Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «qizdir» — результатов: 109

Фильтр

← Все результаты

Словарные статьи

109 · страница 1 из 6
qiz

ot 1. Balogʻat yoshiga yetmagan ayol.

Qiz bola. Yosh qiz. Oʻquvchi qiz.

2. Xotin jinsiga mansub farzand (oʻz ota-onasiga nisbatan).

Uning uch oʻgʻil, ikki qizi bor. Qiz chiqarmoq. Qiz uzatmoq. Qizi borning nozi bor. — Maqol

Farzand oʻgʻilmi, qizmi — bari bir, ota-onasining yuragi boʻlar ekan. — Oybek, Tanlangan asarlar

3. Balogʻatga yetgan, ammo hali erga tegmagan ayol; maʼsuma, bokira.

— Qizmi, juvonmi, Gulnormi — bari bir, man dadamning yosh xotin olishini xohlamayman, — dedi Salim. — Oybek, Tanlangan asarlar

4. Qizlarga yoki yosh juvonlarga nisbatan murojaatda ishlatilib, hurmat, erkalash, oʻzini yaqin olish singari maʼnolarni ifodalaydi.

Otga juda epchil ekansan-ku, qizim! Barakalla-ye. — A. Qahhor, Xotinlar

Yozib bering, aylanay poshsha qiz. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

  • Qari qiz
Полная статья →
qizdirmoq

fl. 1. Qattiq isitmoq, isitib qaynoq, kuyadigan yoki kuydiradigan holga keltirmoq; qizitmoq.

Dazmolni qizdirmoq. Tandirni qizdirmoq. Yoz quyoshi yer yuzini qizdirmoqda.

Oʻtning harorati Ergashevning yuzini qizdirib, burqib chiqayotgan tutun esa nafasini boʻgʻar edi. — N. Safarov, Vodillik qahramon

2. Dogʻ qilmoq (yogʻni, moyni).

Paxta yogʻini qizdirmoq.

3. Haroratini, isitmasini oshirmoq; isitma chiqarmoq.

Bezgak aʼzoyi badanni qaqshatib qizdirmoqda edi.

4. Qonni yurishtirmoq, qonni yurishtirib ortiq isitmoq, qizitib yubormoq.

Asal koʻp yeyilsa, badanni qizdiradi. Odamni poʻstin emas, ish qizdiradi. — Maqol

Полная статья →
Qizdiriladigan katod

Ishchi yuzasi elektronlarning termoelektron emissiyasini taʼminlash uchun zarur boʻlgan temperaturagacha qizdiriladigan katod.русскийнакаливаемый катод, Катод, у которого рабочая поверхность накаливается до температуры, необходимой для обеспечения термоэлектронной эмиссии электронов.английскийheating cathode

Полная статья →
Qizdirilmas magnetron

Magnetron boʻlib, u ish rejimiga katodni oldindan qizdirish talab qilinmagan holda, anodning nominal kuchlanishi ulanganda tushadi, bunda birlamchi elektron oqim avtoelektron emitter hisobiga vujudga keltiriladi, ikkilamchi elektron emissiya esa tebranishlar qoʻzgʻalgani sari rivojlanadi.русскийбезнакальный магнетронанглийскийunheating magnetron

Полная статья →
qizil

sft. 1. Qon rangidagi; qirmizi, alvon.

Qizil muqovali kitob. Qizil koʻylak. Qizil qalam. Qizil olma.

Patnisda toʻrtta kulcha, ikki bosh qizil chillaki va bir bosh qush choʻqigan qandaydir oq uzum bor edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Yuzning, badanning shu tusga moyil rangi; qizillik.

Uning yuzidagi qizilga yana qizil qoʻshildi. — Oydin, Oʻzidan koʻrsin

Shirinzabonovning yuziga qizil yugurdi. — Mushtum

3. Vino.

Siz har vaqt Jamol-boy akam bilan choʻqishtirasiz, bizga joʻra boʻling, qizil iching! — Oybek, Tanlangan asarlar

4. Oktyabr inqilobi, shoʻro tuzumi, armiyasiga oidlikni bildiradigan soʻz sifatida qoʻllangan.

Qizil armiya. Qizil askar. Qizil toʻy. Qizil matbuot. Qizil choyxona. Qizil karvon. Qizil gvardiya.

  • Qizil ari
  • Qizil gul 1. Qizil rangda ochiladigan har qanday gul; Yoz gulshani qizil gul, Xalqim qilur namoyish. — S. Abdulla;
  • Qizil kitob Yoʻqolib borayotgan yoki yoʻqolish xavfida boʻlgan noyob oʻsimlik va hayvon turlarini qayd qiluvchi davlat hujjati. Xalqaro qizil kitob. Oʻzbekiston qizil kitobi.
  • Qizil lavlagi
Полная статья →
qiziq

QIZIQ I 'harorat koʻtarilgan payt'. ”Hamma yoqda suv, hamma yohda daraxt, — dedi Oʻktam keng nafas olib, — bu yerlarda saraton h i z i g i bilinmasa kerak" (Oybek). Bu ot eski oʻzbek tilida 'isib, kuydiradigan holatga yet—' maʼnosini anglatuvchi qïzï— feʼlidan —q qoʻshimchasi bilan yasalgan; keyinchalik ï unlilarining qattiqlik belgisi yoʻqolgan: qïzï— + q = qïzïq > qiziq I. QIZIQ II ' kishida qiziqish, ajablanish uygʻata-digan', ' qiziqarli', ' gʻalati'. Paxta bayrami hech ha-yerda Mirzachoʻldagidek h i z i h oʻtmasa kerak (Ab-dulla Qahhor). Bu sifat eski oʻzbek tilida qïzï-feʼlining 'harorati koʻtaril-' maʼnosidan —q qoʻshimchasi bilan yasalgan; keyinchalik ï unlilarining qatgiq— lik belgisi yoʻqolgan: qïzï- + q = qïzïq > qiziq

2. Qiziqish uygʻotadigan, diqqatni tortadigan; qiziqarli. m . Yetti-sakkiz yoshdagi bolalar uchun chillak oʻyinidan qizigʻi bormi? R. Fayziy, Sen yetim emassan

Qiziq hikoya. Qiziq ertak. Qiziq tomosha

Bunda holdan toyguncha ishlashib, uchastkaning umumiy geologik sxemasini tuzishdi, baʼzi bir qiziq joylarning suratini olishdi — S. Karomatov, Oltin qum

3. Zavq, kulgi qoʻzgʻatadigan

Ular bir-biriga gap bermay, allaqanday voqeani gapirishib kelishyapti. Juda qiziq joyiga kelishgan boʻlsa kerak, hammalari birdan xaxolab kulib yuborishdi — S. Anorboyev, Oq-soy

4. Koʻngil ochadigan, maroqli, qiziqar-

Bazm juda qiziq, juda koʻngilli edi — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

[Salimboyvachcha] Oʻtirish qiziq, juda xushchaqchaq, bazm juda qiyqiriqli boʻlishini bilib.. saman yoʻrgʻani egarlatib qoʻygan edi — Oybek, Tanlangan asarlar

5. oʻayriodsiy, ajablantirarli, gʻalati

Uni bekordan-bekorga qamab qoʻyishi qiziq- — ku/ Mirmuhsin, Meʼmor

Oʻzimam qiziqman-da.. Illy yomgʻirdan qoʻrqib, maktabdan qolib oʻtirsam — E. Raimov, Ajab qishloq

Buoʻgʻrilar qiziq: "Oyda, yilda bir kelgan mehmonidan ayrilmasin", deb ashula aytadi — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

6. Taajjub, hayronlikni bildiradi

Qiziq, birdan oyim, boyagi gaplar esiga tushdimi, qovogʻini solib oldi — H. Nazir, Yonar daryo

-Qiziq, nima qilib yuribdi yarim kechada?Oʻ — Hoshimov, Qalbingga quloqsol

7. ayn. qiziqchi. m . Birdan xon va raiyat kulib yubordilar, bu kishi Xudoyorning eng yaxshi qizigʻi Zokir gov edi. A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

Yusuf(jon) qiziq. Oxun qiziq

Ulugʻbek oʻtkazgan katta bir toʻyda qiziqlar, cholgʻuchilar, askiyachilardan tashqari, bir ayol ashula aytib.. hammani mastu shaydo qilgan ekan — K. Yashin, Hamza

Полная статья →
qizgʻin

sft. 1. Qizib turgan, qizigan; haroratli, issiq; qaynoq.

Saratonning qizgʻin quyoshi.

Qizgʻin qum ostidan yangigina keltirilgan toʻrt dona koʻmach ishtahalarni oʻziga tortar edi. — S. Ayniy, Qullar

Sobir yuzini uning oʻtday qizgʻin yuziga sal tegizib, shivirladi. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar

2. Joʻsh oʻrgan, joʻshga kelgan; avjiga chiqqan; jonli, joʻshqin.

Qizgʻin ish. Qizgʻin kurash. Qizgʻin suhbat. Qizgʻin munozara. Gʻoʻza parvarishining qizgʻin pallasi. Oʻrim-yigʻim qizgʻin davom etmoqda.

Hozir paxta uchun kurash yanada qizgʻin tus oldi. — Nazarmat, Joʻrlar baland sayraydi

3. Chinakamiga va kuchli tarzda, chin dildan.

Qizgʻin salom. Qizgʻin tabriklar.

Biz keksalarning orzu-istaklarini qizgʻin quvvatlaymiz. — N. Safarov, Olovli izlar

Er-xotin bir-birlarini hech qachon oʻsha kundagiday qizgʻin suymagan boʻlsalar kerak. — E. Aʼzamov, Javob

Полная статья →