Qidiruv

sft. Badaniga et bitmagan; ozgʻin, kamgoʻsht.

Oriq odam. Oriq qoʻy. Oriq otga chang yuqar. — Maqol

Poʻstakda soʻljayib oʻtirgan oriq bolaning nursiz koʻzlari hali oʻrtadagi unda edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

ot Ozgʻinlik, kamgoʻshtlik; shunday xususiyatga egalik.

Mol oriqlikda bilinadi, yigit — gʻariblikda. — Maqol

Badanning tashqi koʻrinishi ofatlari — oʻtaketgan semizlik va oʻtaketgan oriqlik. — Saodat

fl. 1. Eti qochib ozgʻin tortmoq; ozmoq.

Nusratbek xolasining oriqlab, suyaklari koʻylagini turtib turgan yelkasiga, kosovday qoʻllariga qarab, maʼyus tortib ketdi. — S. Nurov, Maysalarni ayoz urmaydi

2. Kuchi, hosildorligi ketmoq, kamaymoq.

Ustiga-ustak, surunkasiga paxta ekilgan yerlar oriqlab, hosil kamayadi, har xil qurt-qumursqa koʻpayadi. S. — Siyoyev, Yorugʻlik

arıqlaw, azıp tozıw, júdew

sft. Juda ham oriq, ramaqijon.

Bizdan soʻng yana uchta-toʻrtta doʻkondor kirib keladi. Oriq-tiriq, ziqna, koʻpchiligi pastkash odamlar. — Oybek, Bolalik

Yem-xashak yoʻq, bir poy hoʻkiz oriq-tiriq. — Gʻ, Gʻulom

fl. Oriqlamoq feʼlining majhul nisbati.

fl. Oriqlamoq feʼlining orttirma nisbati.

fl. Oriqlamoq feʼlining birgalik nisbati.

ot Tabibchilikda qon olish uchun ishlatiladigan, sigirning shoxidan maxsus yasalgan asbob; qortiq.

Qoriq solmoq.

Oʻtar bobo uning bilagini ushlab, tomir urishini tekshirdi soʻng yotqizib, yagʻiriga qoriq qoʻydi. — S. Siyoyev, Avaz

sft. 1. Yorilgan, darz ketgan.

Yoriq qovun.

2. ot Darz ketgan, yorilgan joy; tirqish, oraliq.

Devor yorigʻi.

Qozonga yopilgan tuvoqning yoriqlaridan bugʻ koʻtariladi. — S. Anorboyev, Oqsoy

Yerning yoriqlaridan vashillab gaz chiqib, yonib yotibdi. — P. Qodirov, Erk

ot Qattiq xom teridan tikilgan, asosan togʻlik hududlar xalqlari orasida rasm boʻlgan oyoq kiyimi.

Nodonni siylasang, chorigʻi bilan toʻrga chiqar. — Maqol

Omon mergan mahsi ustidan choriq kiyib olgan, oyogʻi yengil, qorga botmasdi. — Sh. Xolmirzayev, Bodom qishda gullari

ot Qoriq soluvchi tabib.

fl. 1. Zor boʻlmoq, biror narsaga muhtoj boʻlmoq.

Pulga zoriqmoq.

Zoriqqanimiz yoʻq, bolam. Besh-oʻn tanga orttirib ham qoʻydim. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Ularning intizor koʻzlari front yoʻlida, qoʻllari mehnatda, frontni zoriqtirmaslik, dushmanni tezroq yakson qilish uchun tinimsiz ishlar edilar. — S. Ahmad, Oydin kechalar

2. Sabrsizlik bilan kutmoq, intizor boʻlmoq.

Ota-ona farzandi koʻtarib keladigan narsani emas, oʻzini kutadi, sogʻ-salomat koʻrishga zoriqib, koʻzlari koʻchada boʻladi. — M. Ismoiliy, Odamiylik qissasi

Birov non, birov olma, anor, birov pista, bodom toʻla barkash tutib, qahramon farzandlarini zoriqib kutadi. — N. Safarov, Olovli izlar

Otasi kun botib, qorongʻi tushishini zoriqib kutdi. — R. Rahmonov, Changalzordagi sharpa

ruschaисторический музейoʻzbekchatarixiy muzey

sft. Buzilib-yorilib ketgan, u yer-bu yeri buzilgan, yorilgan.

Buzuq-yoriq uy.

Koʻchaning ikki tomoni buzuq-yoriq paxsa devor, faqat koʻchaning boshida kichkina bir eshik. — Oybek, Tanlangan asarlar

Akbar toʻxtab, Qamarga qishloq chekkasidagi katta chinorni, uning yonidagi buzuq-yoriq devori qolgan uyni, egasiz yotgan bogʻni koʻrsatdi. — H. Ahmar, Kim haq?

ot Zoriqish holati.

fl. Zoriqmoq feʼlining birgalik nisbati.

fl. Zoriqmoq feʼlining orttirma nisbati.

aholining vaqtinchalik yashirinishi uchun moʻljallangan chuqurligi 2-2,5 m boʻlgan tor va qisqa handaq. T. ochiq va muhofaza qiladigan eshikli, tuproq bilan qoplangan boʻladi.

tor yoʻlka (100—200 km) koʻrinishida boʻlib, juda uzoq masofaga choʻzilgan (mas., Tinch okeanda 4000—5000 km). Tinch okeanni shimoli-sharqidagi mashhur Mendosino, Marri, Klarion va Klipperton tizmalari Shimoliy Amerika qitʼasidan okean havzasining chuqur qismiga — 1/3 kengligiga choʻziladi. Koʻpgina yoriq zonalari Oʻrtaliq- Atlantika togʻ tizmalari bilan bogʻliq.