«koʻz» boʻyicha 160 ta natija
1. Ceviz.YONGʻOQ
2. Saldırış ve savunma fırsatı.QULAY FURSAT
İçinde tohum veya krizalit bulunan korumcak.PILLA
ot 1. kt. ayn. Oyna 3, 4.
Oʻrnidan turib, koʻk shoyi parda tutilgan deraza yonidagi boʻy baravar keladigan koʻzgu oldiga keldi. — S. Abduqahhor, Nusxaoy
yolgʻiz Shahzodaxongina bir qoʻlida koʻzgu, bir qoʻlida boʻyrachoʻp: oʻsma qoʻyib, oʻz husn-u latofatiga mahliyo boʻlib oʻtirardi. — K. Yashin, Hamza
2. Umuman, biror narsani aks ettiruvchi, ifodalovchi narsa.
Koʻz yurakning koʻzgusi boʻlsa, nutq — boshdagi fikrning mezoni. Buni Elmurod yaxshi bilar edi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
Ha, mehnat chindan ham hayot koʻzgusi, unda inson oʻz faoliyatining kundalik mahsulini koʻradi. — Gazetadan
sft. 1. aniqlovchi soʻzlar bilan Koʻzi bor.
Qora koʻzli. Katta koʻzli. Qisiq koʻzli. Shisha koʻzli odam
Miryoqubday qora va chiroyli koʻzli ozoda va shirin soʻzli erkakni qaydan topib boʻladi? — Choʻlpon, Kecha va kunduz
2. Koʻzga oʻxshash teshigi, izi yoki oʻrni bor.
Mayda koʻzli toʻr. Olti koʻzli deraza. Koʻp koʻzli taxta. Brilliant koʻzli uzuk.
Gulnor oddiy qizil tosh koʻzli kumush uzukni choʻntagidan olib, Unsinga koʻrsatdi. — Oybek, Tanlangan asarlar.
3. koʻchma Narsalarning mohiyatiga tushunadigan, biladigan; koʻzi oʻtkir.
Shokirjon aka birda bu bozorga ishi tushmagan odam boʻlganligi uchun, aldanib qolmayin deb, bozordan koʻzliroq tanish odam qidirdi. — S. Abdulla, Dami chiqib ketdi
Keyin [akademik] Meliqoʻziga qaradi: — Koʻzli dehqon ekansan, ukam. Tan berdim. — Y. Shamsharov, Qahramonlik yoʻli
— Ha, endi qish chiqdi, — deyishdi koʻzli dehqonlar. — Ertadan ekin-tikin payiga tushish kerak. — R. Rahmon, Mehr koʻzda.
4. s. t. Koʻz-nazari yomon taʼsirli, koʻzi tegadigan, koʻzi yomon.
Koʻzli odam qattiq tikilsa, otdan qulatadi.
koʻzliruschaс глазами, имеющий глазаinglizchawith eye
Yitig közlüg ol kör baqïšï yïraq Uning ko‘zlari o‘tkir, ko‘r, boqishi uzoq– У него острые глаза, смотри, он видит далеко (видение у него далекое) – He has sharp eyes, see he sees far away
Evrenle ve onun genel düzeniyle ilgili.KOSMIK
koʻzguruschaзеркалоinglizchamirror
Bayïrsaq kiši özkä közŋü bolur, aŋar baqsa qïlq yaŋnï tüzgü bolur Mehribon (yaxshi) kishi boshqalar uchun misoli ko‘zgudir, unga qaragan odam o‘z fe’l-atvorini to‘g‘irlaydi – Добрый человек для других словно зеркало, глядя не него, можно исправлять характер – Kind person like a mirror for people, when you look at him, can correct your character
sft. 1. Koʻzi yoʻq, koʻrmaydigan; koʻr.
Koʻzsiz odam. Tuzsizni koʻzsiz ham biladi. — Maqol.
2. Koʻzi, teshigi, biror narsaning oʻrni, izi yoʻq.
Hatto boʻsh uylarning kichkina koʻzsiz derazalariga ham boqishga botinmasdilar. — Oybek, Quyosh qoraymas
soʻqir, koʻzi ojizruschaслепойinglizchablind
Qalï munday ersä bilib sözlä söz, sözüŋ bolus közsüz qarayuqa köz Agar shunday bo‘lsa, so‘zingni bilib so‘zla, sening so‘zlaring ko‘zi ojiz, so‘qirlarga ko‘z bo‘lsin – Если так, то зная (со знанием дела), говори слова, для слепых, незрячих твои слова пусть будут глазами– If it is so, say your words knowing, they can run for the blind.
n tib. leukoma
ot kam qoʻll. Koʻzga oʻxshash teshik. Asalari inining koʻzanaklari.
— Men bechoraning tilim gʻuldurab, arzhol qildimki, meni ham shu halqayi ilohiyga [qalandarlikka]
bir koʻzanak zanjirday tirkab, qalandarbachchalikka qabul qilsalar ekan, — dedi Shum bola. — Gʻ. Gʻulom, Shum bola
n (cap) peak
ot Hurkovuch ot atrofga qaramasin uchun yuganga biriktiriladi.
fl. Xurofiy tushunchaga koʻra, oʻzganing yomon nazari taʼsir etmoq; shunday nazar taʼsirida ogʻrimoq, salbiy holat yuz bermoq; koʻz tegmoq (
Isiriq solib, hazrati Bahovuddinga oʻn bitta kulcha atab qoʻy, bolam. Qizing koʻzikkan, ha, yomon koʻz oralagan. — Mirmuhsin, Meʼmor
[Boʻri qora:]
Ey, muncha koʻp tikilma, qassob! Irim-sirimga ishonmayman-u, sening koʻzing bor deyman-ov. Shu jonivor koʻzikib qolsa, oʻyaman shu poʻstakdagi teshiklaringni. — Guliston
ot Shapka, kepka, furajka kabi bosh kiyimining peshonada oldinga chiqib turadigan qattiq yarim doira qismi, soyaboni.
Koziryogi bir qarich keladigan chipor shapkasini boshidan olib, qoziqqa ildi. — X. Toʻxtaboyev, Felyetondan soʻng
fl. 1. Biror narsa yoki maqsadni koʻzda tutmoq, moʻljallamoq va oʻshanga erishish uchun harakat qilmoq.
Tinchini koʻzlamoq. Davlat manfaatini koʻzlamoq. Mahsulot chiqarishni koʻpaytirishni koʻzlamoq.
Joʻrabek koʻzlagan maqsadiga yetdi azamat. — Mirmuhsin, Qulamas qoya
Oqilaxon ona, ishning foyda chiqadigan tomonini koʻzlayverganingiz maʼqul. — A. Qahhor, Ogʻriq tishlar
2. Moʻljalga, nishonga olmoq, moʻljallamoq, poylamoq.
Hozir boʻsh kelsam, meni koʻkragi bilan itarib yuboradigan. Agar tegsa, men ham tushiraman, deb lunjini koʻzlab turibman. — H. Nazir, Yonardaryo
Koʻzdan koʻzlab otgaysan, Yoy tortgin, Shodmon mergan! — Gulnorpari
Et, sebze, meyve, hamur vb.yi köz üzerinde pişirmek.QOʻRDA PISHIRMOQ
Uzay adamı.KOSMONAVT
ot Odatdagi meʼyorda koʻrish yoki koʻzni himoya qilish uchun taqiladigan, ikkita shisha koʻz oʻrnatilgan maxsus asbob; oynak.
Saqlagich koʻzoynak. Koʻzoynak tutmoq.
Koʻzoynak tutib olib, sandalning bir chetida allanarsa yamab oʻtirgan Xosiyat buvi Adolatni koʻrib hayron boʻldi. — S. Zunnunova, Gulxan
U qora koʻzoynagini olmay, koʻkragini gʻoz qilib oʻtirardi. — F. Musajonov, Himmat
