Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «qondir» — результатов: 156

Фильтр

← Все результаты

Словарные статьи

156 · страница 1 из 8
qon

QON 'tirik vujud aʼzo va hujayralarini oziqlantiruvchi, modda almashuvini taʼminlovchi qizil rangli suyuqlik'. [Yaradan] quyuq q o n hali ham sil— jib turar edi (Oybek). Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu ot asli qan tarzida ta — laffuz qilingan (Devon, III, 172); oʻzbek tilida a unlisi â unlisiga almashgan: qan > qân

1. Organizmning yurak va qon tomirlardan iborat yopiq sistema ichida toʻxtovsiz harakatlanib turuvchi suyuq toʻqimasi (aʼzo va hujayralarni oziqlantiradigan, modda almashinishini taʼminlaydigan qizil suyukdik)

Arteriya qoni. Vena qoni. Qon aylanishi. Qon bosimi. Qon ketishi (oqishi). Qon tomirlari

Yara koʻkrakda, yurakka yaqin: undan quyuq qon hazi ham siljib turar edi — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Tugʻishganlik, qarindosh-av-lodlik ramzi sifatida. "Yoshlik"

Ota-bobosi sanʼatkor oʻtganda, qonida bor

Ular "Oʻzimning qonim, qoʻynidan toʻkilsa qoʻnjiga, begona boʻlmasin" qabilida ish tu-tadshzar — Gazetadan

3. Narsalarning yashash, harakatlanish ramzi sifatida; "joni", "yuragi"; qon tomiri

Neft motorlarning qonidir, Neft mamlakatning shonidir — Yo. Mirzo

Nutq insoniy madaniyatning qon tomiri, asosi va oʻzagidir — "Saodat"

4. Shaxsga xos hissiyot, his-tuygʻu

Qandaydir bir parivashning olovli jozibasi, husn-malohati uning erkaklik qoniga choʻgʻ tashlab yuborgan edi — K. Yashin, Hamza

Jayronning shamoldek yengil irgʻishlab qochishi beixtiyor koʻzni oʻynatib, odamda ovchilik qonini koʻpirtiradi — M. Mansurov, Yombi

Полная статья →
qonmoq

fl. 1. Talab darajasida yeb, ichib toʻymoq, nafsi orom olar darajada yemoq, ichmoq va shu kabilar

Uyquga qonmoq. Choyga qonmoq.

Salqin buloqlardan qonar yoʻlovchi. Mirtemir.

Sevgan qizi bilan hech boʻlmasa bir tomoshaga borib, bir qonib gaplashish istagi goʻyo uning qorongʻi koʻngliga yogʻdu sochganday boʻldi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Ota-onasi, oʻrtoqlarini mehri qonib-qonib koʻrsa, diydorlariga toʻysa. — Gʻ. Rasul, Adolat

2. Koʻngli toʻlmoq, mamnun, xursand boʻlmoq, qanoat qilmoq.

Ozga ham qonmoq.

Yaxshi qoling, sevgan yurt-u diyorim! Xizmat qilib qonmay, qonga boʻyaldim. — Hamza

3. Qanoat, ishonch hosil qilmoq ishonmoq.

[Sodiq:] Mutalboy sizni obdan yaxshi biladur, Homid aka! Sizning qanday xizmatingiz borligiga ham qongan Ammo uning sizdan bir iltimosi bor ekan. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Полная статья →
qoʻnim

ot 1. Qoʻnish yoki turish joyi, manzil.

Yogʻin tinib, moʻydanlar ovuli bilan qirdagi qiyotlar qoʻnimi orasiga soʻqmoq yoʻllar tushdi. — A. Muxtor, Qoraqalpoq qissasi

2. Xatti-harakatsiz, tinch holat; tinim, tinchlik.

Kolxoz raisida qoʻnim yoʻq, mashina oling, — Komiljon. Oybek, Oltin vodiydan shabadalar

Koʻnimi yoʻq kapalak guldan gulga qoʻnadi. — T. Yoʻldosh.

  • Qoʻnim topmoq Muqim oʻrnashib, turib qolmoq. Qosim bir idorada ikki-uch oy ishlab, ikkinchi idoraga kirar, u yerda ham qoʻnim topmay, chiqib ketar edi. — H. Nuʼmon, Fasllar
Полная статья →
qonli

sft. 1. Qoni boʻlgan, qoni bor.

Issiq qonli hayvonlar.

Unsin akasini quchoq-lab, qonli yarasiga yuzini, koʻzini surib yota berdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Qon yuqli, qon teggan, toʻkilgan.

Qonli qilich.

Qonli koʻylakni Qoratoy ehtiyot bilan tilib, yarani ochdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Muharram juda shoshib qolgan edi. Uning koʻz oldiga qonli maydon-u erining choʻzilib yotgani keldi. — Shuhrat, Shinelli yillar

3. Qon toʻkish, xunrezlik bilan sodir boʻladigan.

Qonli urushlar. Qonli jang.

Koʻp sirlarning, qonli kunlarning Guvohisan, ulugʻ Dnepr. — Gʻayratiy

Uni joniga teggan bir yoki bir necha qarzdori oʻldirgan, yo boʻlmasa, biror oʻziday axloqsiz raqibi undan qonli oʻch olgan. — S. Ayniy, Esdaliklar

  • Toʻla qonli, toʻlaqonli Har jihatdan mukammal. zamondoshlarining toʻla qonli obrazlarini roman, povest, sheʼrlarda oʻqishni, sahna va ekranlarda koʻrishni istaydilar. — Gazetadan
Полная статья →
qonun

ot 1. Obyektiv borliqda turli hodisalar oʻrtasida kishi ongidan va ixtiyoridan tash-qari hamisha mavjud boʻlgan muhim, zaruriy, barqaror bogʻlanish, munosabat.

Ijtimoiy taraqqiyot qonunlari. Tabiat qonunlari. Dialektika qonunlari. Tafakkur qonunlari. Ziddiyatlarning birligi va kurashi haqidagi qonun. Energiyaning saqlanish qonuni.

Ha, barakalla, taʼsir va aks taʼsir qonuni, toʻgʻri, xuddi shuning oʻzi. — S. Karomatov, Oltin qum

metateza qonuni til taraqqiyotining yaqin davrlar ichida paydo boʻlgan fonetik hodisasi boʻlmay, balki juda qadimgi hodisadir. — OʻTA

2. Davlat hokimiyati tomonidan qabul qilingan, hamma uchun majburiy boʻlgan ijtimoiy-huquqiy meʼyor va munosabatlarni belgilovchi rasmiy qoida; ana shunday munosabatlarni mustahkamlash, rivojlantirish va tartibga solish vositasi.

Jinoyat qonunlari. Qonunlar toʻplami. Qonun chiqarmoq. Qonun chiqaruvchi organ.

— Advokatim qonunni suv qilib ichib yuborgan qonunshunos, — dedi Avazboy. — N. Safarov, Olovli izlar

Mamlakatning ichkarisida biron qonunni buzsang, jazosini oʻzing yakka tortasan, bu yerda [frontda] qonunni buzsang, jazosiga boshqalarni ham sherik qilasan. — A. Qahhor, Oltin yulduz

Ushbu qonun qabul qilingandan buyon nohukumat tashkilotlar toʻgʻrisidagi qonunchilik jadal surʼatlar bilan rivojlandi. — Gazetadan

3. Bajarilishi shart, majburiy boʻlgan, odat, qoida tusiga kirgan ish-amal, talab, topshiriq va shu kabilar

Otasining soʻzi — uning uchun qonun.

Ahmad bu yerda mehmon hisoblanardi. Mehmonning raʼyi esa mezbon uchun qonun — F. Musajonov, Himmat

Uning har bir gapi qonun. Tur desa, Sotboy turadi, oʻtir desa, oʻtiradi. — Mushtum

Jamoa aʼzolari uchun barcha ish jarayonlarini sidqidildan bajarish qonun boʻlib qolgan. — Gazetadan

4. Bir dinda qabul qilingan axloq va rasm-rusum qoidalari tizimi.

Shariat qonuni.

Полная статья →
QONUQ

mehmonрусскийгостьанглийскийguest

Nelük arsïqar sen aya öldäči, özüŋ iki künlük qonuq boldači Nimaga magʻrurlanasan, ey oʻluvchi, oʻzing ikki kunlik mehmon boʻluvchi(san) – Чем ты обольщаешься, о смертный, являющийся гостем на два дня –What are you deceiving, O mortal, who is a guest for two days

Полная статья →