Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «qaydan» — результатов: 235

Фильтр

← Все результаты

Словарные статьи

235 · страница 1 из 12
qay

QAY ' qaysi'. Oʻt oʻrdim, mashoh terdim. Q a y ish duch kelsa, hildim (Quddus Muhammadiy). Qadimgi turkiy tilda ham pgunday maʼnoni bildirgan bu olmosh asli qayu tarzida talaffuz qilingan (Devon, III, 237; DS, 408); eski oʻzbek tilida bu soʻz oxiridagi u unlisi talaffuz qilinmay qoʻygan (КРС, 318), hozirgi oʻzbek tilida a unlisi ä unlisiga almashgan: qayu > qay > qäy

soʻr. olm. Qaysi?; qanday? n -tuman, zalolat. E. Shukur, Hamal ayvoni

Hay vaqtda oʻqiysiz? Qay mahalda keldingiz? Qay darajada? Qay ahvolda?

Bir oshno iz-laydir devona dilim, Qay taraf qarasam

Buvim soʻzlar xoʻrsinib, Utmishidan oʻksinib: -Oʻt oʻrdim, mashoq terdim, Qay ish duch kel-saqildim — Q. Muhammadiy

Tongla mahsharda qay yuz bilan senga boqaman? — Oybek, Tanlangan asarlar

Полная статья →
qayd

ot 1. Taʼkidlash; taʼkid.

Ikkinchi daftarni qoʻlga olaman. Bu esa teatr tarixining qimmatli xazinasi — unutilmas sanalar, noyob fikrlar, qaydlar, takliflar jamlamasi. — A. Yunusov, Chinor va nihol

2. Yozish, yozib qoʻyish, roʻyxatdan oʻtkazish; roʻyxat.

Qayd daftari.

  • Qayd qilmoq (yoki etmoq) Taʼkid bilan aytmoq, tilga olmoq. Siz meni jahongashta, deb toʻgʻri qayd qildingiz. — A. Hakimov, Ilon izidantarbiyaviy ishlar durust yoʻlga qoʻyilmaganligidan ayanchli ahvollar sodir boʻlayotganligi qayd qilib oʻtildi. — N. Safarov, Olovli izlarAkademik Otaboyev bu yosh olim ham tirishib ishlayotganini qayd etgan edi. — Mirmuhsin, Umid
  • Qayd qilmoq (yoki etmoq) Yozib qoʻymoq, aks ettirmoq (maʼlumot sifatida). Zarrabinda har xil hasharot, qurt-qumursqa, ildizlarni sinchiklab koʻradi, yangi tutilgan kundaligiga qayd qiladi. — S. Nurov, Narvon— Kimning nima dardi borligi daftarimda qayd etilgan, — dedi vrach. — Yo. Xayitov, M. Rahmon, Hayot-mamot
Полная статья →
qaygʻu

ot 1. Boshga tushgan ruhiy azob; gʻam, musibat.

Ogʻir qaygʻu. Chuqur qaygʻu. Qaygʻu tortmoq.

Joʻraxonning nobud boʻlishi yurt qaygʻusiga aylandi. — Nazarmat, Joʻrlar baland sayraydi

Toʻgʻri, [Shohista] baʼzi vaqtlarda nimalarnidir oʻylab, bir oz maʼyuslanar ammo bunchalik qaygʻuga botmasdi. — M. Aliyev, Qalb soʻzlari yozilgan maktub

Hasratli hujramda qaygʻudan boʻlak Hamma ketib boʻldi birma-bir — E. Shukur, Hamal ayvoni

2. Koʻzlangan maqsad yoʻlidagi bezovtalik xatti-harakati, oʻy-fikr; tashvish, gʻam.

Echkiga — jon qaygʻusi, qassobga — moy qaygʻusi. — Maqol

Yigitlar oʻz istiqbollari qaygʻusida yangi bino, yangi roʻzgʻor tuzaydilar. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

Полная статья →
qayin

ot “Ota”, “ona”, egachi, singil soʻzlari oldidan kelib, shu soʻzlar bilan ifodalangan qarindoshlarning er yoki xotinga qarindoshlik munosabatini bildiradi.

Kuyovning qayin otasi. Kelinning qayin onasi. Qayin ogʻam.

Ular mening qayin inilarim, kambagʻal, uyatchan kishilar, oʻzlari kelishdan uyalib, arizalarini mendan yubordilar. — S. Ayniy, Qullar

  • Qayin anor Donalari toʻq qizil, oʻrtacha nordon anor (asosan Fargʻona vodiysida boʻladi). Sersuv qayin anorning sharbatlari engagimdan tirqirab oqib ketmoqda. — Gʻ. Gʻulom, Shum bola
Полная статья →
qayir

QAYIR 'daryo toshganida suv bosadigan yer'. Zarafshon daryosi qayirida, yaʼni daryo suvi bosadigan yerlarda ham botqoqliklar bor (P. Gʻulomov). Qadimgi turkiy tilda asli ' yumshoq yer' maʼnosini anglatgan bu ot qayïr tarzida talaffuz qilingan (Devon, III, 180); keyinchalik oʻzbek tilida a unlisi ä unlisiga almashgan, ï unlisining qattiqlik belgisi yoʻqolgan: qayïr > qäyir. a. j.i x a — chuqur, teran

Vodiy tubining, daryo tarmoqlari va sunʼiy kanallar etaklari (qirgʻoqlari)ning daryo toshganda suv bosadigan joylari; yerosti suvi yuqori (yuza) boʻlgan yerlar. . . Bu —

Zarafshon daryosi qayirida, yaʼni daryo suvi bosadigan oʻtloq yerlarda ham botqoqliklar bor — P. Gʻulomov, Zarafshon etaklarida

Ibtidoiy sugʻorish dehqonchiligi bilan bir qatorda qadimgi xorazmliklar qayirlarda.. dehqonchilik qilganlar — I. Jabborov, Koʻhna xarobalar siri

daryo oʻrtasidagi orolchami? Biz bu yerlarni oʻrta qayir deymiz — Gazetadan

Полная статья →
qayla

ot 1. Mayda toʻgʻralgan goʻsht va sabzavotdan qovurib tayyorlanadigan, soʻngra tayyor ovqat ustiga solinadigan qoʻshimcha masalliq.

piyozlari qip-qizil qovurilgan qaylali moshkichiridan koʻzga ilinar-ilinmas hovur koʻtariladi. — J. Abdullaxonov, Xonadon

2. Ovqatga solib pishirilgan shapaloq-shapaloq holdagi xamir, shunday xamirli taom.

Ammam boyoqish yogʻli qayla qildi. Ishtaha bilan yedim. — Oybek, Bolalik

3. Mayda charm rezgilari bilan sirachdan tayyorlangan quyuq, boʻtqasimon qorishma (poyabzaldoʻzlikda ishlatiladi).

Полная статья →