Qidiruv

sft. 1. Hayoti tugagan; oʻlgan, jonsiz; zid. tirik.

Joy oldi quchogʻingdan Sonsiz oʻlik tan. Kim ne qildi kimlarga, Bilmaysan, nedan? — Gʻayratiy

2. ot Jonsiz tana; jasad, murda.

Keyingi vaqtlarda janoza oʻqib, oʻlik koʻmish odamu ham barham yedi. — S. Ayniy, Qullar

Koʻchalar toʻla oʻlik Kuyib boʻlgan binolardan tutun burqsaydi. — Shuhrat, Shinelli yillar

Avaz vetvrachni chaqirgan edi, qoʻylarning oʻligini koʻrib: — Yondirib, koʻmib tashlanglar, — dedi. — P. Qodirov, Qora koʻzlar

3. koʻchma Oʻz xususiyatini (sifatini) yoʻqotgan, qotib, yaroqsiz holga kelgan.

Oʻlik ohak. Ulik sement. Oʻlik chigit.

Ohak qiyomi ketsa, Qotib boʻlar oʻlik ganj. — Q. Muhammadiy.

4. koʻchma Jon asari yoʻq, murdaniki singari.

Oʻrtada oʻn toʻrtta minglik qogʻoz uyumini koʻrgandagina, Qulmat qoraning oʻlik koʻzlariga picha jon kirdi, oʻrnidan qoʻzgʻalib, choʻkka tushib oʻtirdi. — A. Muxtor, Opa-singillar

Masturaning yuzidan oʻlim pardasi koʻtarilganday, hayot toʻla koʻzlari oʻlik yuziga jon kirgizganday boʻldi. — A. Qahhor, Ming bir jon

5. koʻchma Hayotdan nishona yoʻq; kimsasiz, harakatsiz.

Oʻshanday oʻlik qishloqda boyqushga oʻxshab kimdir istiqomat qiladi. — S. Anorboyev, Oqsoy

Kimsasiz, oʻlik koʻringan dasht odamlar bilan jonlanib ketdi. — Mirmuhsin, Meʼmor

6. koʻchma Taʼsirsiz, his-hayajon uygʻotmaydigan, zeriktiradigan.

Kundalik hayotimizda shunaqa oʻlik nutqlarni ozmi eshitamiz/ — A. Qahhor, Quyushqon

Zaruratsiz, ichki dardsiz, ehtirossiz yozilgan asar oʻlik boʻladi. — Gazetadan

7. Bisotda saqlanadigan, ishlatilmaydigan mol haqida (mablagʻga nisbatan qoʻllanadi).

Hech narsani oldin olib qoʻyish kerak emas, chunki pul bekor band boʻlib, oʻlik holda qoladi. — A. Qahhor, Sarob

ot Murda saqlanadigan, yorib tekshiriladigan va koʻmish uchun beriladigan maxsus bino.

погов.одобр. (букв. поев, и мертвые оживут) ≈ язык проглотишь, ≈ пальчики оближешь.

Ни для живого почетный угол, ни для мертвого могила.

[Abdurahmonboy:] Oʻlik boʻlib goʻrda, tirik boʻlib sonda yoʻq, deb shuni aytar ekan, Mirzaqul. Ikki jahon ovorasi boʻlib qoldiq. [Абрурахман-бай:] Это про наше положение, Мирзакул, говорится в поговорке: не назовешь его мертвым, потому что нет его среди мертвецов в могиле, не назовешь его живым, потому что нет его среди живых. Вот и стали мы неприкаянными между двумя мирами. — Н. Сафаров, Танланган асарлар.

ruschaбезжизненныйinglizchalifeless

моргmorgue

погов. сон равносилен смерти (т. е. спящий равен мертвецу), ≈ сон смерти брат.

ruschaаутопсия, вскрытие (паталогоанатомическое, судебно-медицинское исследование трупа)inglizchaautopsy

И при жизни вместе, и после смерти вместе., Жить вместе и умереть вместе.

Mening xalqim birlik va ittifoqni, hamjihatlikni yaxshi koʻradi. Tirik ekan bir-birini qoʻllab-quvvatlaydi. U, tirik boʻlsak bir yerda, oʻlik boʻlsak bir goʻrda boʻlamiz deydi. Мой народ любит содружество и единение, согласие и мир. Пока он живет, всегда будет крепиться эта дружба. Народ мой говорит: жить вместе и умереть вместе. — Ҳ. Олимжон, Танланган асарлар.

посл. (букв. жаль слов, сказанных глупцу, жаль слёз, выплаканных по мертвецу), ≈ дурака учить — что мертвого лечить, ≈ дурака словом не проймешь, камня гвоздем не пробьёшь, ≈ как об стенку горох.

oʻzbekchakoʻlanka, soyaruschaтеньinglizchashady

Öküš söz bašïy yerkä qïldi kölik Ko‘p so‘zlash boshni yerga soya qiladi – Многословие сделало