Поиск

maqol

MatalказахскийМәтелне определенMatalрусскийПоговорка

ot Hayotiy tajriba asosida xalq tomonidan yaratilgan, odatda pand-nasihat mazmuniga ega boʻlgan ixcham, obrazli, tugal maʼnoli va hikmatli ibora, gap.

Oʻzbek xalq maqollari.

Maxdum Anvarning biror kambagʻal bilan ezilishib oʻtirganini koʻrsa Sut bilan kirgan, jon bilan chiqar maqoli koʻp toʻgʻri soʻz, deb oʻylar va ensasi qotib, chetga ketar edi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon.

ot 1. kt. Oʻrin, joy.

2. Martaba, mavqe.

Oliy maqomga erishmoq.

Bu uchinchi oilaga koʻchishda Anvarni eng xursand qilgan narsa maktabdagi bolalarning ozor berishlaridan qutulishi va domlaning asrandi oʻgʻli maqomini olishi boʻldi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

3. huq. Saylab qoʻyiladigan shaxslar, fuqarolar, davlat idoralari, tashkilot, muassasa, xalqaro tashkilotlarning meʼyoriy hujjat bilan rasmiylashtirilgan huquqiy holati.

Taʼsis hujjatlari toʻla-toʻkis va nuqsonsiz boʻlsa, diniy tashkilot davlat roʻyxatiga olinib, yuridik shaxs maqomiga ega boʻladi va qonun doirasida faoliyat yurita boshlaydi. — Gazetadan

4. din. Tasavvufda har bir sufiy bosib oʻtishi lozim boʻlgan bosqichlardan biri yoki har biri (aksar manbalarda toʻrt maqom: shariat, tariqat, maʼrifat, haqiqat tilga olinadi).

sft. 1. Talab-istakka toʻgʻri keladigan; maqbul.

Maʼqul ish. Maʼqul gap. Maʼqul fikr.

Kompleks loyihalar hozir serob. Maʼqulini tanlaysiz, quraverasiz. — Oʻzbekiston qoʻriqlari

Nizomiddinov ishni bir yoqlama olib boryapti. Shu odamning ishi menga unchalik maʼqul emas. — S. Ahmad, Hukm

2. (kesim vazifasida yoki tarkibida) Yaxshi, durust.

Yoki oʻzini koʻrmasdan, gʻoyibona sevib yurganim maʼqulmikan? — X. Toʻxtaboyev, Shirin qovunlar mamlakati

Nonushta qila-yotganimizda, mana bu choʻqmorni unga aytib qoʻyganimiz maʼqul. — Mirmuhsin, Meʼmor

3. Maʼqullash, rozilikni bildiradi: yaxshi, durust, xoʻp.

Maʼqul, maʼqul, boy ota, shoyad davlatingiz kam boʻlmasin! — Oybek, Tanlangan asarlar

Erta bilan yoʻlga chiqaylik. — Maʼqul, — dedi Meʼmor. — Mirmuhsin, Meʼmor

4. Gap-soʻzni qaytarmaydigan; yuvosh.

Bashorat xola qarshisida opasini xunob qiladigan yengiltak Olimjon emas, balki ogʻir tabiatli, moʻmin, maʼqul va es-hushli, butunlay boshqa bir bola turganday edi. — A. Mirahmedov, Kulgan chechaklar

sft. kt. Qabul qilsa, maʼqullasa boʻladigan, maʼqul keladigan.

Maqbul gap. Maqbul asar. Maqbul boʻlmoq.

Maʼqul va maqbul tadbirni shoyad siz janobdan eshitgaymiz. — Oybek, Navoiy

Hamadoniy va Farhod Oynagulni ona yurtiga oʻtkazib yuborishning maqbul yoʻli haqida aniq fikrga kelishdi. — A. Hakimov, Ilon izidan

ot 1. a. — Nutq; kichik asar

2. Toʻplam, jurnal, gazeta va shu kabilar uchun yozilgan yoki ularda bosilgan, hajmi uncha katta boʻlmagan ilmiy yoki publitsistik asar.

Gazetaning bosh maqolasi. Maqola yozmoq.

Sidiqjon ovqatdan keyin qoʻliga gazeta olgan edi, bir maqolani yarimlatmasdan, koʻzi suzildi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

[Sh. Rashidov] Redaksiyaga frontdan, keyinchalik gospitaldan sheʼrlar va publitsistik maqolalar yoʻllab turdi. — N. Safarov, Olovli izlar

ot 1. Erishish, amalga oshirish uchun koʻzda tutilgan narsa, murod, muddao.

Oʻqishni oʻz oldiga maqsad qilib qoʻymoq. Maqsadga yetmoq. Maqsadga erishmoq. Xoljon bekaning shaharga tushishidan maqsadi Shernazarboyni bir koʻrish edi. — J. Sharipov, Xorazm

2. koʻm. vzf.: 3-sh. egalik, oʻ.-p. k. qoʻshimchalari bilan (maqsadida) maqsad, sabab munosabatini bildiradi: uchun; niyatida.

[Hasanali] Otabek bilan birga choy ichish maqsadida, ertalab Oybodoqning damlangan choyiga bormay, Otabekning uygʻonishini kutib yurdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

ot 1. esk. Maqsad, murod.

Bunda kelmogʻlikdan yana bir maqsudim shulkim, janoblari ijozat buyursalar, Vali akaning oʻgʻlini olib ketsam. — M. Ismoiliy, Fargʻona t. o.

2. Maqsud (erkaklar ismi).

ot Maqtab aytilgan yoki yozilgan soʻz, gap.

Ularning baʼzi maqolalari va taqrizlari faqat maqtovlardan iborat boʻlib qolyapti. — Gazetadan

Raisning oxirgi yakunlovchi soʻzi ham maqtovdan nari oʻtmadi. — S. Anorboyev, Oqsoy

ot Qabr ustiga qurilgan meʼmoriy inshoot yoki tosh tobut; daxma, sagʻana.

Ismoil Somoniy maqbarasi. Shohi Zinda maqbarasi.

Qushbegi oʻtiradigan joyning sharq tomonida bir maqbara boʻlib, unda kechalar chiroq yoqiladi. — S. Ayniy, Doxunda

Oʻzini oʻzi maqtaydigan, maqtanishni yaxshi koʻradigan.ÖVME

ot Shashmaqomni biladigan, maqom kuylarini ijro etadigan sozanda, xonanda.

Oʻzbekiston radiosi huzurida maqomchilar ansambli tashkil topganiga koʻp vaqt boʻlgani yoʻq. — Gazetadan.

tutilgan narsa, murod.ÖVMEK

sft. Maqtasa arziydigan, maqtovga sazovor, loyiq.

Hovlining kunchiqaridan kunbotishga qaratib solingan, uncha maqtarli boʻlmasa ham, zamonasining oldingi binolaridan hisoblangan bir ayvon bilan bir uyga koʻz tushadi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

sft. 1. Maqtovga sazovor boʻlgan, maqtalgan.

Maqtovli yigit.

Qizini maqtovli kuyovga berib, koʻylagiga sigʻmay yurgan Oftob oyim uchun kuyovigina emas, hatto erining ham bu vartaga [girdobga] tushmogʻi chiday olarlik bir hol emas edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar.

2. Maqtov maʼnoli, maqtov aytilgan.

Seni koʻrib toʻymas koʻzlar koʻp, jonim. Sen uchun maqtovli soʻzlar koʻp, jonim. — R. Bobojon

n acceptability, eligibility, rationality, expediency, advisability, accuracy, fidelity, precision, privilege, propriety, regularity, right, rigour, severity, appropriateness

ohne Ziel, ziellos

Yaxshi fazilatlarini koʻrsatib gapirmoq, yaxshi qilib koʻrsatmoq.ÖVÜNMEK

• se ~ 1) краситься, румяниться; 2) бўялмоқ, упа сурмоқ