bokuni bunyod etgan xalqqa va uning isteʼdodiga tan berdik. — N. Safarov, Olovli izlar
  • Tan olmoq 1. Boʻyniga olmoq, iqror boʻlmoq. Oʻz xatolarini tan olmoq.Adolat har kuni kechqurun Usmonjonni koʻrish orzusida uyiga oshiqar, uni sogʻinar, lekin buni tan olishga oʻzidan-oʻzi uyalardi. — S. Zunnunova, Gulxan;Zarifa uncha-muncha yigitni tan olib yaqinlashishga shoshilmasdi. — S. Karomatov, Oltin qumRaisni tan olmay qoʻyishlariga ham sal qoldi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli
  • Tanini bagʻishlamoq Tegishga, nikohiga oʻtishga rozi boʻlmoq. Uning nikohiga tanini bagʻishlagan odam kiradi Men emas. — K. Yashin, HamzaBormay turib bagʻishlasin tanini, Soʻngra koʻrsin xotin mehribonini. — Gulshanbogʻ
  • Taqdirga tan bermoq Qismatidagi biror narsaga, holatga rozi boʻlmoq, koʻnmoq. Yarash polvon keksa momolarning tiliga kirib, xotinini turkona muolaja qildirdi. Foyda chiqmadi. Keyin er-xotin taqdirga tan berdilar. — S. Siyoyev, Otliq ayol
Полная статья →
tax

ot 1. Dazmol urilgan yoki taxlangan narsaning tekis qayrilgan, bukilgan joyi, chizigʻi.

Doʻppining taxi. Taxini yozmoq. Dazmol urib, taxini tekislamoq. Dazmollab, shimga tax solmoq. Taxtakachlab, doʻppining taxini chiqarmoq.

Kelin choy quya turib, koʻzi taxi ochilmagan doʻppiga tushdi. sevinch bilan uni qoʻliga oldi, minnatdorchilik bildirdi. Oydin, Mardlik — mangulik.

Dilshod xat taxini ochdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

2. Terib, taxlab qoʻyilgan narsa yoki uning har bir taxlami.

Bir tax pul.

  • Taxiga solmoq Bukilgan, qayrilgan joyidan qayta bukib, yana asliday qilib tax-lab qoʻymoq. [Kumush] Koʻz yoshini duv-duv toʻkib, xatni oʻz taxiga soldi va oʻzidan javob kutib turgan achasi bilan onasiga dedi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
  • Tax urmoq Zih chiqarib taxlab, yigʻib qoʻymoq (kiyim, oʻrin-koʻrpa va shu kabilarni). Doʻppiga tax urmoq. Oʻrin-koʻrpalarni sandiq ustiga tax urmoq.
  • Taxi buzilmagan 1. Yangi, kiyilmagan, tutilmagan. Kimsan taxi buzilmagan katta kostyumining yengini osiltirib, koʻchada yolgʻiz turar ekan, oʻziga-oʻzi kulgili koʻrinib ketdi. — A. Muxtor, TugʻilishOna taxi buzilmagan koʻrpachalarni tashlab, ayvonga joy qildi. — N. Yoqubov, HavasTaxi buzilmagan pul.Keng paxtazor maydonida paxta chunonam boʻlibdiki, qancha terilsa ham, taxi buzilmaganday. — H. Nazir, OlmosUyga berilgan topshiriqlar taxi buzilmasdan turgan edi. — H. Nazir, Yonar daryo
Полная статья →
TAʼAT

узбекскийtoatрусскийповиновениеанглийскийpray

Öküš ta'at ersä anï azlayu Toat-ibodat qanchalik koʻp boʻlsa ham, uni oz deb hisoblash kerak

Öküš ta'at ersä anï azlayu Как бы ни было велико смирение, нужно считать это недостаточным

Öküš ta'at ersä anï azlayu No matter how great humility, it must be considered insufficient

Полная статья →