Hayot Foundation loyihasi
Loyiha haqida
Oʻz
Oʻz

Qidiruv

«su» boʻyicha 3297 ta natija

Filtr
Boʻlim
Lugʻatlar Ertaklar Shevalar Resurslar
Lugʻat turi
Izohli Tarjima Terminologik Frazeologik
Tildan
Oʻzbekcha Ruscha Inglizcha Qoraqalpoqcha Nemischa Fransuzcha Lotincha Turkmancha Turkcha
Tilga
Oʻzbekcha Ruscha Inglizcha Qoraqalpoqcha Nemischa Fransuzcha Arabcha Lotincha Qozoqcha Turkmancha Turkcha Forscha

← Barcha natijalar

Lugʻat maqolalari

3297 ta · 1-sahifa / 165
sud
Izohli lugʻat · yana 10 ta lugʻatda

ot 1. Muayyan fuqaroviy (ayrim shaxslar yoki muassasa va tashkilotlar oʻrtasidagi, shaxslar bilan muassasa va tashkilotlar oʻrtasidagi) nizolarni hal qiluvchi hamda jinoiy ishlarni koʻrib chiquvchi — odil sudlovni amalga oshiruvchi davlat organi.

Xalq sudi. Sud qarori. Sud hukmi. Sud organlari. Sudga bermoq. Sud tizimi.

[Qosimjon:] Oʻrtoqlar, olib boringlar bularni, adolat sudiga topshiringlar! Tegishli jazosini koʻrsin. Hamza, — Tuhmatchilar jazosi

2. Shunday organ joylashgan bino, xona, joy.

Sud eshigining oldida oʻtirganlarning koʻpchiligi yoshlar. — Gazetadan

3. Shunday organ xodimlari yoki sudyalar hayʼati.

Sud majlisi.

Sudning savoliga javoban Sidiqjon oʻn bir guvohning nomini aytganda, Sharofat roʻmolining uchini tish-lab, dong qotib qoldi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

4. Fuqaroviy yoki jinoiy ishning shunday organda koʻrilishi.

Sudda yutib chiqmoq.

Sud muhokamasi vaqtida sudning chiqargan kar bir ajrimi darhol eʼlon qilinishi kerak. — OʻzME

Sud oʻn beshinchi mayda boʻlishi kerak edi. Shu kuni Sidiqjon sudda nima deyishdan koʻra Sharofatga roʻpara boʻlishni koʻproq oʻylab, xoʻp yasandi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Toʻliq maqola →
suf

etn. Dam solganda, duo oʻqiganda, bemorga yoki unga beriladigan narsaga nafas urib chiqariladigan tovush; kuf-suf.

  • Suf demoq 1. Dam solib, duo oʻqib nafas urmoq. Dadam rahmatli tuf desalar, suvni teskari oqizib, suf desalar, koʻrning koʻzini ochib yuboradigan ulugʻ zot edilar. — Gʻ. Gʻulom, Shum bolaSuf de shofyorligiga-yu beradigan olti yuz soʻlkavoyiga! Qachon pulga zoriqsang, menga kelaber. — A. Muxtor, Tugʻilish
  • Suf senga (yoki sizga) Qanaqa odamsiz axir. Suf sizga-ye! siz bilan hazil qilyapmiz-a? — Sh. Toshmatov, Erk qushi
Toʻliq maqola →
sum inglizcha

[sʌm]

1. n 1. maʼlum miqdor pul, mablagʻ, summa, yigʻindi, jami, hammasi (shun. sum total)

2. suщnost

3. arifmetik masala

  • do a sum masalani yechmoq (hal qilmoq)

4. soʻm (Oʻzbeksiton pul birlgi)

2. v

  • sum up xulosalamoq, yakunlamoq; jamlamoq, yigʻindisini chiqarmoq; toʻplamoq
  • to sum up qisqasi, xullas, loʻndasini aytganda
Toʻliq maqola →
suq
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

SUQ 'oʻzganing ovqatiga olib yeyish istagi bilan tikiluvchi', ' ochkoʻz'. S u q toʻymas, oʻgri boyimas (Maqol). Qadimgi turkiy tilda qam shunday maʼnoni anglatgan bu sifat dastlab soq tarzida (ПДП, 422; DS, 508), keyinroq suq tarzida talaffuz qilingan (Devon, III, 143); oʻzbek tiliga keyingi talaffuz shakli yetib kelgan: soq > suq

1. Birovning ogʻzidagi, qoʻlidagi, oldidagi ovqatiga havas, sukdik bilan qarovchi; birovning dasturxoniga betakalluf suqiluvchi; ochkoʻz

Och toʻyar, suq toʻymas — Maqol

Qosim suq, Qorni quduq, Koʻzi och, Nafsi quloch — "Boychechak"

2. Hirs, ehtiros; havas

Bashirjon unga [Qirmizxonga] suq bshgan tikizdi — N. Aminov, Qahqaha

[Yigit] Qizning qaddi-qo-matiga suq bizan muKwidu — "Yoshlik"

Parvo qilma. Omon-eson Tashkent boraylik, birovning suqi tushmaganidan topib beraman. Koʻribsanki, u ham shaydo, sen ham — Shuhrat, Shinelli yillar

3. etn. "Yomon koʻz", kinna

Daf boʻl, falokat shoʻrtumshuq, Tegirmonda tuz yegan suq, ket, ket, ket, ket! — Hamza, Tanlangan asarlar

Ajab boʻpti! Oʻgʻlingizga hali buham oz! Boʻlmasa Zulfiya kimdan kam? Husniga suqingiz kiradi — O. Yoqubov, Chin muhabbat

Toʻliq maqola →
sur
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

sft. Toʻq kulrang tusdagi; surrang

Sur qorakoʻl teri

Butxonaning sur devoriga Har oʻtkinchi bir camp bitmish — Mirtemir, Asarlar

Toʻliq maqola →
sut
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot 1. Odam (ayol) va sutemizuvchi hayvonlarning laktatsiya davrida sut bezlarida ishlab chiqariladigan, yangi tugʻilgan naslni oziqlantiradigan murakkab kimyoviy tarkibli oq rangdagi suyuqlik.

Sut bezlari. Bola yigʻlamasa, ona sut bermaydi. — Maqol

Koʻkragimda sutim deb, Yuragimda oʻtim deb, Enasi shoʻr yigʻlaydi, Qaydasan, Ahmadim, deb. — Oysuluv

Iskandar yelinning soʻrgʻichdek uchlaridan tiz-tiz otilib chiqib, xurmaga oppoq ipdek pov-pov choʻzilib tusha-yotgan sutga hayrat bilan tikilib qoldi. — S. Nurov, Maysalarni ayoz urmaydi

2. Sigir, qoʻy, echki va shu kabilar chorva mollarining emchagidan sogʻib olingan shunday suyuqlik (ovqat va mahsulot sifatida).

Sigir suti. Yogʻli sut. Sut sanoati. Sut mahsulotlari. Sutdan ogʻzi kuygan qatiqni puflab ichar. — Maqol

Kechagi chorshanba bozorda bir sigir oldim deng, yegani quruq xashag-u sutiga qoshiq botmaydi — shundoqqina qaymoq. — Askiya

Oshqozonda hazm boʻlib ketishi zarur boʻlgan dorilarni sut bilan ichish mutlaqo mumkin emas. — Fan va turmush

3. Baʼzi oʻsimliklarning tanasi, poyasi yoki hosilidagi oq suyuqlik.

Semizoʻtning suti. Dumbul joʻxorining suti,

Bir kuni Fayzulla bilan suti qotgan dumbul oʻriklarni terib olib, juftmi-toq oʻynab oʻtirsak, koʻchada birov chaqirganday boʻldi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

  • Ona suti ogʻziga kelmoq Nainki sen, ishlayversak, bizlarning ham, bil, Ogʻzimizga kelib qolar ona sutimiz. A. — Oripov, Yillar armoni
  • Ona suti ogʻzidan ketmagan Hali yosh, turmushning achchiq-chuchugini, tajribasini koʻrmagan; goʻdak. Ona suti ogʻzidan ketmagan bola.
  • Ona sutiday halol (yoki pok)
  • Oq sutini oqqa, koʻk sutini koʻkka sogʻmoq
  • Sut bilan kirgan jon bilan chiqadi Yoshlikdan oʻrgangan odat oʻla-oʻlguncha saqlanadi, degan maʼnoda ishlatiladigan matal. Maxdum Anvarning biror kambagʻal bilan yozilishib oʻtirganini koʻrsa sut bilan kirgan, jon bilan chiqar, maqoli koʻp toʻgʻri soʻz, deb oʻylar va ensasi qotib, chetga ketar edi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon
  • Sutdan oq, suvdan tiniq Begʻubor, pok, begunoh odam haqida.
  • Xom sut emgan banda (yoki inson) Isʼhoq Maxsum bilan Usta Moʻmin ham xom sut emgan banda edilar. — Gazetadan
Toʻliq maqola →
suv
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot 1. Vodorod bilan kislorodning kimyoviy birikmasidan iborat rangsiz, hidsiz shaffof suyuqlik; tabiatda muz va bugʻ holida ham uchraydi, barcha tirik organizmlarning va koʻpgina moddalarning tarkibiy qismini tashkil qiladi.

Qor suvi. Dengiz suvi. Oqar suv. Turgʻun suv.

Zilol suvlar, eram kabi bogʻ-u boʻstonlar, Mening sovgʻam koshonalar, oltin tuproqlar. — Gʻayratiy

Atmosferada suv bugʻ, tuman, bulut, yomgʻir, qor holatida boʻladi — OʻzME

2. Shunday suyuqlik ichimlik sifatida.

Mineral suvlar.

Sadaqaning afzali chanqoq odamlarga suv ulashmoqdir. — Fan va turmush

Organizmga yod oziq-ovqat va suv bilan kiradi. — Fan va turmush

3. Soy, koʻl, daryo va shu kabilarning suvli sathi haqida.

Suv boʻyi. Suvning narigi beti. Suvning koʻtarilishi.

4. Tarmeva, sabzavot va shu kabilar tarkibidagi shira, sharbat, suyuqlik.

Anor suvi. Sabzining suvi.

Bogʻingda ochilgan qizil gullaring, Uzumning suviday shirin tillaring. — Qoʻshiqlar

5. Tirik organizm va aʼzolardan ajralib chiqadigan suyuqlik, shira.

Oshqozon suvi.

[Yormat] Tumov orqasida burnidan toʻxtovsiz oqqan suvni ham sezmaydi. — Oybek, Tanlangan asarlar

6. Umuman, turli narsalar tarkibidagi namlik.

Suvi qochgan non, olmachoy bilan nonushta qilishayotganda, Gadoyboy paydo boʻldi. — H. Gʻulom, Feruza

7. koʻchma s. t. Maza-matrasi, shirasi yoki jiri yoʻq (meva yoki ovqat haqida).

Qovun qip-qizil suv chiqdi. Bu shoʻrva emas, shildir suv.

8. Kashtachilikda: toʻgʻri yoki toʻlqinsimon chiziq shaklidagi gul elementi.

Suvi oq, guli turli qiyiqcha.

9. esk. Oʻn tanobga teng yer oʻlchov birligi.

Har oʻn tanob yer bir suv hisoblanib, mana shu maydon hisobidan ariq tozalashga bir hasharchi yuborilar edi. — I. Jabborov, Koʻhna xarobalar siri

10. Turli birikmali nomlar tarkibida keladi.

Suv kalamushi, suv echkilari, suv osti kemasi.

  • Jon (yoki hayot) suvi 1. Hayot bagʻishlov-chi, hayot-mamot masalasini hal qiluvchi suv. Ular oʻzlariga, oʻz yerlariga, oʻz uylariga hayot suvi keltirish uchun kurashga boradilar. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otgunchaTashqarida bir qoʻsha sozandalar dutor, tanbur, gʻijjak, rubob, pay bilan dunyoga jon suvi sepib, shaharning mashhur hofizlari ashula aytadilar. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlarMashq boshlanishi bilan butun vujudimga hayot suvi yugurdi. — A. Qodiriy, Kichik asarlar
  • Suv ichmoq 1. Suv isteʼmol qilmoq. Ot boshiga ish tushsa, suvligʻi bilan suv ichar. Er boshiga ish tushsa, etigi bilan suv kechar. — MaqolSholining orqasidan kurmak suv ichibdi. — MaqolKoʻz tikib turgan yerlarimiz eski ariqdan suv icholmaydi, yangi ariqdan taqir icholmaydi, yana azalgiday qaqrab yotaveradi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
  • Suv yoʻli Kemalar qatnaydigan yoʻl.
  • Suv qoʻymoq Sugʻorish uchun suvning yoʻlini ochmoq, sugʻormoq. Ekinga suv qoʻymoq.
  • Ogʻzining suvi keldi Havasi keldi; yegisi, ichgisi keldi. Undan narida kattakon doshqozonda osh damlab qoʻyilibdi. Zarchuva solingan, sap-sariq. Ogʻzining suvi kelib ketdi. — Yoshlik
  • Ancha (yoki koʻp, qancha-qancha) suvlar oqdi Koʻp zamonlar oʻtib ketdi, ancha vaqt boʻldi. Ha, qizim, undan buyon qancha-qancha qorlar yogʻdi, qancha-qancha suvlar oqdi, u vaqtlarda yosh ekanmiz, farosat oz ekan, koʻp-koʻp kamchiliklar oʻtdi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli
  • Sirkasi suv koʻtarmaydigan odam
  • Sirtiga suv yuqtirmaslik
  • Suv boʻlmoq 1. Terlab jiq hoʻl boʻlmoq, terga botmoq. Bemor isitmalab, suv boʻlib yotibdi;Temirchining qoʻlida temir erib suv boʻlar. — Maqol
  • Suv yoʻgʻida tayammum
  • Suv tekin
  • Suv qilib (yoki suvdek) ichmoq (yoki ichib yubormoq)
  • Suv qilmoq 1. Zimdan oʻzlashtirmoq, oʻzlashtirib, gumdon, yoʻq qilmoq. Navroʻzda duv-duv gap tarqalgandi: Saidxon kolxozning faloncha pulini gumdon qilib, qamalib yotganmish, pismadonchi molni suv qilib, qoʻlga tushib qolganmish. — Sh. Toshmatov, Tongdagi koʻlankaOʻn yetti kun deganda [Moʻminjonning] xati keldi yana xati kelguncha, bilmadim, necha marta oʻqib chiqqanmikinman uni. Xuddi suv qilib yubordim. — Q. Maqsumov, Muhabbat qoʻshigʻi
  • Suv quygandek (tinch, jimjit) Churq etgan ovoz yoʻq, jimjit. Navoiyning uyi suv quygandek jimjit, hamma oyoq uchida yurar, bir-birlari bilan shivirlashib gapirishar edi. — M. Osim, Sehrli soʻz
  • Suvga oqizmoq (yoki tashlamoq) Behudaga ketkizmoq, sovurmoq, shamolga uchirmoq. U [dehqon] molini sotmadi — suvga oqizdi. Yoʻq, suvga oqizgandan battar boʻldi. — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Suvga tushgan nondek boʻshashmoq Juda ham boʻshashib ketmoq, hovuridan tushmoq. [Otabek] Suvga tushgan nondek boʻkib, boʻshashib, yuz xil sovuq, yaramas xayollar qoʻlida ezilib, oʻzining dunyoda bormi-yoʻqligiga ham tushunmay keta beradir. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
  • Suvga tushsa, quruq chiqadigan Juda quv, ayyor, har qanday mushkul vaziyatdan sip-silliq qutulib chiqadigan.
  • Suvga urib ketmoq Zim-ziyo boʻlib ketmoq, bedarak yoʻq boʻlmoq, yoʻqqa chiqmoq. Dunyodan umidi boʻlmagan odamda did ham, orzu-havas ham suvga urib ketar ekan. — A. Qahhor, Qoʻsh-chinor chiroqlari
  • Suvda maza bor, bunda maza yoʻq
  • Suvday bilmoq (yoki ichmoq, ezib ichmoq) Juda yaxshi bilmoq, chuqur, puxta bilib olmoq, egallamoq. [Ertoʻgʻon ota] Suv ilmin suvday ichgan Daryolarning sultoni. Qirq kolxozga suv surgan Miroblarning polvoni. — Q. Muhammadiy
  • Suvday serob boʻling Hech narsadan kamchiligingiz boʻlmasin.
  • Tagiga suv ketdi Tagi, zamiri boʻshashdi. Boylikning tagiga suv ketdi. — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Tushingizni suvga ayting
  • Oʻzini oʻtga (ham), suvga (ham) urmoq
  • Oʻt bilan suvdek Bir-biri bilan sira ham kelisha olmaydigan darajada zid, qarama-qarshi, it-mushuk. Ilgarilari oʻt bilan suvdek boʻlgan kundoshlar endi sirdosh boʻlib, chekka-chekkada pichirlashadigan boʻldilar. — A. Muxtor, Opa-singillar
  • Qoʻlini sovuq suvga urmaydi
  • Gʻalvirni suvdan koʻtarmoq
Toʻliq maqola →
SUW

oʻzbekchasuvruschaводаinglizchawater

Aqïylï süzük yul suwï äksümäs Oqib turuvchi zilol buloq suvi kamaymaydi – У текущего чистого ручья вода не убавится –The current clean stream does not decrease the water

Toʻliq maqola →
suz

word, speech

  • suz boyligi vocabulary (wordstock)
  • siyosiy masalalar buyicha suzga chiqish (muhokamalarda suzga chiqish) political debate
  • suzga chiqish debate (discussion)
  • suzga chiqishni tugatmoq close the debate
  • suzga chiqmoq make a speech (speak)
  • suzida turmoq keep one's word
  • suzini utkazadigan (qatʼiyatli) persistent
  • yanglish aytilgan suz (gapida yanglishib ketish) slip of the tongue
Toʻliq maqola →
subh
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

ot Erta tong payti; saboh, sahar.

Tinmagur shahrimizning Subhida shuncha ovoz. — Gʻ. Gʻulom

Subh chogʻida magar chiqqanda yorim toʻlgʻanib. Gul yoqasin chok etar, bulbulda afgʻon qoʻzgʻalur. — Habibiy

  • Subhi kozib Ha, subhi kozibda emas, subhi sodiqda, xoʻrozlar qichqirar-qichqirmas, bulbul-u maynalar xonishini boshlar-boshlamas, toʻrt askar oshnalarining qoʻrgʻoniga yetib kelishgandi. — Yoshlik
  • Subhi sodiq Sharq ufqidan asta-asta qorongʻilik koʻtarilib, oʻrniga subhi sodiq joylashmoqda edi. — A. Qodiriy, Kichik asarlarIzlab borayotgan Barchin yori ham, baxmal oʻtovda yotib, subhi sodiq tugʻgan vaqtda bir tush koʻrdi. — Alpomish
Toʻliq maqola →