Поиск

fl. Qadamoq feʼlining orttirma nisbati.

fl. 1. Tiramoq, taqamoq.

Taxtaning bir uchini devorga qadamoq.

— Bu yashamay oʻlgurning oʻzi yomon, — dedi opa mushtini yerga qadab. — A. Qahhor, Sarob. Bektemir.

Ikkita tankni koʻrdi, biri qiyshaygan, ikkinchisi esa tumshugʻini yerga qadagan. — Oybek, Quyosh qoraymas

2. Sanchmoq, suqmoq.

Xanjar qadamoq.

Pichoqchaning uchini konserva bankasiga qadab, bezakdor sopi ustidan kafti bilan ura boshladi. — N. Aminov, Suvarak

3. Toʻgʻnamoq, taqmoq.

Toʻgʻnogʻich qadamoq. Toʻgʻnogʻich bilan qadab qoʻymoq.

Men biron qogʻozni oʻqimasdan qoʻl qoʻysam, sen biron koʻylakning yoqasini qiyshiq qadab qoʻysang, ishga sovuqqonlik bilan qaraganimiz uchun javobgar boʻlamiz. — A. Qahhor, Ayb kimda?

Dastorpech gavharlarni Botirning sallasiga qadab qoʻydi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

4. Oʻrniga tushirib biriktirmoq; solmoq, taqmoq (tugma, piston va shu kabilarni).

Gimnastyorkasining yoqasiga qoʻl yubordi-yu, tugmasini qadashga ulgurolmay, yana soʻzida davom qildi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

5. Oʻrnatmoq, tikmoq; bosib, suqib, oʻrniga joylashtirmoq.

Gluxov pichoq bilan birpasda beoʻxshovgina yulduz yasadi, barmoqday qizil qalam bilan uni boʻyadi-da, yogʻochga biriktirib, qabrga qadadi. — Oybek, Quyosh qoraymas

6. koʻchma Ekmoq, tikmoq.

[Boʻtaboy] Shudgorni kesib, chigit qadayotganlar oldiga bordi. — S. Ahmad, Hukm

ot etn. Kishi vafotidan keyin uning keyingi marosimlaridan birini, masalan, yigirmasi yoki qirqini biror yaqin qarindoshinikida oʻtkazish odati, taomili.

Qaʼda qilmoq.

ot May ichiladigan idish; jom.

Billur qadah. Oltin qadah. Bir qadah vino,

Mudarrisov boʻshagan qadahni dasturxon chetiga qoʻyar ekan, kampir durust-ku, deganday qosh qoqib, Yigitaliga qarab qoʻydi. — D. Nuriy, Osmon ustuni

Aroqdan qilqillatib quyib, oʻrnidan turdi Qadahning birini boshliqqa uzatdi. — N. Aminov, Suvarak

ot 1. Yurish jarayonidagi har bir oyoq tashlash, oyoq bosish; odim.

Ildam qadam. Shaxdam qadam.

Ochil bu gaplarning menga aloqasi yoʻq, deganday qilib, qadamini tezlashtirdi. — P. Qodirov, Uch ildiz

Yonidagi qorabayir buni sezdi shekilli, bir necha odim oʻtib, qadamini sekinlashtirdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Shu vaqt boloxona narvonida gurs-gurs qadam tovushi eshitildi. — H. Gʻulom, Mashʼal

— Mardonqul aka, — dedi u boshliqning yurishiga qadamini moslab — A. Muxtor, Boʻronlarda bordek halovat

Saodatxon bir-ikki qadam bosib, yana orqasiga qaytdi. — S. Zunnunova, Yangi direktor

2. Har bir qadam oraligʻiga teng masofa, oraliq masofa.

— Assalomu alaykum, — dedim ostonadan bir qadam narida turib. — E. Raimov, Ajab qishloq

Sodiq aminning kapasi ungurdan yuz qadamcha gʻarbda, togʻning soyabon boʻlib osilib tushgan kattakon toshi ostida edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

3. koʻchma Ish-faoliyat, rivojlanish va shu kabilarda olgʻa siljish, ilgarilash.

Oʻrtoq Ahmedov, bu tajriba paxta agrotexnikasida olgʻa qoʻyilgan katta qadam, deydi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

4. koʻchma Biror joy, tomonga qaratilgan, yoʻnalgan yurish; tashrif.

Uning bu yerdan qadami uzildi (kesildi). U biznikiga qadam bosmay qoʻydi.

Agar qadamimni boy sezib qolsa, Gulnorning ahvoli ogʻirlashmaydimi? — Oybek, Tanlangan asarlar

Xayriyat, xayriyat, Abdurasul! Sening ham qadaming biz tomonlarga tushar ekan — P. Tursun, Oʻqituvchi

Sening uchun keldi sovchi qadami — Bahrom va Gulandom

5. koʻchma Ish-faoliyatdagi har bir xatti-harakat; amal.

Odam baʼzan bir marta notoʻgʻri bosib qoʻygan qadami uchun umrbod javob beradi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

Axir, kam gapirib, qadamini bilib bossa, ishini bilib qilsa va zimdan qora niyatlar yoʻlidan keta bersa, uni darhol bilish osonmi, axir? — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

koʻm. 1. (b. k. bilan) Taqqoslash, oʻxshatish, daraja munosabatlarini, maʼnolarini bildiradi; kabi, oʻxshash, -dek.

Kosani olib, katta qoshiq bilan shoshib-pishib ichdi. Kosada osh uch ellik qadar ozaydi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Dunyo qadar mardlik siqqan keng quchogʻingga, Yashiringan million xalqning gʻazabli sasi. — H. Poʻlat.

Biz oʻzimizni ichkariga olgach, darvozabon oʻzining hazmi koʻtargan qadar bizga toʻngʻillaydir-da, darvozani berklash harakatiga tushadi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. j. k. (bilan) Chegara munosabatini, maʼnosini bildiradi; dovur, -gacha.

Uydan vokzalga qadar. Yetti yashardan yetmish yasharga qadar.

Darvoza ostini to hamsoyalar eshigiga qadar supurib kirib oʻltirib, onalari bilan choy ichmoqqa mashgʻul boʻlar erdi. — Hamza, Tanlangan asarlar

Shu yilning oxiriga qadar korxonada beshta dastgoh tayyorlanada. — Gazetadan

qarindosh, akaрусскийродственник, родной, братанглийскийrelative, brother

Qadašïŋ yoq ersä yurï tut adaš, adaš edgü bolsa bu boldï qadaš Qarindoshing yo‘q bo‘lsa, kel qarindosh tut, yor-do‘st ezgu bo‘lsa, u qarindosh(day) bo‘ladi – Если у тебя нет родственника, приобрети товарища, если товарищ хорош, [то считай, что для тебя] он стал родным – If you do not have a relative, get a friend, if a friend is good, he became a native

sft. 1. Qadab, toʻgʻnab yoki tikib, chatib qoʻyiladigan.

Qadama jiyak. Qadama yoqa.

2. Bezak yaratish, bezatish, yasatish va shu kabilar uchun qadalgan narsa.

Oʻsha cholgʻularni oʻyladim bu gal, Chiroyda beqiyos, koʻzni oladi. Sadaf qadamalar yonar mukammal — A. Isroilov

sft. Qadam chamasidagi; qadam keladigan.

Yuz qadamli masofa. Ikki qadamli joy.

shekemgi

fl. 1. Qadamoq feʼlining oʻzlik va majhul nisbati.

Bu yil urugʻ barvaqt qadaldi. Koʻkrakka qadalgan qator ordenlar.

Hammaning koʻzi qora charm qoplangan eshikka qadalgan. — A. Muhiddin, Chap choʻntak

2. Koʻzini tikmoq; tikilmoq.

Sochlarini yoyib, oʻqday qadaldi — K. Yashin, Hamza

Chol oʻgʻliga qadalib olgandi — Sharq yulduzi

Valijon billur toshlar orasidan qaynab chiqayotgan tiniq suvga qadalib, xiyol jim qoldi. — O. Yoqubov, Larza

3. Yurmoqturmoq Kabi baʼzi soʻzlar bilan qoʻllanib, qimirlamay shu soʻzlar anglatgan holatda boʻlish maʼnosini bildiradi.

bu yerda qolgan kishilar stullarga mixlab qoʻyilganday qadalib oʻtirishlaridan shaxsiy ishlari koʻriladigan kishilar edi. — I. Rahim, Ixlos

majhul kishi yuzini oydinga berib, xaroba uy ostida qadalib turganlikdan uning kim ekanligini tanish oson edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Bemor bir ozdan soʻng choy soʻradi. Keyin yana qadalib yotaverdi. — Yu. Shomansur, Qora marvarid

qarindoshi mavjud

zıyarat jay, qásiyetli orın

fl. Qadamoq feʼlining birgalik nisbati.

fl. 1. Qadam tashlab yurmoq; odimlamoq.

Mayna oldinga qadashadi. Hamma uning chiroyli yuziga, kelishgan qomati, harbiy kiyimiga havas bilan boqdi. — Sh. Toshmatov, Erk qushi

2. ib qoʻshimchali rvdsh. shaklida (- — qadamlab) Qadam tashlab, qadam bilan.

Izvosh muyulishga yaqinlashib qolganda, yoʻrtib kelayotgan ot toʻsatdan qadamlab yura boshladi. — O. Yoqubov, Er boshiga ish tushsa

Turob chodirga joy chamalab, qadamlab qoziq oʻrinlarini belgilab oldi. — S. Karomatov, Oltin qum

fl. Qadalmoq feʼlining birgalik nisbati.

fl. Qadalmoq feʼlining orttirma nisbati.

fl. Qadamlamoq feʼlining orttirma nisbati.

fl. Qadatmoq feʼlining orttirma nisbati.

ayn. Qadamma-qadam.

Salomatning konini Nizomiddinov qadam-baqadam bosib borardi. — S. Ahmad, Hukm