Қидирув

от 1. Шарқ мифологиясида ва диний тасаввурларга кўра: пастқам жойларда киши кўзига одам тимсолида кўриниб, гўё уни бирор дард-иллатга чалинтириб (масалан оғзини қийшайтириб) кетадиган афсонавий махлуқ.

— Энди бу ерда илгаригидай боёʻғли сайрамайди. Ҳеч кимнинг кўзига жин ҳам кўринмайди, — деди Юсвали тоға. — П. Турсун, Ўқитувчи

Букри домла Майнани жинми, парими деб ўйлади шекилли, турган жойидан силжимай, аллақандай дуони пичирлади. — Ш. Тошматов, Эрк қуши

2. кўчма Кишининг табиати, таъб.

Шунақанги гапларни жиним суймайди.

Бепарво, бўшанглик мардга эмас эп, Бундай одамларни ёқтирмас жиним. — Ж. Жабборов.

Сатторқул аканг уйни тузаттириб бермоқчи. Майли, ўшанда дераза ҳам қурсин, оқлацин ҳам, токча жинига ёқмаса, суватиб ташлай қолсин. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

1. н 1. четга чиқиш, оғиш

2. ҳийла, найранг, макр (қилиш, ишлатиш)

2. в 1. четга чиқмоқ, оғмоқ

2. ҳийла иш латмоқ

от 1. биол. Жонли организмларнинг биологик ва жисмоний хусусиятларига кўра икки (эркак ва урғочи) туридан бири.

Эркак жинси. Хотин жинси.

Узаро қарама-қарши икки жинс дунёда тирикликни давом эттиради. — Т. Қаипбергенов, Қорақалпоқнома

Бўлажак фарзанд жинсининг ўғил ёки қиз бўлиши отадаги уруғ ҳужайраси таркибида бўладиган икки хил хромосомага боғлиқ. — Газетадан

2. Тур, нав, хил.

Лириканинг ўзига хос адабий жинс сифатидаги табиати унинг жанр қиёфасида ҳам акс этади. — ЎТА

Барон фон Ринг, албатта, эшак эмас, балки орий жинсдан бўлган бир зот. — А. Қаҳҳор, Барон фон Ринг.

3. Ижтимоий гуруҳ, табақа.

Жинсига тортмоқ.

— Ота, бу синглим,— табассум билан деди Ёʻлчи. — Бойникида яшашини маъқул кўрмадим. — Яхши қилибсан: Кабутар бо кабутар, жинс бо жинс. Тўғри, улар қариндошинг. Лекин улар сени ўз жинсига қўшмайди. Улар пул жинсидан. — Ойбек, Танланган асарлар

4. геол. Ер қобиғининг маълум қатламини ҳосил қилган минерал.

Қоя остидаги тоғ жинслари минг йиллар давомида эсган шамол таъсирида силлиқланиб, ғор шаклида ўйилган эди. — С. Кароматов, Олтин қум

Нуротадан Томдибулоққача чўзилган тоғлардаги тоғ жинсларини ўрганиб, у жойларнинг геологик харитасини тузди. — С. Анорбоев, Ўзбекистон олтини

со'зл. бахцизлик, мусибат, фалокат, офат, бало келтирувчи инсон ёки нарса

н шовинист, шовинизм тарафдори

2. а шовинистларга оид

от 1. Ақлдан озган, руҳий касалликка ёʻлиққан; телба, савдойи.

Ўша қўшнининг қизи шу ёнғоқ таги-да кўп ўтириб, жинни бўлиб қолди. — С. Зуннунова, Гулхан

Қурвонбиби жинни бўлиб, паранжисиз ва йиртиқ кийимлар билан эшонникига келган вақтида, уни занжирга боғлайдиган одам ҳам топилмади. — Чўлпон, Кеча ва кундуз

2. кўчма Хаёлига келган аҳмоқона ишлар, ярашмаган қилиқлар қиладиган киши; аҳмоқ, нодон.

Маслаҳатингиз учун раҳмат, раис. Мен бўлсам, жинни бўлиб, сизга мақтанибман. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли

Жинни бўлибсан, Тоҳир! Ҳамма урушдан қочса, сен бу аждаҳонинг комига ўз ихтиёринг била бормоқчисан! — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

3. Ўзини яқин олиб, эркалатиб гапирганда ёки ҳазил тариқасида девона, тентак каби маъноларда ишлатилади.

Девона севикли қовоғини сўрида кўриб қувона кетди: — Вой, жиннилар қовоғимни бер, жиннилар! — А. Қодирий, Ўтган кунлар

с.т. Бир оз.

мен жиндак ухлаб олмоқчиман.

рвш. -дек Бир оз, озгина, қиттак.

Жиндай ухлаб ол. Жиндай сабр қил.

Козимнинг гап оҳангида жиндай такаллуфсизлик сезилиб турарди. — Э. Усмонов, Ёлқин

Олимжон Бойчиборга яна жиндек беда ташлаб, аста Ойқиз ёнига келди. — Ш. Рашидов, Ғолиблар

ein bisschen, nur ganz wenig

1. н бот. tamarisk

2. аттр. tamarisk

• жинғил 1. н бот. таёқ tamarisk stick

н tune, ditty

в tinkle, ring, clink

от Дуккакли ўсимликларнинг бир тури.

сфт. ҳуқ. Жиноятга оид, жиноят билан боғланган, жиноят деб қараладиган, жиноятдан иборат бўлган.

Жиноий иш. Жиноий ҳаракат. Жиноий жавобгарлик.

Фотима устидан жиноий иш қўзғатилди. — Т. Ашуров, Оқ от

Заҳар қўлга киргач, жиноий фикр ўсди, бутун юрагини, бутун борлиғини чирмаб олди. — Ойбек, Танланган асарлар

Жиноий қидирув ва тергов аппарати қайта ташкил этилиб, мустаҳкамланди. — Газетадан

сфт. биол. Жинсга оид

жинсий белгилар.

сфт. Жинсга эга.

от 1. ҳуқ. Давлат қонунлари билан белгиланган тартибга хилоф ва шу қонунларга асосан жавобгарликка тортишни талаб қиладиган, жамоат учун хавфли хатти-ҳаракат.

Оғир жиноят. Амалдан фойдаланиб қилинган жиноят. Жиноят устида ушламоқ.

Тергов тугаши учун эса жиноятга иқрор бўлиш керак. — Ҳ. Ғулом, Машъал

Бир марта жиноят қилган одам ўша жиноятини ёпиш учун яна ўн марта жиноят қилишдан хам қайтмас экан. — Н. Фозилов, Дийдор

2. кўчма Ёмон оқибатларга олиб борадиган зарарли хатти-ҳаракат, иш; гуноҳ.

Бас, сиз билан биз, Тожибой ака, бу ишга раҳбарлик қилиш ўрнига қўл силтар эканмиз, жиноят қилган бўламиз ва бунинг учун халқ олдида жавобгар бўламиз. — П. Турсун, Ўқитувчи

Бундай ишни кечиктириш жиноят. — Ш. Рашидов, Ғолиблар

агамия

от 1. Табиий ёки сунъий равишда ҳалқа ёки ярим ҳалқа шаклида буралган, қўнғироқ (соч, жун ҳақида).

Жингала(к) соч. Сочлари жингала(к) бола,

У [шофер]

жингалак сочини панжалари билан тараб-тараб, бир оз хаёлга толди. — У. Усмонов, Сирли соҳил

Эъзозхон Тўлқиннинг жингалак сочини силади. — Ҳ. Ғулом, Машъал

2. от Шундай буралган қўнғироқ сочнинг бир бурами.

Сочларининг жингалакларида шуълалар мавжланиб ёнар эди. — Ойбек, Танланган асарлар

3. от Баъзи ўсимликларнинг, масалан, токнинг чирмашадиган новдачаси.