Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«қаримоқ» бўйича 41 та натижа

Филтр

← Барча натижалар

Луғат мақолалари

41 та · 1-саҳифа / 3
қаримоқ
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

фл. 1. Ёши улғайиб, қарилик даврига ўтмоқ; кексаймоқ, қартаймоқ.

Қариган хотин. Қариган дарахт. Аҳмоқ ҳориганини билмас, кўса — қариганини. — Мақол

— Сиз нечага кирдингиз? — Мени сўраманг, мен энди қариб қолдим. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Қариб қолишган, оғир мусибатни кўтариша олмайди. — Э. Раимов, Ажаб қишлоқ

2. Жисмонан қарилик даврига хос ҳолатга тушмоқ.

Хадича хола умрини хорлик-зорлик тортиб ўтказган ҳамма кишилардай тез қариган — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

Қалб қўрини эл хизматига бахшида қилган, юртини яшнатиб-яшартирган киши қаримайди. — Газетадан

3. Эскириб, ўз умрини тугатмоқ, тугатиш босқичига ўтмоқ.

Асрлардан асрларга улашган Асл санъат қаримайди. — Қ. Муҳаммадий.

4. Хазон бўлмоқ, сўлмоқ.

Боғимизга зоғ-у хазон доримасин, Гул ила гулзоримиз қаримасин. — Уйғун.

5. Ўз муддатининг тугаш палласига ўтмоқ, тугаш жараёнида бўлмоқ.

— Баҳорнинг дараги бу, — деди Унсин майин оҳангда осмонга қараб, — қиш қариб қолди. — Ойбек, Улуғ ёʻл

Ҳувуллаган сариқ водийда, Қариган куз ётади беҳол. — Ш. Раҳмон, Юрак қирралари

  • Сафар қариди 1. Маълум жойда ёки сафарда бўлиш муддати тугади, қайтиш вақти келди. Сафар қариди. Ғуломжон ака юртини шунчалик соғинган эдики, ҳар эслаганда, юрак-бағри эзилиб кетарди. — Ж. Абдуллахонов, ТўфонМаъмура синглим, менга олам уйидан жой қолмади, сафарим қариди, муддатим битди. — Х. Султонов, Онамнинг юрти
Тўлиқ мақола →
қари
Изоҳли луғат · яна 8 та луғатда

ҚАРИ И ' кўкрак ўртасидан қўлнинг учигача бўлган узунлик ўлчови' (турли жойда турлича узунликни бил— дирган). Иштонсизнинг тушига икки қ а р и бўз кирибди (Мақол). Қадимги туркий тилда ҳам шундай ўлчов бирлигини англатган бу сўз асли ' қўлнинг елкадан тирсаккача бўлган қисми' маъносини англатган қар отидан (ДС, 422) кучайтириш маъносини ифодаловчи -ï қўшимчаси билан ҳосил қилинган (ДС, 426: қарï И; Де — вон, ИИИ, 242): ўзбек тилида а унлиси ä унлисига алмаш — ган, ï унлисининг қаттиқлик белгиси ёʻқолган: қар + ï = қарï > қäри. Бу сўз асли ' қўлнинг тирсаккача бўлган қисми'ни англатган (ДС, 426), кейинчалик маъно та — раққиёти натижасида ҳозирги маъноси юзага келган. ҚАРИ ИИ ' кўп яшаган', ' кекса'. Қ а р и билга— нини пари билмас (Мақол). Бу сифат асли қадимги туркий тилда 'кексай-' маъносини англатган қарï-феълидан (ДС, 426; Девон, ИИИ, 279) маъно тараққиёти ёʻли билан ажралиб чиққан: 'ҳаракат' -> 'шундай ҳа — ракат. оқибатида воқе бўладиган ҳолат'; ўзбек тилида а унлиси ä унлисига алмашган, ï унлисининг қаттиқлик белгиси ёʻқолган: қарï— > қарï > қäри

1. Анча ёшга борган, қартайган; кекса. . н Дари ҳам, ёш ҳам унинг олдида одоб сақлаётгандек, аскияга ортиқ оғиз очмади. М. Исмоилий, Фарғона т

Дари киши. Дари от. Дари тол. Ёшу қари(лар). Дари бшзганини пари билмас — Мақол

2. Узоқ ўтмишга эга. Етиб келар муздай шабада.. Дари тоғнинг хўрсиникршри. Ш. Раҳмон, Юрак қирралари

Ёзди қари тарих саҳифасига Тарихни титратган бир сўз — ларзакор — Миртемир

Тўлиқ мақола →
Қалбга қаримоқ ёʻқ, севгига — ўлим.

Сердце не стареет, любовь не умирает., Любовь годы побеждает., Верная любовь ни в огне не горит, ни в воде не тонет., Перед любовью и старость сгибает колени., У любви нет возраста, нет предела, нет смерти.

Чин севги ўти билан Ёнган қалб қаримайди. Совимайди ҳеч қачон; Оташдан аримайди. Сердце, горящее огнем настоящей любви, не стареет. И оно никогда не остынет и не устанет пламенеть. — Мирмуҳсин.

Тўлиқ мақола →
ҚАРÏМ

ўзбекчачуқур, қабррусчаяма, ров, могилаинглизчаhole, grave

Тüкäди тириглик қазïлдï қарïм Тириклик тугади, қабр қазилди – Жизнь окончена, и могила уже выкопана– Лифе ис овер, анд тҳе граве ис алреадй дуг уп

Тўлиқ мақола →
ҚАРÏН

ўзбекчақоринрусчаживот, желудокинглизчаstomach

Қарïн тоðса арпа я ҳалва бир-ул Қорин тўйса, арпа ё ҳолва бир хил – Если желудок насытится, тогда все равно–ячмень или халва – Иф тҳе стомач ис сатуратед, тҳен алл тҳе саме–барлей ор ҳалва

Тўлиқ мақола →
ҚАРÏŠ=

ўзбекчақоришмоқ, аралашмоқрусчасмешиваться, вмешиватьсяинглизчаmix

Некüкä қарïšтïŋ бу иšкä ўčüн Нима учун бу ишга ёмонлик билан аралашдинг? – Зачем ты вмешался в это дело так ревностно (букв. зло)?– Вҳй дид ёу интерфере витҳ тҳис ворк со зеалоуслй?

Тўлиқ мақола →
ҚАРÏТ=

ўзбекчақаритмоқрусчастаритьинглизчаmake old, age

Неčä бег қарïттï қарïмаз ўзüн (Бу дунё) қанчадан-қанча бекларни қаритди, ўзи эса ҳеч қаримайди – Скольких беков [этот мир] состарил, сам же он не стареет – Ҳов манй бекс ҳас бекоме олд ин тҳис ворлд, бут тҳе ворлд ҳас нот гров олд

Тўлиқ мақола →
қарич
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

от Ёзилган панжанинг бош бармоғи учидан жимжилоқнинг учигача бўлган масофа; шу масофага тенг эски узунлик ўлчови.

Киприк улай қаричдай. — Э. Охунова.

Тоғдан эсган шабада ердан бир ярим қарич кўтарилган ғўзаларнинг баргларини шивирлатди. — П. Турсун, Ўқитувчи

Саидий Салимхоннинг ўзидан бир қарич нарига жилишини хоҳламайди. — А. Қаҳҳор, Сароб

  • Бир қарич Баъзи сўзлар билан қўлланиб, белги, ҳолатни кучайтиради. Шу қизни бир қаричлигидан тарбиялаб, едириб, кийдириб, мана вояга етказдим. — Н. Сафаров, Оловли изларХўжайиннинг лайчаси-ку, бурнини бир қарич кўтарганига ҳайронман. — Ойбек, Танланган асарлар[Кумуш] Зайнабнинг бир карт осилиб кетган қовоқ-дудоғига истеҳзоланиб, томоша қилар эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
  • Тили бир қарич Тили узун, оғзи ботир, гап билан мақтанадиган. Ҳой, ўғлим! Қилғиликни қилиб қўйиб, тағин нега тилингни бир қарич қиласан?. — Назир, Бир туп ғўзаТили бир қарич бўлиб, ундоқ қилдим, мундоқ қилдим, дея кўкрагига уради. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли
Тўлиқ мақола →
қариш
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

Ёш улғая бориши билан организмнинг аъзо ва системаларида пайдо бўладиган салбий ўзгаришлар

Улар организмнинг ҳаётга мослашув имкониятларининг сусайишига, қаришга олиб келади — Газетадан

Тўлиқ мақола →
қария
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

от Қари(ган) киши; кекса, мўйсафид, чол.

Нуроний қариялар. Қариялар чойхонаси.

Қариялар дастурхонга фотиҳа ўқишгач, ҳамма ўрнидан турди. — С. Аҳмад, Уфқ.

Тағин нима бўлди, қария? — ҳар нарсани лўнда қилиб гапиришни севган Қоратой чидамсизлик билан сўради. — Ойбек, Танланган асарлар

Тўлиқ мақола →
қарийб
Изоҳли луғат · яна 3 та луғатда

рвш. Тахминан, деярли, яқин.

Қарийб бир километрча масофа.

Танк қирқ-эллик метр яқин келганда, Аҳмаджон ўша чакалакзордан чиққан қарийб бир рота немис пиёда аскарини кўриб қолди. — А. Қаҳҳор, Олтин юлдуз

У қарийб доимо ҳушсиз ётар, ҳеч бир нарса емас, фақат гоҳ-гоҳ сув сўраб ичарди. — С. Айний, Эсдаликлар

Троллейбус қарийб бўш бўлгани учун, Аъзамжонни бемалол саволга тутди. — А. Обиджон, Аканг қарағай Гулмат

Тўлиқ мақола →
қарилик
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

от 1. Қари эканлик.

Унинг сарилиги билинмайди.

Жоним бобо, қарилигинг ҳурмати, Дўя бергин энди отнинг жиловин. — Рустамхон

2. Организм ҳаётининг ёшга боғлиқ муайян бир даври; умрнинг сўнгги, ёши қайтган ҳолати, даври; кексалик.

Дариликни донолик безайди.

Тиқ эца, бирор хуш-хабар кутиш, ҳамсуҳбат ёки соғинган кишиси кириб келармикан, дея кўз тикишдек қариликка хос одат отада ҳам мужассам эди. — Муштум

Тўлиқ мақола →
қаримта
Изоҳли луғат · яна 2 та луғатда

от 1. Бирор нарса ўрнига, бадалига бўладиган (қайтадиган) нарса; қайтим, эваз.

Қиш шароитида йирик бетон ишлари икки ойга тўхтатилади. Аммо март ойининг ўзидаёқ қаримтаси қайтади. — А. Мухтор, Туғилиш

2. Қасос, интиқом, ўч.

  • Қаримтаси қайтди 1. Яхшилик қайтди;
Тўлиқ мақола →
қариқиз
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

от Мураккабгулдошлар оиласига мансуб, зах ва соя ерларда, ёʻл ёқаларида ўсадиган икки йиллик бегона ўт (халқ табобатида ва чорвачиликда ишлатилади).

Тўлиқ мақола →
қаримсиқ
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

сфт. Қарига ўхшаб кўринадиган, қарилик белгилари акс этган (асосан юз ҳақида).

Унинг қаримсиқ ва сўниқ тиришиб кетган юзида ачиниш ифодаси зоҳир бўлди. — Н. Қобил, Унутилган соҳиллар

Шунинг учун башарасини ҳалитдан ажин босиб, қаримсиқ бўлиб кетган. — Ф. Мусажонов, Ҳиммат

Тўлиқ мақола →
ҚАРÏНДАŠ

ўзбекчақариндош, акарусчабрат, родственникинглизчаbrother, relative

Қанаъатқа Одюрмиš ат бериб, вазир қарïндаšï теб аймïš (муаллиф) Қаноатга Ўзғурмиш деб от бериб, уни вазирнинг қариндоши деб айтди – [автор] удовлетворенность нарек Одгурмышем и назвал его родственником визиря – Тҳе аутҳор оф сатисфактион вас намед Одгурмуш анд намед ҳим а релативе оф тҳе Визиер

Тўлиқ мақола →