Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«лол» бўйича 89 та натижа

Филтр

← Барча натижалар

Луғат мақолалари

89 та · 1-саҳифа / 5
лол
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

Изза бўлиб, хижолатда қолиб, қаттиқ ҳаяжон ва ҳайратдан ёки мағлубиятдан гапиролмай қолган, тили тутилган, мулзам; соқов.

Сар-басар ҳасратларинг шарҳ эткали лолдур тилим. — Хислат

Зайнаб тамом, тамом лол эди. Сўз қотишга у беҳол эди. — Ҳ. Олимжон

Бир гўзалким, ҳуснидан эл лол эмиш, ҳайрон эмиш. — Э. Воҳидов, Муҳаббат

  • Лол бўлмоқ (ёки қолмоқ) 1. Тили тутилиб, гапиролмай қолмоқ. Тили лол бўлди-ю, қолди сўзидан. — М. АлавияЛол бўлиб қолган Машарип аканинг лаблари оппоқ оқариб, саратонда титрай бошлади. — Мирмуҳсин, Кизил дурралар;Бу асар шу қадар содда, ўнғай, тушунарлики, муаллифнинг мушоҳадаси ва истеъдоди олдида лол қоласан киши. — Р. Раҳмон, Халқ профессори
  • Лол қилмоқ (ёки этмоқ, айламоқ) Гапиролмайдиган қилиб қўймоқ; ҳайрон қолдирмоқ, ақл-ҳушни олиб қўймоқ. Бунёд уйғонди дарҳол, Уни лол этди бу ҳол. — Ҳ. Олимжон.
Тўлиқ мақола →
лола
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

от 1. Лоладошлар оиласига мансуб, йирик, чиройли гулли кўп йиллик ўсимлик; манзарали экма гул ва унинг қизил, сариқ ёки тарғил гули.

Лола сайли.

Тоғда очилиб лола, ер сабза баҳор ўлса. — Фурқат

Гуллар орасида лолалар қадди-қоматини кўз-кўз қилиб тебранади. — Ўзбекистон қўриқлари

Лола тердик даста-даста, кеч билан қайтдик шаҳар-Ёʻлда бир-бир тарқатиб Эркин муҳаббат хайлига. — Э. Воҳидов, Муҳаббат

2. Лола рангли, қизил, қирмизи.

Очилмоқ истаркан лола дудоқлар, Жавдираб кўзларинг нечун ўйноқлар. — Уйғун

Лола янглиғ оразингни мен кўриб тасвирда, Мубтало бўлмоқлиғим ёзмиш экан тақдирда. — Ҳамза

3. Лола (хотин-қизлар исми).

  • Лола сайли Ўзбек халқининг қадимги удумларидан бири: қир ва адирларда лола очилган чоғда ўтказиладиган сайил, саёҳат. Таклиф этдим тонг билан дилдорни лола сайлига, Бошим осмонларга етди, ёр деганда майлига. — Э. Воҳидов, Муҳаббат
Тўлиқ мақола →
лўли
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

от 1. Асли ватани Ҳиндистон бўлиб, турли даврларда у ердан тарқалиб, дунёнинг кўп жойларида тўдалашиб, кўчманчи ва ярим кўчманчи ҳаёт кечирувчи, баъзи жойларда турғун яшайдиган бўлиб қолган халқнинг номи.

2. Уришқоқ, жанжалкаш, шаллақи (кўпинча аёлларга нисбатан ишлатилади).

  • Лўлининг эшагини суғор, пулини ол Пул, фойда чиқадиган ишни қилавер, мазмунидаги ибора. Биринчидан, пулнинг қадрини бил, лўлининг эшагини суғор, пулини ол. — Ойбек, Танланган асарлар
Тўлиқ мақола →
лолазор
Изоҳли луғат · яна 2 та луғатда

от Лоласи кўп, лола очилиб ётган жой.

Эй тан, бас айла ғамни, қиш ўца, баҳор ўлур, Саҳро юзи бинафша билан лолазор ўлур. — Оразий.

Уфқдаги шафақ мана шу лолазорнинг осмон кўзгусидаги аксими ё ер кўзгусидаги бу қирмизи ранг ботаётган қуёш шафағининг аксими? — К. Яшин, Ҳамза

Тўлиқ мақола →
лўлилик

от Лўлига хос қилиқ, хатти-ҳаракат; уришқоқлик, жанжалкашлик.

Лўлилик қилмоқ.

Арзанда қиз мактабга борди. Мактабда ҳам у лўлилиги, уришқоқлиги, бебошлиги билан ном чиқарди. — Ҳ. Зиёхонова, Биринчи мактуб

Комила лўлилик қилиб, бировга гап бермай бидирлар, Қўзибой эса тўнғиллар эди. — С. Аҳмад, Чўл шамоллари

Тўлиқ мақола →
лоларанг
Изоҳли луғат · яна 2 та луғатда

сфт. Лола рангидаги, қизил, қирмизи.

Хўжабеков пиёлага лоларанг вино қуйиб, жувонга тутди. — С. Анорбоев, Оқсой

[Бектемир] Соф, лоларанг ёлқинга термилиб узоқ ўйлади. — Ойбек, Қуёш қораймас.

Тўлиқ мақола →
лолақизғалдоқ
Изоҳли луғат · яна 3 та луғатда

от Кўкнордошлар оиласига мансуб, баҳорда очиладиган, лоласимон гулли бир йиллик ёввойи ўт ва унинг гули.

Мол боқиб юрган болалар онда-сонда кўринган лолақизғалдоқ ва чучмомаларни ўзлариники қилишга талашиб юрардилар. — А. Қодирий, Обид кетмон

Тўлиқ мақола →
Тунсиз кун ёʻқ, доғсиз лола ёʻқ.

Без ночи нет дня, без пятна нет тюльпана.

Тўғонбекнинг кўзлари чарақлаб кетди.— Тақсир,— деди у кўзларини айёрча қисиб,— бу беадаб қулингиздан бир айб содир бўлдики, айтмоққа тил ҳам бормайди...— Тунсиз кун ёʻқ, доғсиз лола ёʻқ. Не экап? Глаза Туганбека заблестели. Он, наконец, решился.— Сударь,— сказал он, лукаво прищуриваясь,— ваш невежественный раб совершил один проступок, но язык не поворачивается сказать о нем.— Без ночи нет дня, без пятна нет тюльпана. Что такое? — Ойбек, Навоий.

Тўлиқ мақола →